Γυναίκες χωρίς φίλτρο: Η Παρασκευή Σαλαβγιά σπάει τα στερεότυπα και αλλάζει την οπτική για την αναπηρία

- Newsroom

Υπάρχουν γυναίκες που δεν αφήνουν τις δυσκολίες να τους ορίσουν. Τις μετατρέπουν σε γέφυρες για να περάσουν οι ίδιες και να ακολουθήσουν κι άλλοι. Μία από αυτές είναι η Παρασκευή Σαλαβγιά. Γεννήθηκε πρόωρα, με εγκεφαλική παράλυση και αριστερή ημιπληγία. Από πολύ νωρίς έμαθε ότι η ζωή δεν χαρίζει εύκολες διαδρομές. Εκείνη όμως δεν επέλεξε να μετρήσει τα εμπόδια. Επέλεξε να μετρήσει τις δυνατότητές της.

Σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, εκπαιδεύτηκε στη συμβουλευτική, δημιούργησε το αυτοβιογραφικό ντοκιμαντέρ «Ένας κόσμος, δύο όψεις» για την αόρατη αναπηρία και ίδρυσε τη θεατρική ομάδα «Ταυτισμός», την πρώτη πανελλαδικά ερασιτεχνική ομάδα με ανήλικα και ενήλικα άτομα στο φάσμα του αυτισμού. Κάθε της δράση έχει έναν κοινό στόχο: να ανοίξει δρόμους εκεί όπου για χρόνια υπήρχαν στερεότυπα.

Πέμπτη 25 Ιου 2026, 17:58

«Ταυτισμός»: Όλοι χρειαζόμαστε μία δεύτερη ευκαιρία

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Κι όμως, όταν τη ρωτάς ποια ήταν η πιο καθοριστική στιγμή της ζωής της, δεν μιλά για κάποιο βραβείο ή μια επαγγελματική επιτυχία. Αν και παραδέχεται ότι «όλα αυτά τα χρόνια υπήρξαν στιγμές που ήταν σταθμοί» για εκείνη μιλά για μια ερωτική απογοήτευση. «Τότε αποφάσισα να ενώσω όλα τα κομμάτια μου και να δημιουργήσω μια νέα εκδοχή του εαυτού μου», λέει. Μια εκδοχή που χτίστηκε με ψυχοθεραπεία, προσωπική δουλειά, επίγνωση και συνεχή εξέλιξη.

Η εσωτερική διαδρομή 

Αυτή η εσωτερική διαδρομή ήταν που διαμόρφωσε και τον τρόπο με τον οποίο βλέπει σήμερα τη ζωή. «Είναι ο τρόπος που αντιλαμβάνομαι τη ζωή, έμαθα στον εαυτό μου να αποστασιοποιείται από τις ψευδαισθήσεις του εγώ και να μπαίνει στη συλλογικότητα του εμείς. Θεωρώ ότι είναι το σημαντικότερο μάθημα που πήρα και αυτό μου δίνει την ώθηση να εργάζομαι με τον εαυτό μου ακόμη περισσότερο.»

Και όταν τη ρωτώ τι θα ήθελε να γνωρίζουν οι άνθρωποι για εκείνη, η απάντησή της αποτυπώνει τη φιλοσοφία ζωής της. «Ότι πιστεύω ακόμη στην καλοσύνη των ανθρώπων γιατί είναι το μοναδικό όχημα που μπορεί να μας πάει στην επόμενη στάση της ζωής και να μας εξελίξει ως όντα. Και ότι απεχθάνομαι την έπαρση γιατί είναι ότι πιο καταστροφικό κουβαλάει μέσα του ο άνθρωπος!»

Η αόρατη αναπηρία και τα στερεότυπα

Η κουβέντα μας οδηγείται αναπόφευκτα στα στερεότυπα που εξακολουθούν να συνοδεύουν μια γυναίκα με ορατή ή αόρατη αναπηρία.

«Η αναπηρία σε μία κοινωνία με τις δικές της δυσκολίες και με τα υγιή πρότυπα να φθίνουν είναι ένα στοίχημα, ένα στοίχημα που πρέπει να το κερδίσουμε έχοντας μέσα στο μυαλό μας πρώτα εμείς οι ίδιοι που έχουμε τις δυσκολίες ότι δεν εκίουμε κάποια ποινή στη ζωή μας».

Πιστεύει ότι τα πιο ισχυρά στερεότυπα είναι συχνά εκείνα που επιτρέπουμε εμείς οι ίδιοι να μας καθορίζουν. Γι' αυτό επιμένει πως χρειάζεται να τα σπάσουμε πρώτα μέσα μας, ώστε να αποδείξουμε ότι οι δυνατότητές μας είναι πολύ περισσότερες από όσα πιστεύουμε. Γιατί, όπως λέει με μια φράση που αξίζει να θυμόμαστε:

«Όλοι μπορούμε να κάνουμε πολλά. Αλλά όλοι δεν μπορούμε να κάνουμε τα πάντα. Και αυτό είναι απολύτως υγιές.»

Τη ρωτώ αν η ελληνική κοινωνία έχει προχωρήσει προς τη συμπερίληψη. «Σαφώς και έχουν γίνει βήματα από την κοινωνία, αλλά πάντα θα χρειάζεται το επιπλέον βήμα, ούτως ή άλλως η κοινωνία πάντα χρειάζεται να κάνει βήματα προς την εξέλιξη, μέσα λοιπόν στην γενική κοινωνική εξέλιξη βρίσκεται και η συμπερίληψη.

Μην ξεχνάμε ότι σε μία από τις πιο αναπτυγμένες κοινωνίες του πλανήτη στις ΗΠΑ μόλις το 1990, ψηφίστηκε νόμος για προσβασιμότητα και ίσες ευκαιρίες σε όλες σχεδόν τις πτυχές της δημόσιας και ιδιωτικής
ζωής για τα άτομα με αναπηρία. Παρόλα αυτά θεωρώ ότι η δουλειά με τον εαυτό μας είναι το κλειδί της κοινωνικης εξέλιξης για την συμπερίληψη».

Το ντοκιμαντέρ «Ένας κόσμος, δύο όψεις»

Το ντοκιμαντέρ της γεννήθηκε από ένα περιστατικό μέσα σε ένα αστικό λεωφορείο. Φορώντας ένα κοντό μπλουζάκι και ένα σκουλαρίκι στον αφαλό, ζήτησε μια θέση επειδή είναι άτομο με αναπηρία, δείχνοντας την κάρτα της. «Μία κυρία με κοιτάζει από πάνω ως κάτω και με ύφος και μου λέει, "Ετσι είναι τα άτομα με αναπηρία;" "Και πως θα έπρεπε να είναι;" Της απάντησα», θυμάται χαρακτηριστικά

Εκείνη τη στιγμή κατάλαβε πως έπρεπε να αλλάξει η εικόνα που έχει η κοινωνία για την αναπηρία. Από αυτή την ανάγκη γεννήθηκε ο «Ένας κόσμος, δύο όψεις».

Ο «Ταυτισμός»

Με την ίδια αγάπη μιλά και για τον «Ταυτισμό», την θεατρική ομάδα που αποτελείται ως επί το πλείστον από ενήλικους και ανήλικους στο φάσμα του αυτισμού, και πραγματοποιεί κοινωνικοπολιτιστικές παραγωγές, με την υποστήριξη του Οργανισμού See Beyond.

«Ο ‘’Ταυτισμός’’ είναι μία σύνθεση χαρακτήρων και συναισθημάτων. Αυτό που πιστεύουμε όλοι στην ομάδα είναι ότι η γενναιοδωρία, η αγάπη, τα ασφαλή όρια δημιουργούν την αποδοχή, ώστε να φτασουμε να νιώθουμε τους ανθρώπους και τα συναισθήματα τους, έτσι η ομάδα μας με αυτά τα μοναδικά πλάσματα εκτός από τις θεατρικές πρόβες και παραστάσεις κάνει πολλή δουλειά με την ψυχοσυναισθηματικη εκπαίδευση των μελών της γιατί στόχος, είναι ότι έχει μπροστά την πρόθεση αυτο -γνωσία -πεποιθηση-σεβασμο-φροντιδα-νομια-αγάπη».

Αυτά δεν χρειαζόμαστε όλοι; αναρωτιέται η ίδια. Όσον αφορά την σημασία που έχει για την ίδια η θεατρική ομάδα εκείνη εξηγεί πως «μου δίνει τη δυνατότητα να δίνω και να παίρνω αγάπη ελεύθερα, αρμονικά, αληθινά».

Το μήνυμα της

Στη ζωή της, η οικογένεια αποτελεί το πιο σταθερό σημείο αναφοράς. «Όπως έχω πει πολλές φορές, η οικογένεια είναι ο πυρήνας μας, από αυτή ξεκινούν όλα... Η οικογένειά μου λοιπόν, μου έδωσε αποδοχή, αγάπη, αυτοπεποίθηση, ασφάλεια και ώθηση να πετάξω.»

Πριν ολοκληρώσουμε τη συζήτησή μας, της ζητώ να στείλει ένα μήνυμα σε όλες τις νέες γυναίκες που νιώθουν ότι οι δυσκολίες τις κρατούν πίσω. Και η απάντησή της είναι ίσως το πιο δυνατό κλείσιμο.

«Αυτό που θέλω να τις πω, είναι, ότι οι δυσκολίες είναι για να δοκιμάζουν τις αντοχές μας, οι δυνατότητες μας όμως είναι αυτές που μπορούν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες μας. Γι' αυτό λοιπόν να θυμούνται να εστιάζουν στις δυνατότητες που έχουν... "Ψάξτε μέσα σας και θα βρείτε τη δύναμη που έχετε σκεπάσει με κάποια αδυναμία, είμαι σίγουρη ότι μπορείτε να πετάξετε. Όλοι μπορούμε!"»

Όσο για το μέλλον της, η ευχή της είναι απλή, αλλά ίσως η πιο ουσιαστική. «Να έχω σωματική και ψυχική υγεία, να έχω τους ανθρώπους που αγαπώ και να συνεχίσω να ζω τη ζωή με φως και επίγνωση.»