Ένα σύγχρονο επιστημονικό θρίλερ που θέτει καίρια ερωτήματα για την ψυχική υγεία, τον έρωτα και τα όρια της ανθρώπινης εμπειρίας, ανεβάζει η Bloom Theatre Group. Πρόκειται για το έργο The Effect της Βρετανίδας Lucy Prebble, σεναριογράφου του Succession, σε σκηνοθεσία Ανδρέα Παράσχου, που παρουσιάζεται από τις 12 Φεβρουαρίου έως τις 12 Μαρτίου στο Θέατρο Αυλαία της Θεσσαλονίκης.
Μετά την επιτυχημένη πορεία των Μεθυσμένων του Ivan Vyrypaev, η ομάδα επιστρέφει με μια παράσταση που ισορροπεί ανάμεσα στην επιστήμη και τη βαθιά ανθρώπινη αγωνία. Γραμμένο το 2012 και βραβευμένο με το Critics’ Circle Award Καλύτερου Νέου Έργου, το The Effect εξετάζει τι συμβαίνει όταν η φαρμακευτική παρέμβαση συναντά το συναίσθημα.
Η ιστορία εκτυλίσσεται στο πλαίσιο μιας κλινικής δοκιμής ενός νέου αντικαταθλιπτικού φαρμάκου. Δύο νεαροί εθελοντές, η Κόνι και ο Τρίσταν, συμμετέχουν στο πείραμα και, όσο η δοσολογία αυξάνεται, ερωτεύονται. Το ερώτημα όμως παραμένει ανοιχτό: πρόκειται για αληθινό έρωτα ή για παρενέργεια της ντοπαμίνης;
Παράλληλα, οι δύο ψυχίατροι που επιβλέπουν το πείραμα συγκρούονται ιδεολογικά. Από τη μία, η επιφυλακτικότητα απέναντι στα ηθικά όρια της επιστήμης, από την άλλη η πεποίθηση ότι ο ανθρώπινος νους μπορεί και πρέπει να ρυθμιστεί φαρμακευτικά. Όταν το πείραμα ξεφεύγει από τον έλεγχο, η επιστημονική αντιπαράθεση μετατρέπεται σε σύγκρουση κοσμοθεωριών.
«Τι είναι τελικά έρωτας;»
Για τον Ιωάννη Καμπούρη, που υποδύεται τον Τρίσταν, η γοητεία του έργου βρίσκεται ακριβώς σε αυτά τα ανοιχτά ερωτήματα. Όπως επισημαίνει, το The Effect δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις αλλά καλεί τον θεατή να αναρωτηθεί τι είναι αυτό που ονομάζουμε έρωτα.
«Ερωτεύονται επειδή γνωρίζονται πραγματικά ή επειδή το αντικαταθλιπτικό οδηγεί το μυαλό τους σε αυτό το συμπέρασμα; Μήπως τελικά μπερδεύουμε τη στιγμή, τον τόπο, τη συγκυρία και τα βαφτίζουμε έρωτα;» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το έργο, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο συναίσθημα. Αγγίζει και υπαρξιακά ερωτήματα γύρω από την ταυτότητα και τη φύση του ανθρώπου. «Είναι ο άνθρωπος ο εγκέφαλός του; Αν βγάλω τον εγκέφαλό μου και τον κρατήσω στο χέρι, είμαι εγώ; Όλα βρίσκονται εκεί μέσα;» διερωτάται ο ηθοποιός, τονίζοντας ότι αυτά τα θέματα δεν παρουσιάζονται με βαρύτητα αλλά μέσα από έναν λόγο άμεσο, συχνά ανάλαφρο, με υφέρπον χιούμορ.
Μια γενιά σε αναζήτηση νοήματος
Ιδιαίτερη θέση στο έργο κατέχει και το ζήτημα της ψυχικής υγείας, ένα θέμα που, όπως σημειώνει ο ίδιος, αφορά άμεσα τη νέα γενιά. «Βλέπω ανθρώπους γύρω μου να παίρνουν αντικαταθλιπτικά, άλλους να μη λαμβάνουν καμία αγωγή αλλά να βιώνουν μια διάχυτη θλίψη», λέει, επισημαίνοντας τη δυσκολία ακόμη και στον ορισμό της κατάθλιψης.
Για τον ίδιο, το πρόβλημα συχνά δεν είναι μόνο ιατρικό αλλά βαθιά υπαρξιακό. «Η κατάθλιψη, για μένα, συνδέεται με την έλλειψη νοήματος. Όταν δεν υπάρχει ένα σημείο αναφοράς στη ζωή, όλα γκριζάρουν. Η ψυχοθεραπεία και η ψυχιατρική μπορούν να βοηθήσουν, αλλά έχουν και όρια».
Παρά την απογοήτευση και τα αδιέξοδα που βιώνει η σύγχρονη γενιά, ο ηθοποιός δεν υιοθετεί μια απαισιόδοξη στάση. «Η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες αλλαγές έρχονται συχνά μέσα από την απελπισία. Μπορεί να μην τις ζήσουμε εμείς, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα έρθουν».
Ένας ρόλος ανθρώπινος και φωτεινός
Ο Τρίσταν, όπως τον περιγράφει, είναι «το πιο φωτεινό και ανθρώπινο πρόσωπο του έργου». Ένας νεαρός χωρίς ξεκάθαρη πορεία, με χιούμορ και ευαισθησία, που γίνεται άθελά του μέρος ενός πειράματος με απρόβλεπτες συνέπειες. Η αποκάλυψη ότι ίσως λαμβάνει placebo περιπλέκει ακόμη περισσότερο τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και αντίληψης.
Η διαδικασία της πρόβας, όπως σημειώνει, στηρίχθηκε σε έντονη σωματική και υποκριτική δουλειά, με τον σκηνοθέτη Ανδρέα Παράσχο και τον Τάσο Παπαδόπουλο στην κίνηση να δημιουργούν συνθήκες που οδηγούν τους ηθοποιούς πέρα από την αυτολογοκρισία. «Ο ρόλος του σκηνοθέτη είναι να σε ρίχνει σε πιο βαθιά νερά κι αυτό είναι κάτι που έχει ανάγκη το επάγγελμα», τονίζει.
Το The Effect προσκαλεί το κοινό σε ένα θεατρικό πείραμα όπου τίποτα δεν είναι απολύτως βέβαιο: ούτε ο έρωτας, ούτε η επιστήμη, ούτε το ίδιο το μυαλό.
