Διάλογος με «κόκκινες γραμμές» και ανοιχτούς δρόμους

Θέμα χρόνου αποτελεί πλέον η έναρξη διαλόγου μεταξύ αγροτών και κυβέρνησης με τους εκπροσώπους της Πανελλαδικής Επιτροπής Μπλόκων να βρίσκονται ένα βήμα πριν περάσουν το κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου για να συναντηθούν με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τους αρμόδιους υπουργούς. Το ραντεβού αγροτών-κυβέρνησης κλείστηκε για την Τρίτη με τους διαμαρτυρόμενους να παραμένουν στα μπλόκα, αλλά κρατώντας ανοιχτούς τους δρόμους.

Μπορεί την περασμένη εβδομάδα να ανακοινώθηκε το πακέτο μέτρων στήριξης προς τους αγρότες, ωστόσο, αυτό δεν φάνηκε να ικανοποίει τους εκπροσώπους του πρωτογενούς τομέα, οι οποίοι χαρακτηρίζουν τις εξαγγελίες της κυβέρνησης ως «ξαναζεσταμένο φαγητό» που δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του αγροτικού κόσμου.

Για τον λόγο αυτό εκατοντάδες αγρότες και κτηνοτρόφοι που παραμένουν στα μπλόκα τους εδώ και 43 μέρες αποφάσισαν τις προηγούμενες μέρες να κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους με πολύωρους αποκλεισμούς δρόμων και τελωνίων, «κόβοντας» τη χώρα στα δύο.

Με ανοιχτούς δρόμους στο τραπέζι του διαλόγου

Η εξειδίκευση των μέτρων από κυβερνητικά στελέχη έκανε τους αγρότες να αλλάξουν στάση και να πουν «ναι» στον διάλογο προκειμένου να θέσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τις αντιρρήσεις τους αλλά και τα αιτήματα που δεν συμπεριλήφθηκαν στο «καλάθι» της Κυβέρνησης.

Η συνάντηση των αγροτών στην Αθήνα θα συνοδευτεί με αποκλιμάκωση των κινητοποιήσεων και «απελευθέρωση» των αποκλεισμένων δρόμων. Οι εκπρόσωποι των αγροτών διαμηνύουν, ωστόσο, ότι τα τρακτέρ δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τα μπλόκα αν δεν δοθούν ουσιαστικές λύσεις στα προβλήματα του κλάδου.

Η κυβέρνηση από την πλευρά της διαμηνύει ότι ο διάλογος θα πρέπει να γίνει με ανοιχτούς δρόμους και με μία αντιπροσωπία που θα εκπροσωπεί το σύνολο του αγροτικού κόσμου.

Μετά τις σχετικές ανακοινώσεις, στελέχη του Μαξίμου κατέστησαν σαφές ότι δεν προτίθενται να προχωρήσουν σε επιπλέον οικονομικές παροχές, επισημαίνοντας πως οποιαδήποτε συζήτηση την παρούσα χρονική περίοδο μπορεί να αφορά αποκλειστικά θεσμικά ζητήματα που σχετίζονται με το μέλλον του πρωτογενούς τομέα.

Τι θέλουν να κερδίσουν οι αγρότες

Οι παραγωγοί εκτιμούν ότι μέσω του διαλόγου υπάρχει περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης των οικονομικών μέτρων που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση. Παράλληλα, αναμένεται να θέσουν εκ νέου το ζήτημα του αγροτικού ρεύματος, διεκδικώντας τη διεύρυνση του προγράμματος ΓΑΙΑ, το οποίο απευθύνεται σε παραγωγούς με ρυθμισμένες οφειλές.

Όπως υποστηρίζουν, σήμερα στο πρόγραμμα εντάσσεται μόλις το 20% των αγροτών, γεγονός που σημαίνει ότι μόνο ένας στους πέντε έχει πρόσβαση στη χαμηλή τιμή ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, θα αιτηθούν ενισχυμένα μέτρα στήριξης για τους κλάδους της κτηνοτροφίας, της αλιείας και της μελισσοκομίας.

Τα αιτήματα που έμειναν ανικανοποίητα

Τα κυβερνητικά μέτρα για τους αγρότες που εξειδικεύτηκαν από τους αρμόδιους υπουργούς θέτουν στο επίκεντρο των παρεμβάσεων το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, το αγροτικό πετρέλαιο και οι αποζημιώσεις, με το Μέγαρο Μαξίμου να ξεκαθαρίζει πως «τα μέτρα εξαντλούνται εδώ» προειδοποιώντας με κυρώσεις και πρόστιμα τους αγρότες που παρακωλύουν την κυκλοφορία.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κωστής Χατζηδάκης, επικαλούμενος τα δημοσιονομικά περιθώρια και τους ευρωπαϊκούς κανόνες, επανέλαβε ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να ικανοποιήσει επτά βασικά αιτήματα των αγροτών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι κατώτατες εγγυημένες τιμές, η αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος, ο διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων, ο εμβολιασμός κατά της ευλογιάς, καθώς και η κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.

Οι νέες κυβερνητικές πρωτοβουλίες

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης παρουσίασε το πλαίσιο έξι νέων παρεμβάσεων που προωθεί η κυβέρνηση για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η αναδιανομή 160 εκατ. ευρώ από αδιάθετους πόρους της βασικής ενίσχυσης, εκ των οποίων τα 80 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στους κτηνοτρόφους και ισόποσα κονδύλια θα διατεθούν σε βαμβακοπαραγωγούς και σιτοπαραγωγούς.

Παράλληλα, προβλέπεται διετής επέκταση από τη ΔΕΗ της σταθερής τιμής στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ, καθώς και μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος για αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

Επιπλέον, ανακοινώθηκε η τροποποίηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να προβλέπεται αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, καθολική παρακράτηση υπέρ όλων των αγροτών και αύξηση του ανώτατου ορίου αποζημίωσης στις 200.000 ευρώ. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται παρεμβάσεις για την ενίσχυση των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα, μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, της ανάπτυξης θερμοκηπίων και της υλοποίησης σχεδίων βελτίωσης. Παράλληλα, προβλέπεται η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία μέσω ειδικής ψηφιακής εφαρμογής.

Η κυβέρνηση προχωρά στη δημιουργία Εθνικού Συστήματος Αγροτικής Ιχνηλασιμότητας και Αυθεντικότητας μέσω barcode, με στόχο την αντιμετώπιση των φαινομένων ελληνοποιήσεων και την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγροτική παραγωγή.

Γιατί δεν ικανοποιήθηκαν οι αγρότες

Έπειτα από 39 ημέρες κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι από τον προσεχή Νοέμβριο θα διατίθεται αγροτικό ρεύμα μέσω του προγράμματος ΓΑΙΑ στην τιμή των 8,5 λεπτών ανά κιλοβατώρα. Ωστόσο, οι ανακοινώσεις αυτές δεν κάλυψαν τις προσδοκίες των αγροτών, καθώς η τιμή του ρεύματος απέχει σημαντικά από τα 7 λεπτά που είχαν θέσει ως βασικό αίτημα.

Ταυτόχρονα, στο πακέτο των μέτρων δεν προβλέπεται αύξηση των 160 εκατ. ευρώ που αφορούν την αναπλήρωση εισοδήματος για το σιτάρι και το βαμβάκι, ενώ εκτός ενίσχυσης παραμένει και το τριφύλλι. Επιπλέον, οι αγρότες εκτιμούν ότι τα 80 εκατ. ευρώ που κατευθύνονται στην ελληνική κτηνοτροφία δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών του κλάδου. Δυσαρέσκεια εκφράζουν και οι μελισσοκόμοι καθώς και οι αλιείς, οι οποίοι δεν προβλέπεται να λάβουν καμία οικονομική στήριξη από το συγκεκριμένο πακέτο μέτρων.

«Η κυβέρνηση μας εμπαίζει»

Οι αγροτοκτηνοτρόφοι επισημαίνουν ότι το πρώτο μέτρο, που αφορά την αναδιανομή 160 εκατ. ευρώ, δεν συνιστά νέα οικονομική ενίσχυση, καθώς πρόκειται για κονδύλια που είχαν εξαρχής προβλεφθεί για τους αγρότες και προέρχονται από αδιάθετους πόρους της ενιαίας ενίσχυσης, όχι από τον κρατικό προϋπολογισμό.

«Πολλοί αγρότες έχουν πέσει σε έλεγχο στην ΑΑΔΕ και δεν πληρώθηκαν. Εκκρεμούν ενστάσεις και όλοι αυτοί, αν όχι στο 100%, τουλάχιστον κατά 90% θα δικαιωθούν. Κάποια στιγμή λοιπόν αυτά τα χρήματα θα πρέπει να τα πληρωθούν. Αν όμως έχουν μοιραστεί ως έκτακτη ενίσχυση, όταν αυτοί οι αγρότες δικαιωθούν από πού θα τα πληρωθούν; Δεν είναι κάποιο επιπλέον κεφάλαιο» τονίζει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Κυμίνων-Μαλγάρων, Κώστας Σέφης.

Έντονη δυσπιστία εκφράζουν οι εκπρόσωποι των αγροτών και για την εφαρμογή που ανακοινώθηκε με στόχο την αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων, επισημαίνοντας ότι από κυβερνητικής πλευράς δεν αποσαφηνίστηκαν βασικά ζητήματα σχετικά με τον τρόπο, τον τόπο και τον χρόνο διεξαγωγής των ελέγχων. «Αν υπάρξει μια επικείμενη συμφωνία με τη Mercosur, ξεχνάμε την προσέγγιση του ελληνικού προϊόντος» επισημαίνει ο Κώστας Σέφης.

Αγρότες δύο ταχυτήτων

Σε ό,τι αφορά τη μείωση της τιμής της κιλοβατώρας στο αγροτικό ρεύμα στα 8,5 λεπτά, οι παραγωγοί τονίζουν ότι το μέτρο αφορά αποκλειστικά όσους δεν έχουν οφειλές ή ρυθμίσεις στη ΔΕΗ.

«Τα 8,5 λεπτά αφορούν αυτούς που δεν έχουν ρυθμίσεις. Αν έχουν προχωρήσει σε ρυθμίσεις θα πληρώνουν 16 λεπτά. Άρα το κράτος δημιουργεί έναν αγρότη που καλλιεργεί με το μισό κόστος παραγωγής και έναν που καλλιεργεί με το διπλάσιο κόστος παραγωγής» αναφέρει ο κτηνοτρόφος Θωμάς Μόσχος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν οι αγρότες και στο αίτημα για αφορολόγητο πετρέλαιο, σημειώνοντας ότι αντίστοιχες ρυθμίσεις ισχύουν σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Θα πρέπει να φορολογηθεί και ο εφοπλιστής και ο ξενοδόχος που πληρώνουν αφορολόγητο στα 50 λεπτά το πετρέλαιο. Εμείς πληρώνουμε 1,57 ευρώ και μέχρι σήμερα παίρνουμε κάθε τρίμηνο τα 7 λεπτά του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πίσω» αναφέρει ο ίδιος.

«Σκανδαλώδη βρίσκουμε και την απάντηση για τις κατώτατες εγγυημένες τιμές. Στα αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα που διαθέτουμε, η κυβέρνηση δεν πτοείται αν οι τιμές κατρακυλούν προς τα κάτω αλλά στο ρεύμα μας ενδιαφέρει να μην βγούμε εκτός ανταγωνισμού. Ο ανταγωνισμός ισχύει για κάποιους αλλά όχι για εμάς;».

Οι κόκκινες γραμμές

Με τους περισσότερους αγρότες να χαρακτηρίζουν θετική την τροποποίηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ που προβλέπει αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, οι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν συνολική αναδιάρθρωση του Οργανισμού. Μεταξύ άλλων, θέτουν το ζήτημα της αλλαγής του τρόπου καταβολής των αποζημιώσεων, της συμμετοχής αγροτών στο διοικητικό συμβούλιο και της κάλυψης νέων ασθενειών.

Σχετικά με τις επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα, κάνουν λόγο για χρηματοδοτικά εργαλεία που παραμένουν ανεξόφλητα και για σχέδια βελτίωσης που δεν απέδωσαν, λόγω έντονης γραφειοκρατίας, πολυετών καθυστερήσεων στις εγκρίσεις και τις επιδοτήσεις, αλλά και υψηλών τραπεζικών επιτοκίων.

Σύμφωνα με τον Θωμά Μόσχο, κόκκινες γραμμές αποτελούν επίσης τα εμβόλια για τα αιγοπρόβατα, η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, καθώς και η στήριξη του εισοδήματος μελισσοκόμων και αλιέων.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 11/1/2026