Γράφει ο Επαμεινώντας Χριστοφιλόπουλος, κάτοχος Έδρας UNESCO για την Έρευνα του Μέλλοντος / ΙΤΕ, πρόεδρος MOMUS
Το μέλλον αλλάζει πάντα με τρόπους που δεν μπορούμε να προβλέψουμε. Τι επιπτώσεις θα έχει η κλιματική κρίση στον Θερμαϊκό και στο μικροκλίμα της πόλης; Ποιες πολιτικές εφαρμόζουμε για να βελτιώσουμε την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε; Είναι διασφαλισμένη η επάρκεια σε πόσιμο νερό; Θα υπάρχουν αρκετές,καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και ένα περιβάλλον ελκυστικό για τους νέους από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια; Χτίζουμε μία αστική κουλτούρα που θα αποβάλει την ασχήμια; Αυτά είναι μόνο μερικά από τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις.
Για να κοιτάξουμε μακριά, εμείς οι μελλοντολόγοι κοιτάμε πρώτα πίσω. Η ιστορική αναδρομή στα γεγονότα που διαμόρφωσαν το παρόν είναι ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την εξερεύνηση του μέλλοντος.
Η ιστορία της Θεσσαλονίκης, ιδίως κατά τις περιόδους ακμής της, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τρία χαρακτηριστικά: Το λιμάνι, τη στρατηγική της θέση στη Βαλκανική Χερσόνησο και την πολυπολιτισμική της κοινωνία. Η πόλη άνθισε κάθε φορά που κατάφερε να τα αξιοποιήσει, όταν οι συνθήκες επέτρεπαν την ελεύθερη διακίνηση προϊόντων και ανθρώπων. Αυτό το είδαμε στη ρωμαϊκή, τη βυζαντινή και την οθωμανική περίοδο.
Και το μέλλον της πόλης περνά από τον ίδιο δρόμο. Χρειάζεται να εδραιώσει αυτά τα χαρακτηριστικά και να βελτιώσει τις σχέσεις της με όλες τις βαλκανικές χώρες. Χρειάζεται επίσης να συνδεθεί καλύτερα μαζί τους,μέσω ενός σύγχρονου σιδηροδρομικού δικτύου, ώστε να ξαναγίνει η μητρόπολη της ευρύτερης περιοχής.Συχνά το ξεχνάμε, αλλά η Θεσσαλονίκη απέχει 292 χιλιόμετρα από τη Σόφια, 234 από τα Σκόπια, 323 από την Πρίστινα και 399 από τα Τίρανα. Είναι δηλαδή πιο κοντά σε όλες αυτές τις πρωτεύουσες απ' ό,τι στην Αθήνα,που βρίσκεται στα 500 χιλιόμετρα.
Μετά από πολλά χρόνια, η Θεσσαλονίκη απολαμβάνει πλέον μία τεράστια αναβάθμιση των υποδομών της. Με αυτή τη βάση, και με ένα σύγχρονο σιδηροδρομικό δίκτυο, η Θεσσαλονίκη του μέλλοντος πρέπει να γίνει μία ζωντανή, δημιουργική και ανοιχτή πόλη, που θα προσελκύει ανθρώπινο ταλέντο από όλη την περιοχή.
Αυτές τις συνθήκες τις δημιουργούν ο σύγχρονος πολιτισμός, τα φεστιβάλ, οι δημιουργικές κοινότητες, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και οι υποδομές. Προς αυτές τις κατευθύνσεις οφείλουμε να αγωνιστούμε συλλογικά.Το ταλέντο θα προσελκύσει ελληνικές και ξένες επιχειρήσεις, και μαζί τους θα έρθουν η οικονομική ανάπτυξη και η ζωντάνια.
Γι’ αυτή τη Θεσσαλονίκη πρέπει να δουλέψουμε από σήμερα.
Δημοσιεύτηκε στο επετειακό αφιέρωμα «Ο Οκτώβρης της Θεσσαλονίκης» που κυκλοφόρησε με τη «Μακεδονία της Κυριακής» 25/10/2026
