Αρχαιολογικό μυστήριο 75.000 ετών: Το πρώτο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας εξιχνιάστηκε στο Ιράκ

- Newsroom

Μια κυκλική οπή σε ωμοπλάτη Νεάντερταλ που συνέβη πριν από 75.000 χρόνια υποδηλώνει μια θανατηφόρα σύγκρουση με τη χρήση αιχμηρού ξύλινου δόρατος μεταξύ Νεάντερταλ στη Μέση Ανατολή και ενδέχεται να αποτελεί το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα θανατηφόρας βίας μεταξύ ατόμων με χρήση ξύλινου δόρατος στο αρχείο απολιθωμάτων του ανθρώπινου είδους.

Το τεράστιο σπήλαιο Σάνινταρ, στους πρόποδες των βουνών του Ιρακινού Κουρδιστάν, είναι ένας από τους πιο γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους στον κόσμο για τη μελέτη των Νεάντερταλ. Στο σπήλαιο έχουν ταυτοποιηθεί αρκετά άτομα Νεάντερταλ που έζησαν πριν από 50.000 έως 75.000 χρόνια.

Πέμπτη 14 Μαΐ 2026, 18:14

Επιστήμη: Δόντι Νεάντερταλ τεκμηριώνει την παλαιότερη οδοντιατρική θεραπεία στον κόσμο

ΔΙΕΘΝΗ

Οστά του συγκεκριμένου Νεάντερταλ ανακαλύφθηκαν στο σπήλαιο αυτό. Η αριστερή ωμοπλάτη του διατηρήθηκε σχεδόν ακέραιη κάτω από επτάμισι μέτρα βράχων και ιζημάτων για περίπου 75.000 χρόνια. Επίσης, βρέθηκαν ένα σχεδόν πλήρες δεξί χέρι, δύο αριστερά πλευρά και ένα τμήμα δεξιού πλευρού, καθώς και επτά δόντια. Ο Νεάντερταλ εκτιμάται ότι ήταν περίπου 45 ετών όταν πέθανε βίαια. Οι αρχαιολόγοι ονόμασαν τα οστά «Shanidar A», από το σπήλαιο όπου βρέθηκαν το 2020.

75,000 years ago, in Shanidar Cave in Iraqi Kurdistan, a Neanderthal died with a spear through the chest. The evidence is a hole in the left shoulder blade. Almost perfectly round, 15 millimeters wide, beveled on the back like an exit wound. Chips of bone from that hole still lay in the soil beneath it. A stone point leaves an angular hole. This one matches a sharpened wooden spear, making it the oldest known wound of its kind. The same person, around 45, had already survived a blow to the face that split a front tooth in half. They lived on for at least a year, almost certainly fed and helped by others. After death they were placed behind a great boulder. In the years that followed, four more Neanderthals were laid in that same small space. Cared for in life. Speared in death. Buried among their own. Hunting accident or murder? The researchers leave that question open. The fatal wound of Shanidar A, a Neanderthal from Shanidar Cave, Iraqi Kurdistan, about 75,000 years old. A 3D micro-CT rendering of the hole in the shoulder blade, with bone fragments still embedded in the soil beneath it. 3D rendering by T. Van-Parys and E. Pomeroy, Pomeroy et al., Scientific Reports (2026), CC BY 4.0

— Ancient Content (@HistContent) October 16, 2026

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ που ηγήθηκαν της ανασκαφής, η οπή στην αριστερή ωμοπλάτη προκλήθηκε από ένα ξύλινο δόρυ με ακονισμένη άκρη. Το δόρυ διαπέρασε την αριστερή θωρακική κοιλότητα από μπροστά και κινήθηκε μέσα από το σώμα, τραυματίζοντας τον πνεύμονα και πιθανότατα μεγάλες αρτηρίες, προτού διαπεράσει την αριστερή ωμοπλάτη, προκαλώντας ακαριαίο θάνατο. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το τραύμα ενδέχεται να αποτελεί την πρώτη ένδειξη χρήσης αιχμηρών ξύλινων δοράτων στην προϊστορική Μέση Ανατολή.

Ο θάνατος μπορεί να οφειλόταν σε ατύχημα κατά τη διάρκεια κυνηγιού. Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις που παραπέμπουν σε σκόπιμη άσκηση βίας, καθώς η θέση του τραύματος και η δύναμη που απαιτήθηκε για να διαπεράσει το όπλο ολόκληρο το σώμα του Νεάντερταλ οδήγησαν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για εσκεμμένο, θανατηφόρο χτύπημα προς την καρδιά.

A small round hole in a Neanderthal's shoulder blade tells an extraordinary story 🦴🔎 Cambridge archaeologists have uncovered what may be the earliest known evidence of a human ancestor killed by a wooden spear. Dig further into this new study 👉 https://t.co/emVGAu0QL4 https://t.co/khlretCkgI

— Cambridge University (@Cambridge_Uni) October 15, 2026

Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ίχνη ενός σοβαρού τραυματισμού στο πρόσωπο, τουλάχιστον έναν χρόνο πριν από τον θάνατο, γεγονός που υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο άτομο πιθανότατα έλαβε φροντίδα πριν καταλήξει βίαια.

Στο τμήμα ενός κοπτήρα που είχε απομείνει, οι επιστήμονες εντόπισαν σημαντική συσσώρευση οδοντικής πλάκας που είχε ασβεστοποιηθεί (τρυγία), κατά μήκος της εκτεθειμένης ρίζας. Το εύρημα υποδηλώνει ότι το δόντι παρέμεινε στο στόμα για αρκετό διάστημα μετά τον σοβαρό τραυματισμό που, σύμφωνα με τους ερευνητές, πρέπει να είχε υποστεί το μπροστινό μέρος του προσώπου από ισχυρό χτύπημα.

Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Scientific Reports».