Δορυφορική «ασπίδα» για τα ελληνικά δάση: Το ΑΠΘ εγκαινιάζει το πρώτο εθνικό σύστημα παρακολούθησης

Το έργο SAT4FOREST φέρνει επανάσταση στην πρόληψη και τη διαχείριση - Τεχνολογία αιχμής, μικροδορυφόροι και δεδομένα υψηλής ευκρίνειας ενώνονται για να θωρακίσουν τον φυσικό μας πλούτο

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

- Newsroom

Σε μια κρίσιμη εποχή για την προστασία του φυσικού πλούτου της χώρας, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) πρωτοπορεί, θέτοντας σε λειτουργία την πρώτη ολοκληρωμένη επιχειρησιακή εφαρμογή για τη συνεχή παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων σε εθνικό επίπεδο.

Το ερευνητικό έργο SAT4FOREST (Forest Monitoring Service), το οποίο ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024 και ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του 2026, αποτελεί έναν «ψηφιακό φρουρό» που αξιοποιεί δεδομένα υψηλής ευκρίνειας από το Διάστημα για να θωρακίσει τα ελληνικά δάση.

Το έργο εντάσσεται στην εθνική πρωτοβουλία για το πρόγραμμα μικροδορυφόρων και υλοποιείται με τη στρατηγική συνεργασία του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, υπό την επιστημονική ευθύνη του Διευθυντή του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης του ΑΠΘ, Καθηγητή Ιωάννη Γήτα.

sat4forest2.jpg

Αναλυτικότερα, το έργο απέδωσε δύο βασικές υπηρεσίες: τη χαρτογράφηση των τύπων δασών και της δασικής καύσιμης ύλης καθώς και την παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων και των περιοχών του δικτύου Natura 2000. Για την υλοποίηση αυτών των υπηρεσιών χρησιμοποιήθηκαν προηγμένες τεχνολογίες, όπως πολυφασματικά, υπερφασματικά και ραντάρ (SAR) δορυφορικά δεδομένα υψηλής χωρικής και χρονικής ανάλυσης. Μέσω αυτών των τεχνολογιών παράγονται χάρτες δασικών ειδών, καύσιμης ύλης και βιοποικιλότητας, ενώ παράλληλα εντοπίζονται κίνδυνοι και πιέσεις που απειλούν τις προστατευόμενες περιοχές.

Χάρτης δασικής καύσιμης ύλης για το έτος 2023
Χάρτης δασικής καύσιμης ύλης για το έτος 2023

Τα αποτελέσματα του SAT4FOREST αναμένεται να συμβάλουν καθοριστικά στην κατανόηση της κατάστασης των φυσικών πόρων, στην ακριβέστερη εκτίμηση των περιβαλλοντικών κινδύνων και στον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών διαχείρισης.

Τα παραγόμενα δεδομένα και προϊόντα απευθύνονται σε ένα ευρύ φάσμα φορέων, συμπεριλαμβανομένης της Κεντρικής Δασικής Υπηρεσίας, των Διευθύνσεων Δασών και των Δασαρχείων της χώρας, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Επιπλέον, εξυπηρετούν ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια και κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα που δημιουργεί παράγωγα προϊόντα, όπως χάρτες κινδύνου ή μοντέλα προσομοίωσης εξάπλωσης πυρκαγιάς.

Χάρτης δασικών ειδών για το έτος 2023
Χάρτης δασικών ειδών για το έτος 2023

Η χρήση των δορυφορικών δεδομένων επιτρέπει πλέον μια γρήγορη και οικονομικά αποδοτική παρακολούθηση του συνόλου της ελληνικής επικράτειας, με τη δυνατότητα τακτικής επικαιροποίησης της πληροφορίας τουλάχιστον δύο φορές ετησίως ή και συχνότερα όταν οι συνθήκες το απαιτούν, προσφέροντας ένα ισχυρό εργαλείο υποστήριξης στη λήψη αποφάσεων, παρά το γεγονός ότι οι επιτόπιες μετρήσεις παραμένουν απαραίτητες για την επαλήθευση των μοντέλων.

sat4forest1.jpg

Σε πρόσφατη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 18/6/2026, ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, ενημερώθηκε από την επιστημονική ομάδα, στην οποία συμμετείχαν ο Καθηγητής Ιωάννης Γήτας και ο Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Δημήτριος Σταυρακούδης, για την πορεία του προγράμματος.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναδείχθηκαν τα σημαντικά αποτελέσματα σε ερευνητικό και εφαρμοσμένο επίπεδο, ενώ εξετάστηκε η προοπτική νέας χρηματοδότησης, η οποία θα επιτρέψει την περαιτέρω ανάπτυξη των προϊόντων, την επέκταση των λειτουργιών τους και τη μακροπρόθεσμη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων προς όφελος των τελικών χρηστών. Το έργο SAT4FOREST υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος μικροδορυφόρων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google
Loader
ESPA