Γυναίκες χωρίς Φίλτρο: Η Ιωάννα Δανδέλια δημιουργεί χώρο για τις ιστορίες και τις φωνές των γυναικών

Η Ιωάννα Δανδέλια έχει επιλέξει να μη μιλά απλώς για τη γυναικεία ενδυνάμωση, αλλά να την κάνει πράξη μέσα από τις δράσεις και τα εγχειρήματά της. Με το HERstory δημιούργησε έναν χώρο για να ακουστούν ιστορίες γυναικών που συχνά μένουν έξω από το προσκήνιο, ενώ μέσα από τη συνολική της πορεία επιμένει στη σημασία της ορατότητας, της συλλογικότητας και της αλληλοϋποστήριξης.

Δημοσιογραφία, επικοινωνία, εκδόσεις, τέχνη και ακαδημαϊκή έρευνα συνθέτουν μια διαδρομή που δεν σχεδίασε ποτέ ως μία ευθεία γραμμή, όπως λέει. Διαφορετικοί χώροι που, για την ίδια, συνδέονται από την περιέργεια, την παρατήρηση και την ανάγκη για δημιουργία.

Το ένα βήμα έφερνε το επόμενο, άλλοτε μέσα από μια ιδέα, άλλοτε μέσα από μια συνάντηση και άλλοτε από την επιθυμία της να δοκιμάσει κάτι που δεν είχε ξανακάνει. Από τη δημοσιογραφία, όπως εξηγεί, κράτησε τρία πράγματα που εξακολουθούν να τη συνοδεύουν: «Να ρωτάω, να παρατηρώ, να ακούω».

Κάπως έτσι έμαθε και να μη χωρά απαραίτητα τον εαυτό της σε έναν επαγγελματικό τίτλο. «Δεν μου αρκεί πάντα να επικοινωνώ κάτι που ήδη υπάρχει. Με ενδιαφέρει να δημιουργώ πράγματα που θα ήθελα να υπάρχουν».

Να δημιουργείς τον δικό σου δρόμο

Αν πρέπει να ξεχωρίσει την πιο καθοριστική διαδρομή της ζωής της, η Ιωάννα δεν επιλέγει έναν συγκεκριμένο επαγγελματικό σταθμό. Μιλά περισσότερο για τη μετάβαση από έναν δρόμο που έμοιαζε ήδη χαραγμένος σε έναν δρόμο που έπρεπε να δημιουργήσει η ίδια.

Η επιλογή μιας πιο ανεξάρτητης επαγγελματικής πορείας και η δημιουργία δικών της εγχειρημάτων έφεραν μαζί ελευθερία, αλλά και αβεβαιότητα. Κάποια πράγματα λειτούργησαν, άλλα όχι. Χρειάστηκε να αλλάξει κατεύθυνση, να ξεκινήσει ξανά και να αφήσει πίσω επιλογές που κάποτε θεωρούσε σημαντικές.

«Συνειδητοποίησα ότι μαζί με την ελευθερία να επιλέγεις τι θέλεις να δημιουργήσεις, έρχεται και η ευθύνη να το υποστηρίξεις, ακόμη και όταν δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι θα πετύχει».

Το σημαντικότερο, όπως λέει, ήταν να αποδεχτεί ότι δεν χρειάζεται να έχει όλες τις απαντήσεις πριν κάνει το επόμενο βήμα. Και κάπως έτσι, η πιο καθοριστική διαδρομή έγινε τελικά εκείνη προς την εμπιστοσύνη στις δικές της επιλογές.

«Να δημιουργούμε χώρο η μία για την άλλη»

Όταν η συζήτηση περνά στη θέση των γυναικών σήμερα, η Ιωάννα επιστρέφει συχνά σε μία έννοια: τη συλλογικότητα.

Για εκείνη, ένα από τα επόμενα βήματα είναι οι ίδιες οι γυναίκες να δημιουργούν περισσότερο χώρο η μία για την άλλη. Να προτείνουν άλλες γυναίκες όταν προκύπτουν ευκαιρίες, να μοιράζονται γνώση και δίκτυα, να αναγνωρίζουν δημόσια τη δουλειά τους και να ανοίγουν πόρτες όταν βρίσκονται σε θέση να το κάνουν.

«Να μη βλέπουμε την επιτυχία μιας άλλης γυναίκας ως κάτι που περιορίζει τη δική μας δυνατότητα να προχωρήσουμε, αλλά ως απόδειξη ότι ο χώρος μπορεί να μεγαλώσει για όλες».

Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι η ευθύνη για την ισότητα δεν μπορεί να μεταφέρεται στις ίδιες τις γυναίκες. Χρειάζονται θεσμοί, επιχειρήσεις και κοινωνίες που εξασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες και πραγματική πρόσβαση. Αυτό που μπορούν να κάνουν οι γυναίκες μεταξύ τους είναι, όπως λέει, να μετατρέπουν την ατομική πρόοδο σε συλλογική.

Οι διακρίσεις που δεν φαίνονται πάντα

Στη δική της επαγγελματική διαδρομή υπήρξαν φορές που αισθάνθηκε ότι έπρεπε να αποδείξει περισσότερα επειδή ήταν γυναίκα.  «Είναι εκείνη η αίσθηση ότι πρέπει πρώτα να αποδείξεις ότι γνωρίζεις, ότι μπορείς, ότι δικαιούσαι να βρίσκεσαι στο τραπέζι, πριν η άποψή σου αποκτήσει το ίδιο βάρος».

Μιλά για τις μικρές και σχεδόν αόρατες συμπεριφορές: την αμφισβήτηση που δεν εκφράζεται ανοιχτά, την ανάγκη να τεκμηριώσεις περισσότερο όσα λες, την αίσθηση ότι η επάρκειά σου δεν θεωρείται εξαρχής δεδομένη.

Με τον χρόνο, όμως, άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο τις αντιμετωπίζει. «Έμαθα να μη μπαίνω στη διαδικασία να αποδεικνύω διαρκώς ότι αξίζω να βρίσκομαι κάπου. Προτιμώ να αφήνω τη δουλειά και το αποτέλεσμα να μιλούν».

Και ίσως, όπως λέει, αυτό να είναι ένα από τα πράγματα που φέρνει η εμπειρία: «Σταματάς σταδιακά να ζητάς την επιβεβαίωση ότι δικαιούσαι τη θέση σου και αρχίζεις απλώς να την καταλαμβάνεις».

Το δικαίωμα μιας γυναίκας να λέει «θέλω περισσότερα»

Μία από τις προκαταλήψεις που θεωρεί ότι επιμένουν αφορά τη γυναικεία φιλοδοξία.

Παρατηρεί ότι ένας άνδρας που εκφράζει ανοιχτά την επιθυμία του να εξελιχθεί, να αναλάβει περισσότερες ευθύνες ή να ηγηθεί αντιμετωπίζεται συχνά ως φιλόδοξος και δυναμικός. Μία γυναίκα με αντίστοιχες επιδιώξεις μπορεί ακόμη να χαρακτηριστεί υπερβολικά φιλόδοξη, ανταγωνιστική ή δύσκολη.

«Από τις γυναίκες περιμένουμε να διεκδικούν περισσότερο, αλλά πολλές φορές εξακολουθούμε να αισθανόμαστε άβολα όταν πράγματι το κάνουν».

Για την ίδια, μια γυναίκα πρέπει να μπορεί να μιλά για τις ικανότητές της, να ζητά την αναγνώριση που αντιστοιχεί στη δουλειά της, να θέτει όρια και να λέει ανοιχτά ότι θέλει να εξελιχθεί χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να μετριάσει τη φιλοδοξία της για να γίνει περισσότερο αποδεκτή.

«Η φιλοδοξία δεν είναι ανδρικό ή γυναικείο χαρακτηριστικό. Είναι ανθρώπινο».

Από το history στο HERstory

Μέσα από συζητήσεις με γυναίκες, κοινές εμπειρίες και προβληματισμούς γεννήθηκε και το HERstory.

«Με απασχολούσε πάντα το πόσες γυναικείες ιστορίες δεν γνωρίζουμε. Γυναίκες που δημιούργησαν, πρωτοστάτησαν, άλλαξαν πράγματα στον χώρο τους ή απλώς ακολούθησαν μια διαδρομή που αξίζει να ακουστεί, αλλά δεν βρήκαν πάντα τον χώρο και την ορατότητα που τους αναλογούσε», εξηγεί.

Έτσι προέκυψε το παιχνίδι με τις λέξεις: από το history στο HERstory.

Η λογική του εγχειρήματος, όμως, δεν είναι να παρουσιάζει μόνο ιστορίες επιτυχίας, αλλά να χωρά ολόκληρη τη διαδρομή μιας γυναίκας: επιλογές, δυσκολίες, αμφιβολίες, αλλαγές κατεύθυνσης και αποτυχίες.

«Δεν με ενδιαφέρει να αναπαράγουμε την εικόνα μιας “άτρωτης” ή διαρκώς επιτυχημένης γυναίκας. Τα πραγματικά πρότυπα, για μένα, είναι πολύ πιο ανθρώπινα».

Για την ίδια, η ουσία βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο να δημιουργείται ένας χώρος όπου διαφορετικές γυναίκες μπορούν να μιλήσουν, να ακουστούν και να συνδεθούν. «Γιατί πολλές φορές μια προσωπική ιστορία, όταν μοιράζεται, παύει να είναι μόνο προσωπική».

Τοn Mάρτιο του 2026 πραγματοποιήθηκε το πρώτο HERstory, ένα νέο σύγχρονο event αφιερωμένο στις γυναίκες μέσα από αυθεντικές αφηγήσεις και ανοιχτό διάλογο και live podcast.

«Η ισότητα δεν κατακτάται μία φορά»

Η Ιωάννα δεν αντιμετωπίζει την ισότητα ως μια μάχη που κάποια στιγμή ολοκληρώθηκε. «Η ισότητα δεν είναι κάτι που κατακτάται μία φορά και μετά μπορούμε να το θεωρούμε δεδομένο».

Μιλά για την απόσταση που μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στα κατοχυρωμένα δικαιώματα και στην καθημερινή πραγματικότητα. Γιατί, όπως επισημαίνει, μπορεί στα χαρτιά να υπάρχουν ίσα δικαιώματα και την ίδια στιγμή να εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές προσδοκίες, στερεότυπα και αφετηρίες.

«Η πραγματική ισότητα δεν μετριέται μόνο από το αν μια πόρτα είναι θεωρητικά ανοιχτή, αλλά από το αν όλοι έχουν πράγματι την ίδια δυνατότητα να φτάσουν μέχρι αυτήν και να την περάσουν».

Γι' αυτό και όταν μιλά για «γυναικεία ενδυνάμωση», αποφεύγει τα συνθήματα. Για εκείνη δεν αρκεί να λέμε στις γυναίκες ότι είναι δυνατές. Χρειάζονται εκπαίδευση, γνώση, οικονομική ανεξαρτησία, ίσες επαγγελματικές ευκαιρίες, δίκαιη αμοιβή και συμμετοχή στα κέντρα όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Κυρίως, όμως, χρειάζεται να αλλάξουν οι ίδιες οι συνθήκες: «Η πραγματική ενδυνάμωση δεν είναι να καταφέρουν μεμονωμένες γυναίκες να ξεπεράσουν τα εμπόδια. Είναι να αλλάξουμε τις συνθήκες ώστε η επόμενη γυναίκα να μη χρειαστεί να ξεπεράσει ακριβώς τα ίδια».

 

Η συμβουλή που θα έδινε σε μια νέα γυναίκα

Αν είχε απέναντί της μια νέα γυναίκα που κάνει τώρα τα πρώτα επαγγελματικά της βήματα, θα της έλεγε πρώτα απ' όλα να μην πιεστεί να γνωρίζει από την αρχή πού ακριβώς θέλει να φτάσει.

Να αναγνωρίζει την αξία της δουλειάς της. Να μη φοβάται να ζητήσει την ευκαιρία, την αμοιβή, τη θέση ή την αναγνώριση που της αναλογεί. Και να μη θεωρεί ότι πρέπει πρώτα να γίνει «αρκετά καλή» για να αποκτήσει το δικαίωμα να διεκδικήσει.

«Να μην αφήσει κανέναν να της ορίσει πόσο χώρο δικαιούται να καταλαμβάνει. Να ακούει, να μαθαίνει, να αλλάζει γνώμη όταν χρειάζεται, αλλά να κρατά για τον εαυτό της το δικαίωμα να αποφασίζει ποια θέλει να είναι και ποια διαδρομή θέλει να ακολουθήσει».

Γιατί, τελικά, η δική της ιστορία επιστρέφει ακριβώς εκεί από όπου ξεκίνησε: στους δρόμους που δεν είναι πάντοτε ήδη χαραγμένοι.

«Δεν χρειάζεται να βρεις από την αρχή τον δρόμο σου. Μερικές φορές χρειάζεται να τον δημιουργήσεις».

Διαβάστε το προηγούμενο άρθρο της στήλης Γυναίκες Χωρίς Φίλτρο: 

Κυριακή 19 Ιου 2026, 12:00

Γυναίκες χωρίς φίλτρο: Η Παρασκευή Σαλαβγιά σπάει τα στερεότυπα και αλλάζει την οπτική για την αναπηρία

ΚΟΙΝΩΝΙΑ