Από την οθόνη στον πηλό: Γιατί «ανθίζουν» τα καλλιτεχνικά εργαστήρια

Περίοδο «άνθησης» περνάνε τα καλλιτεχνικά εργαστήρια στη Θεσσαλονίκη, καθώς όλο και περισσότεροι αναζητούν έναν διαφορετικό τρόπο να αξιοποιήσουν τον ελεύθερο χρόνο τους δημιουργικά. Κεραμική, ζωγραφική, χαρακτική, αναπαλαίωση επίπλων, κόσμημα, ψηφιδωτό, ξυλογλυπτική και δεκάδες ακόμη δραστηριότητες γίνονται αφορμή όχι μόνο για την εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας, αλλά και για κοινωνικοποίηση, χαλάρωση και επαφή με τη χειρωνακτική δημιουργία.

Τα εργαστήρια πληθαίνουν συνεχώς στη Θεσσαλονίκη προσφέροντας ολοένα και περισσότερες επιλογές στο κοινό. Τα μαθήματα ξεκινούν μέσα στον Σεπτέμβριο. Κατά μέσο όρο, οι μαθητές ανά τμήμα είναι 8-10 και το κάθε μάθημα διαρκεί από 2 έως 3 ώρες. Ο καθένας μπορεί να επιλέξει είτε μεμονωμένα μαθήματα, είτε πακέτα μηνιαία ή ετήσια. Οι τιμές στα αυτοτελή μαθήματα είναι περίπου 35 ευρώ το μάθημα ενώ στα πακέτα οι τιμές κυμαίνονται από 15 μέχρι 30 ευρώ τη φορά, ανάλογα το εργαστήριο. Τα τμήματα είναι μικτά, ανεξαρτήτως εμπειρίας και η καθοδήγηση γίνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με το επίπεδο και τις δυνατότητες του καθενός. Οι ηλικίες που απευθύνονται είναι από 4 έως… 104 ετών ενώ η συντριπτική πλειοψηφία είναι γυναίκες, σε ποσοστό άνω των 80%.

Μαθαίνουν κεραμική, περνάνε και καλά

Ο Παντελής Κελεσίδης και η σύζυγός του, Ελένη, διατηρούν το Χειροπλάθι στο κέντρο της Θεσσαλονίκης από το 2023. Το εργαστήριο ξεκίνησε αρχικά στη Λήμνο ως εργαστήρι κεραμικής, όμως όταν άνοιξαν στη Θεσσαλονίκη διαπίστωσαν ότι υπήρχε έντονη ζήτηση για workshops.

«Φαίνεται ότι γενικότερα είναι μια περίοδος που τα μαθήματα κεραμικής έχουν μια άνθηση. Στην Αθήνα φαίνεται εδώ και πάνω από μια πενταετία - είχε ξεκινήσει και πιο πριν, αλλά μετά τον κορονοϊό γιγαντώθηκε. Στη Θεσσαλονίκη ήρθε λίγο πιο μετά. Πλέον κάθε χρόνο ανοίγουν εργαστήρια», αναφέρει.

Στο Χειροπλάθι τα μαθήματα αφορούν αποκλειστικά την κεραμική με τα χέρια, το λεγόμενο hand building, χωρίς τροχό ή καλούπια. «Στόχος είναι να περνάει καλά αυτός που έρχεται και να νιώθει άνετα, όμορφα και δημιουργικά», εξηγεί ο κ. Κελεσίδης. «Προσωπικά, αυτό που ακούω είναι ότι, πέρα από το ότι υπάρχει ένα ποσοστό που θέλει να μάθει κεραμική, νομίζω ότι μεγαλύτερο ποσοστό θέλει έναν δημιουργικό χρόνο μέσα στο πρόγραμμά του και στην ένταση της καθημερινότητας. Δηλαδή θέλει να βρει έναν χρόνο που να είναι δικός του, ποιοτικός, και να περάσει και καλά. Δηλαδή είναι ένας συνδυασμός: να μάθω κεραμική, αλλά και να περάσω καλά και δημιουργικά και να χαλαρώσει το κεφάλι μου» σημειώνει.

Όταν κάνεις κάτι με τα χέρια σου, νιώθεις μια πληρότητα

Η Εύη Κυρμακίδου είναι διαχειρίστρια της ΚοινΣεπ «Χρωστήρας» που λειτουργεί από το 2019 και δραστηριοποιείται στα καλλ[ιτεχνικά μαθήματα και στα σεμινάρια. Έχουν πολλές ειδικότητες: ζωγραφική ενηλίκων και παιδιών, παιδικό πηλό, πηλό ενηλίκων, κόσμημα, μικτές τεχνικές, χαρακτική, ψηφιδωτό, κόμικ, ξυλογλυπτική κ.α.

Όπως εξηγεί, τα πιο δημοφιλή είναι πρώτα η ζωγραφική ενηλίκων και μετά η ζωγραφική παιδιών αλλά και το τμήμα κόμικ. Μετά έρχονται τα τμήματα των μικτών τεχνικών και του πηλού. Λιγότερη ζήτηση έχουν τα τμήματα χαρακτικής, ψηφιδωτού και ξυλογλυπτικής.

«Στόχος είναι να έρχεται κάποιος, να περνάει τρεις ώρες ευχάριστα, να κάνει το έργο του και να το πάρει μαζί του, είτε για να το κάνει δώρο είτε για τον εαυτό του» εξηγεί. Η ίδια παρατηρεί πάντως πως οι περισσότεροι έρχονται για να εκφράσουν τη δημιουργικότητά τους. «Οι γυναίκες γενικότερα κάνουν πάρα πολλά πράγματα στη ζωή τους και, ειδικά όταν παίρνουν και τη σύνταξή τους, θέλουν να διοχετεύσουν αυτή την ενέργεια κάπου. Έρχονται για την παρέα και για τη χαρά της δημιουργίας» λέει χαρακτηριστικά.

Η ίδια κάνει αυτή τη δουλειά σχεδόν 25 χρόνια και τονίζει πως από τον κορονοϊό και μετά υπάρχει αύξηση στη ζήτηση. «Αυτό συμβαίνει διότι είναι πάρα πολύ όμορφη η δημιουργία: να βλέπεις το αποτέλεσμα της δημιουργίας, να το κρεμάς στο σπίτι σου αυτό που έχεις κάνει, να το δίνεις δώρο, να νιώθεις ότι είσαι δημιουργός. Κακά τα ψέματα, όταν κάνεις κάτι με τα χέρια σου, νιώθεις μια πληρότητα.»

Αντί να πάνε να πιουν ένα ποτό, προτιμούν να δημιουργήσουν

H Στέλλα Αλεξάκη δημιούργησε το Crafting Box Workshop στη Θεσσαλονίκη το 2023 όπου πραγματοποιεί εργαστήρια αναπαλαίωσης επίπλων, κεραμικής και χαρακτικής. Η ίδια επιβεβαιώνει πως το ενδιαφέρον του κόσμου αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο κάθε χρόνο ενώ σημειώνει επίσης πως τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια νέα τάση τα εργαστήρια να κλείνονται εργαστήρια για γενέθλια ή μπατσελορέτ. «Ο κόσμος ψάχνει τρόπους να γεμίσει τον χρόνο του δημιουργικά και να βρει καινούρια άτομα να συναναστραφεί γιατί είναι και κάποιο είδος κοινωνικοποίησης. Νιώθουν ότι αξιοποιούν καλύτερα τον χρόνο τους. Δηλαδή αντί να πάνε να πιουν έναν καφέ ή ένα ποτό, προτιμούν να δημιουργήσουν. Έρχονται σε εμάς, γνωρίζουν κόσμο, δημιουργούν και παίρνουν και κάτι φεύγοντας» λέει χαρακτηριστικά.

Η επιστροφή στα χέρια να είναι ταυτόχρονα και επιστροφή στο παρόν

Η ψυχολόγος - ψυχοθεραπεύτρια Μαρία Δημητριάδου εξηγεί στη «ΜτΚ» πως μετά την πανδημία, ένα ήδη μεγάλο κομμάτι της ζωής μας έγινε ακόμη πιο ψηφιακό και πλέον όλο αυτό αρχίζει να λειτουργεί αντίστροφα. «Ένα μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου μας σήμερα είναι χρόνος κατανάλωσης και στη χειροτεχνία συμβαίνει το ανάποδο. Η επιστροφή στα χέρια να είναι ταυτόχρονα και μια μικρή επιστροφή στο σώμα και στο παρόν. Αγγίζουμε και συγκεντρωνόμαστε σε κάτι πολύ συγκεκριμένο χωρίς να αποσπόμαστε. Επιπλέον δημιουργούμε κάτι, που μπορεί να μην είναι τέλειο αλλά είναι δικό μας. Τέτοια εργαστήρια λειτουργούν επίσης και ως χώροι σύνδεσης. Εκεί δεν χρειάζεται να προσπαθήσεις πολύ για να κοινωνικοποιηθείς, δεν υπάρχει πίεση ότι πρέπει να το κάνεις, απλά συμβαίνει» σημειώνει. Τέλος, για το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων είναι γυναίκες, η ίδια εξηγεί πως «για πολλές, η καθημερινότητα εξακολουθεί να περιλαμβάνει πολλούς διαφορετικούς ρόλους ταυτόχρονα. Εργαζόμενη, σύντροφος, μητέρα, κόρη, φίλη, φροντίστρια. Έχουν με άλλα λόγια, συνεχώς κάποιον ή κάτι στο μυαλό τους. Συνεπώς, ένα εργαστήριο μπορεί να τους προσφέρει χώρο και χρόνο για τον εαυτό τους όπου δεν χρειάζεται να έχουν κάποιον άλλο ρόλο. Είναι εκεί απλά επειδή τους αρέσει.»

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 20/9/2026