Δημήτρης Ροΐδης: Επιστρέφουμε στο «Ζ» του Βασιλικού για να κατανοήσουμε καλύτερα το σήμερα

«Παιδιά, έχω μια τρελή σκέψη: μήπως να βουτήξουμε στα βαθιά;». Με αυτά τα λόγια ο Δημήτρης Ροΐδης πρότεινε στην ομάδα τους να ανεβάσουν στο θέατρο το «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού. «Το συζητήσαμε μεταξύ μας και καταλάβαμε ότι είναι πολύ δύσκολο εγχείρημα. Ωστόσο, ήταν κάτι που μας “έκαιγε” και μας ενεργοποίησε τόσο πολύ, ώστε παρά τη δυσκολία του, θέλαμε να το παλέψουμε και να ασχοληθούμε μαζί του» εξηγεί ο ηθοποιός στο emakedonia.gr λίγο πριν την πρεμιέρα της παράστασης «Ζ - Το χρονικό μιας δολοφονίας» στο Artbox Fargani.

Από ποια άποψη όμως το θεωρεί δύσκολο; Ο ίδιος θέτει το ερώτημα αντίστροφα: από ποια άποψη δεν είναι δύσκολο; «Αν το δεις ιστορικά, υπάρχει το βάρος της ίδιας της υπόθεσης, αλλά και του λογοτεχνικού έργου. Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει γίνει ταινία, έχει ανέβει στο θέατρο, έχει γίνει μιούζικαλ, έχει μεταφερθεί στο ραδιόφωνο. Επιπλέον, η ίδια η υπόθεση αφορά τη δολοφονία του Γρηγορίου Λαμπράκη, μία από τις σημαντικότερες πολιτικές δολοφονίες του νεότερου ελληνικού κράτους. Έχουν ασχοληθεί με αυτήν σε όλο τον κόσμο ιστορικοί και δημοσιογράφοι. Ακόμη και σήμερα, τα τραύματα εκείνης της εποχής, του μετεμφυλιακού κράτους, παραμένουν παρόντα και εξακολουθούμε να ερχόμαστε αντιμέτωποι μαζί τους. Η εποχή, η υπόθεση και το ίδιο το λογοτεχνικό έργο του Βασιλικού έχουν ένα βάρος που, όταν αναμετριέσαι μαζί του καλλιτεχνικά, πρέπει να το αντιμετωπίζεις με δέος: Χρειάζεται να προσεγγίσεις το υλικό ερευνητικά, με μεγάλη προσοχή, σχεδόν χειρουργικά, αλλά και με αθωότητα. Δεν παίρνουμε απλώς ένα έργο για να πειραματιστούμε αυθαίρετα, χωρίς να λογοδοτούμε σε κανέναν. Είναι ένα έργο που συνδέεται με νεκρούς, αδικημένους, πολύ αίμα και διεφθαρμένες εξουσίες. Όλα αυτά δίνουν στην υπόθεση βαρύτητα και κάνουν το βάρος της να μεγαλώνει όσο περνά ο χρόνος, αντί να ελαφραίνει. Επιστρέφουμε σε εκείνα τα χρόνια, γιατί προσπαθούμε να καταλάβουμε πώς φτάσαμε ως εδώ, με την άνοδο της ακροδεξιάς σε πανευρωπαϊκό, παγκόσμιο και πανελλήνιο επίπεδο. Πιστεύουμε ότι πολλές από τις απαντήσεις βρίσκονται εκεί.» 

Για την παράσταση τονίζει πως «αυτό που θα δείτε δεν θα έχει απαραίτητα ιστορικότητα με την έννοια των κοστουμιών και ενός σκηνικού που παραπέμπει πιστά στην εποχή. Ο πυρήνας και η σκηνοθετική προσέγγιση δεν έχουν ως στόχο την ιστορική αναπαράσταση ή την αποτύπωση μιας ιστορικής αλήθειας. Δεν γίνεται, όμως, να δημιουργήσεις κάτι με αφορμή όλα αυτά χωρίς να έχεις διαρκώς υπόψη σου την ιστορικότητα των γεγονότων.»

Για τον ίδιο, διαβάζοντας το «Ζ», φωτίστηκε και η ίδια η πόλη. «Η Θεσσαλονίκη και η ατμόσφαιρά της, απέκτησαν νόημα. Θυμάμαι να διαβάζω το βιβλίο και να σκέφτομαι ότι κάτι μου εξηγούσε για την πόλη, τίποτα απολύτως συγκεκριμένο. Ίσως το ότι είναι ταυτόχρονα μια γιορτινή και νεανική πόλη, ανέκαθεν προοδευτική, και, ταυτόχρονα, είναι μια πόλη βαθιά συντηρητική και αντιδραστική. Είναι φωτεινή, κοιτάζει τον Όλυμπο και τον ήλιο και όταν φυσάει ο Βαρδάρης, καθαρίζει ο ουρανός. Είναι, όμως και βροχερή και σκοτεινή. Μου θυμίζει γαλλικό νουάρ, σαν τις πόλεις όπου οι αντιθέσεις δημιουργούν ένα μυθιστορηματικό τοπίο, μια ατμόσφαιρα όπου οι άνθρωποι κινούνται μέσα στην ομίχλη, η οποία είναι πάντα παρούσα.»

Από τo AΠΘ στο Κρατικό κι από 'κει στην Αθήνα 

Ο Δημήτρης Ροΐδης έχει διπλό ρόλο στην παράσταση καθώς εκτός από ηθοποιός, συνυπογράφει και την μουσική. Και με τα δύο ασχολείται ήδη από το σχολείο, αλλά το αρχικό του πλάνο δεν ήταν αφορούσε την Τέχνη. Πέρασε στο ΑΠΘ για να σπουδάσει Οικονομικά όταν στο 3ο έτος συνειδητοποίησε ότι η σχολή δεν ήταν αυτό που περίμενε. Τότε είδε μια αφίσα για την φοιτητική θεατρική ομάδα «Κουίντα» που θα έκανε ανοιχτή πρόβα. Αποφάσισε να πάει. Θυμάται ότι όταν γύρισε σπίτι, άκουγε μουσική και γελούσε μόνος του. Του είχε αρέσει πάρα πολύ, όχι μόνο το θέατρο αλλά γενικότερα η λειτουργία της ομάδας. «Νομίζω ότι το πιο βασικό ήταν οι άνθρωποι που συνάντησα τότε. Δεν ξέρω πώς θα ήταν αν είχα μπει σε μια άλλη ομάδα ή αν είχα βρεθεί εξαρχής σε ένα επαγγελματικό πλαίσιο με δυσκολίες και πίεση». Η συγκεκριμένη ομάδα είχε δημιουργήσει ένα σύστημα άμεσης δημοκρατίας, φροντίδας, χαράς, ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Ήταν μια πραγματική ουτοπία, η οποία σήμερα δεν μπορεί να υπάρξει με τον ίδιο τρόπο, καθώς έχουν αλλάξει και τα ίδια τα πανεπιστήμια. Η Πανεπιστημιούπολη το 2015 ήταν ένας ανοιχτός χώρος συνάντησης. Μπορούσες να μάθεις μουσική, θέατρο, κινηματογράφο. Οι συναντήσεις γίνονταν αυθόρμητα, χωρίς τηλεφωνήματα και οργάνωση. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί σήμερα, όταν δεν μπορείς να παραμείνεις σε ένα πανεπιστήμιο μετά τις εννέα το βράδυ και έχουν εκδιωχθεί πολιτιστικές και πολιτικές ομάδες.» Μάλιστα, στην ίδια ομάδα ήταν μαζί με τον Παναγιώτη Γκιζώτη, τον σκηνοθέτη της παράστασης. Μαζί έδωσαν εξετάσεις στο Κρατικό την επόμενη χρονιά και μαζί δουλεύουν μέχρι σήμερα.

Τα τελευταία πέντε χρόνια έχει μετακομίσει στην Αθήνα, όχι επειδή τον έδιωχνε η Θεσσαλονίκη αλλά γιατί ήθελε να δει κάτι διαφορετικό. «Όταν επιστρέφω τον Μάιο στη Θεσσαλονίκη, σκέφτομαι πόσο ωραία είναι η πόλη. Μετά θυμάμαι, όμως, ότι θα έρθει και ο Δεκέμβρης, θα βρέχει. Όχι ότι δεν συμβαίνει το ίδιο και στην Αθήνα. Προφανώς μου λείπουν οι άνθρωποι που βρίσκονται ακόμη εδώ. Όταν επιστρέφω, πρώτη μου έγνοια είναι να τους δω. Αλλά οι πόλεις είναι οι άνθρωποί τους. Και όταν ξέρεις ότι αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να έρθουν στην Αθήνα ή ότι θα τους συναντήσεις στις διακοπές, η απόσταση δεν είναι τόσο δυσβάσταχτη. Άλλωστε, πολλοί φίλοι μου, όπως και πολλοί άνθρωποι της γενιάς μας, βρίσκονται πλέον στο εξωτερικό. Έχουμε συμφιλιωθεί κάπως με τον αποχωρισμό.»

Είναι «σχεδόν επαναστατικό» να μπορείς να παίζεις μια παράσταση πολλές φορές

Η παράσταση «Ζ - Το χρονικό μιας δολοφονίας» θα παρουσιαστεί όλο τον Νοέμβριο στο Artbox Fargani. Για τον Δημήτρη, είναι «σχεδόν επαναστατικό» να μπορείς να παίζεις μια παράσταση πολλές φορές. «Είναι μια μορφή αντίστασης σε αυτό που θέλουν να μας πείσουν ότι πρέπει να συμβαίνει: να κάνεις λίγες παραστάσεις και τα θέατρα να λειτουργούν σαν… σούπερ μάρκετ. Η αγορά ζητά συνεχώς κάτι καινούργιο, υπάρχει μια ανάγκη για ολοένα περισσότερες παραγωγές. Παλαιότερα, όταν υπήρχαν οι μεγάλοι θίασοι με δικό τους χώρο, μπορούσαν να παίζουν το ίδιο έργο όσες φορές ήθελαν, για όσο διάστημα ήθελαν, μέχρι να το βαρεθούν οι ίδιες - κάτι που στην πραγματικότητα δύσκολα συμβαίνει όταν αγαπάς και παθιάζεσαι με αυτό που κάνεις» σημειώνει.

Μα καλά δεν βαριέσαι ποτέ να κάνεις κάθε βράδυ το ίδιο; τον ρωτάω. «Κι όμως είναι τρομερό αυτό το πράγμα με το θέατρο: κάθε βράδυ είναι διαφορετικό, σαν να ξεχνιέται το χθες. Μου θυμίζει τη γιαγιά μου που είχε άνοια και ήθελε να μου δώσει μια μπανάνα. Με ρωτούσε κάθε μέρα κι εγώ της απαντούσα ότι δεν ήθελα. Εκείνη όμως συνέχιζε να με ρωτά. Και τότε σκέφτηκα: αυτό είναι το θέατρο. Κάθε βράδυ να προσφέρεις μια μπανάνα σαν να την προσφέρεις για πρώτη φορά.»

Παρασκευή 23 Οκτ 2026, 19:40

Ζ - Το χρονικό μιας δολοφονίας: Μια σύγχρονη θεατρική μεταφορά στο Artbox Fargani

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Info

“Ζ - Το χρονικό μιας δολοφονίας”
Χώρος: Artbox Fargani (Αγίου Παντελεήμονος 5, (Αρχή Ιασωνίδου, Καμάρα, Θεσσαλονίκη)
Ημερομηνίες Παραστάσεων: Πρεμιέρα 30.10.26
Ημέρες & Ώρες: Κάθε Παρασκευή & Σάββατο στις 21:00, Κυριακή στις 19:00
Τιμές Εισιτηρίων: 15€ (γενική είσοδος), 12€ (φοιτητικό/ανέργων)
Προπώληση Εισιτηρίων:
https://www.more.com/.../z-to-xroniko-mias-dolofonias/
στα καταστήματα Public και στο ταμείο του θεάτρου
Τηλέφωνο Πληροφοριών & Κρατήσεων: 2310-208007