Γράφει ο Αναστάσιος Τελίδης
Οικονομολόγος - Λογιστής
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του δημοσίου ταλάνισε τις κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών καθώς η τεχνολογία αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς. Πέρα από την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών το δημόσιο αντιλήφθηκε ότι με την χρήση σύγχρονων εργαλείων θα μπορούσε να μειώσει την φοροδιαφυγή αλλά και ευρύτερα την απάτη στις δημόσιες και ιδιωτικές συναλλαγές.
Η παραπάνω όμως θεώρηση έχει λοξοδρομήσει. Με τρόπο ασυνάρτητο και χωρίς κεντρικό σχεδιασμό δημόσιες αρχές ή φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα δημιουργούν δικά τους ψηφιακά μητρώα. Σε πολλές περιπτώσεις τα δεδομένα που ζητούνται υπάρχουν ήδη, ενώ οι δημόσιοι φορείς αποδεικνύονται ανεπαρκείς στον έλεγχο και την ανάλυσή τους.
Η άναρχη λειτουργία πέρα από τη διοικητική και οικονομική επιβάρυνση που προκαλεί στους φορείς οικονομικής δραστηριότητας έχει ως αποτέλεσμα την υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση του ίδιου του δημοσίου. Η διόγκωση της «ψηφιακής γραφειοκρατίας» ωφελεί τις εταιρίες λογισμικού που «διέπρεψαν» στην απορρόφηση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Αν πάρουμε το μητρώο της ΑΑΔΕ, που παρακολουθεί και ελέγχει την οικονομική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με το Γενικό Εμπορικό Μητρώο και το Μητρώο φορέων κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας θα μπορούσαμε να πούμε ότι έχουμε μία ολοκληρωμένη βάση δεδομένων. Παρόλα αυτά εμφανίσθηκε το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.
Στόχος οι εταιρικές και άλλες νομικές οντότητες να δημοσιοποιούν πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους τους. Οι κυρώσεις για την μη ορθή τήρηση και ενημέρωση του μητρώου μεγάλες. Στην πραγματικότητα όμως τα στοιχεία που απαιτούνται είναι παρεμφερή με τα άλλα μητρώα.
Δεν έχει βρεθεί κάποιος που να αποκρύψει από την ΑΑΔΕ κάποιο «πραγματικό δικαιούχο» και να πάει να τον εμφανίσει, ως εκ του θαύματος, εκεί. Σε επίπεδο υπουργείων έχουμε πολλές επιλογές.
Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε την δημόσια βάση δεδομένων και το ειδικό μητρώο Οργανώσεων Κοινωνίας των Πολιτών του υπουργείου Εσωτερικών, το Μητρώο Επιχορηγούμενων Φορέων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το Μητρώο Πολιτιστικών Φορέων του υπουργείου Πολιτισμού. Μητρώα που συγκεντρώνουν στοιχεία που ήδη διαθέτει η δημόσια διοίκηση.
Σε περίπτωση που κάποιος καλοπροαίρετα σκεφθεί ότι η υποβολή δεδομένων δεν είναι και τόσο δύσκολη υπόθεση πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι σε ορισμένα από αυτά η εγγραφή και η ετήσια διατήρηση μερίδας απαιτεί την πληρωμή τελών.
Πρόσφατα τα υπουργεία Υγείας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη αντί να ζητήσουν από την ΑΑΔΕ τις επιχειρήσεις με ΚΑΔ (Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας) πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων, δημιούργησαν το νέο «Ψηφιακό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων» όπου πρέπει να εγγραφούν οι επιχειρήσεις με τους παραπάνω ΚΑΔ. Κερασάκι στην τούρτα το Μητρώο Διαφάνειας από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Οι δημόσιοι λειτουργοί της χώρας, από τον πρωθυπουργό μέχρι τους αντιδημάρχους, υποχρεούνται στην αναλυτική καταχώρηση όλων των συναντήσεων με εκπροσώπους συμφερόντων που ασκούν επιρροή σε θεσμικούς φορείς στο πλαίσιο λήψης αποφάσεων.
Με μία γρήγορη έρευνα στους 20 πρώτους δημάρχους της λίστας βλέπουμε ότι η ετήσια δήλωση όλων για το 2024 αναφέρει «Δεν υπήρξαν επικοινωνίες επιρροής εντός του έτους 2024».
Είτε αυτοί δεν έκαναν ούτε μια, μη εθιμοτυπική, συνάντηση όλο το 2024 ή η Αρχή Διαφάνειας δεν υποψιάστηκε ότι υπάρχει κάποια ανακρίβεια στις δηλώσεις τους. Και αυτή η πλατφόρμα «λειτουργεί» και την πληρώνουμε.
