Γράφει
Φωτεινή Καμπουρίδου
MSc Counseling & Psychology - Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας και Επαγγελματικού Προσανατολισμού
Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και την εκτεταμένη χρήση του διαδικτύου. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι διαδικτυακές διαφημίσεις αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, ιδιαίτερα για τους εφήβους.
Παρ’ όλο που προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες επικοινωνίας, ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, η υπερβολική χρήση τους, σε συνδυασμό με τη συνεχή έκθεση σε διαφημιστικό περιεχόμενο, έχει δημιουργήσει ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα που επηρεάζει την ψυχική υγεία, τη συμπεριφορά και τις αξίες της νέας γενιάς.
Καταρχάς, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ασκούν έντονη επιρροή στην εικόνα που διαμορφώνουν οι έφηβοι για τον εαυτό τους. Μέσα από φωτογραφίες και βίντεο που παρουσιάζουν μια εξιδανικευμένη πραγματικότητα, πολλοί νέοι συγκρίνουν την εμφάνιση, τον τρόπο ζωής και τις επιτυχίες τους με εκείνες άλλων ανθρώπων.
Αυτή η συνεχής σύγκριση οδηγεί συχνά σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, ανασφάλεια και αίσθημα αποτυχίας. Οι έφηβοι θεωρούν ότι πρέπει να ανταποκριθούν σε μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς και επιτυχίας, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογική τους ισορροπία.
Παράλληλα, οι διαφημίσεις που προβάλλονται μέσω των κοινωνικών δικτύων στοχεύουν κυρίως στις νεαρές ηλικίες. Με τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων, οι εταιρείες προβάλλουν εξατομικευμένες διαφημίσεις βασισμένες στις προτιμήσεις και τις αναζητήσεις των χρηστών.
Έτσι, οι έφηβοι εκτίθενται καθημερινά σε πληθώρα διαφημίσεων που προωθούν προϊόντα, υπηρεσίες και καταναλωτικά πρότυπα. Η συνεχής αυτή έκθεση ενισχύει τον καταναλωτισμό και δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι η ευτυχία και η κοινωνική αποδοχή εξαρτώνται από την κατοχή συγκεκριμένων αγαθών.
Επιπλέον, η υπερβολική ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περιορίζει την άμεση κοινωνική επαφή. Πολλοί έφηβοι αφιερώνουν αρκετές ώρες καθημερινά μπροστά σε μια οθόνη, παραμελώντας τις προσωπικές σχέσεις, τις σχολικές υποχρεώσεις και τις εξωσχολικές δραστηριότητες.
Η έλλειψη πραγματικής επικοινωνίας μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση, δυσκολία ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων και αυξημένο αίσθημα μοναξιάς. Παράλληλα, η εξάρτηση από τα «likes» και τα σχόλια δημιουργεί την ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση από τους άλλους, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την αυτοπεποίθηση των νέων.
Ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα είναι η παραπληροφόρηση και η ανεξέλεγκτη διάδοση περιεχομένου. Οι έφηβοι συχνά δυσκολεύονται να διακρίνουν τις αξιόπιστες πληροφορίες από τις ψευδείς ειδήσεις ή τις παραπλανητικές διαφημίσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να επηρεάζονται εύκολα από λανθασμένες απόψεις, επικίνδυνες διαδικτυακές προκλήσεις ή προϊόντα που παρουσιάζονται ως απαραίτητα χωρίς να είναι πραγματικά ωφέλιμα.
Ωστόσο, δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι τόσο οι διαφημίσεις όσο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να έχουν και θετικές πλευρές, όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και υπευθυνότητα. Προσφέρουν πρόσβαση στη γνώση, διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικές χώρες και δίνουν στους νέους τη δυνατότητα να εκφράσουν τη δημιουργικότητά τους, να ενημερωθούν για κοινωνικά ζητήματα και να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικές ή πολιτιστικές δράσεις. Επομένως, το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξή τους, αλλά η ανεξέλεγκτη χρήση τους και η έλλειψη κριτικής σκέψης.
Συμπερασματικά, οι διαφημίσεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της σύγχρονης εφηβείας. Η υπερβολική επιρροή τους μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογικές δυσκολίες, καταναλωτισμό, κοινωνική απομόνωση και αλλοίωση των αξιών των νέων. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η συνεργασία οικογένειας, σχολείου και πολιτείας, ώστε οι έφηβοι να αποκτήσουν ψηφιακή παιδεία και κριτική σκέψη.
Μόνο έτσι θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας, προστατεύοντας παράλληλα την ψυχική τους υγεία, την προσωπικότητά τους και την ποιότητα της ζωής τους.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 02.08.2026
