Το Αποστολικό ανάγνωσμα της σημερινής Β’ Κυριακής των Νηστειών προβάλλει μία μεγάλη αλήθεια: «Εσύ, Κύριε, στην αρχή θεμελίωσες τη γη, και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί· αυτοί θα χαθούν, εσύ όμως μένεις» (Εβρ. 1:10-11). Ο Χριστός είναι ο αιώνιος Κύριος της κτίσεως. Μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει, φθείρεται και μεταβάλλεται, Εκείνος παραμένει αναλλοίωτος: «ο ίδιος» και «τα χρόνια Του δεν θα τελειώσουν» (Εβρ. 1:12).
Κι όμως, αυτός ο αιώνιος Θεός δεν μένει μακριά μας. Ο Απόστολος συνεχίζει: «Δεν είναι όλοι οι άγγελοι πνεύματα που υπηρετούν, που αποστέλλονται για να διακονήσουν εκείνους που πρόκειται να κληρονομήσουν τη σωτηρία; Γι’ αυτό πρέπει να προσέχουμε περισσότερο σ’ αυτά που ακούσαμε, μήπως και παρασυρθούμε» (Εβρ. 1:14-2:1).
Οι άγγελοι είναι λειτουργικά πνεύματαꞏ υπηρετούν το σχέδιο του Θεού. Δεν αποτελούν το κέντρο της πίστης μας· είναι διάκονοι της σωτηρίας μας. Το κέντρο είναι ο Χριστός. Γι’ αυτό και ο Απόστολος μάς καλεί σε εγρήγορση: να μη «παρασυρθούμε», να μη γλιστρήσουμε αθόρυβα μακριά από την αλήθεια, όπως ένα πλοίο που το παρασύρει το ρεύμα, χωρίς να το αντιληφθεί.
Αυτό ακριβώς είναι και το βαθύτερο μήνυμα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Νηστεύουμε, προσευχόμαστε, αγωνιζόμαστε, όχι από συνήθεια, αλλά για να κρατήσουμε σταθερό το τιμόνι της καρδιάς μας. Γιατί «πώς θα ξεφύγουμε, αν αμελήσουμε μια τόσο μεγάλη σωτηρία;» (Εβρ. 2:3). Η σωτηρία δεν είναι αφηρημένη έννοιαꞏ είναι Πρόσωπο. Είναι ο Χριστός που κηρύχθηκε «αρχικά από τον ίδιο τον Κύριο» και βεβαιώθηκε «από εκείνους που τον άκουσαν» (Εβρ. 2:3).
Στο φως αυτής της αλήθειας προβάλλει σήμερα η μορφή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, τον οποίο η πόλη μας τιμά ως Συμπολιούχο της. Σε μια εποχή σύγχυσης, όταν κάποιοι ισχυρίζονταν πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να μετέχει αληθινά στη χάρη του Θεού, ο Άγιος στάθηκε άγρυπνος φρουρός της πίστης.
Δίδαξε με σαφήνεια ότι ο Θεός παραμένει απρόσιτος ως προς την ουσία Του, αλλά φανερώνεται και μετέχεται μέσα από τις άκτιστες ενέργειές Του. «Η Θεία Χάρη δεν είναι κτιστό δημιούργημα, αλλά άκτιστη ενέργεια του Θεού» έγραφεꞏ έτσι, η σωτηρία δεν είναι εξωτερική βοήθεια από κάπου μακριά, αλλά ζωντανή και αληθινή κοινωνία μαζί Του.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς επέμεινε στην προάσπιση αυτής της αλήθειας και δεν επέτρεψε να «παρασυρθεί» η Εκκλησία από διδασκαλίες που αποδυνάμωναν την εμπειρία της. Γνώριζε ότι αν αυτή αλλοιωθεί, τότε αλλοιώνεται και η ελπίδα της σωτηρίας. Γι’ αυτό και η ζωή του αποτελεί διαρκή υπόμνηση του αποστολικού «προσέχειν».
Σήμερα, ίσως δεν αντιμετωπίζουμε τις ίδιες θεολογικές έριδες. Αντιμετωπίζουμε, όμως ,τον κίνδυνο της αμέλειας, της χλιαρότητας, της συνήθειας, της διάχυσης του νου σε αμέτρητες μέριμνες. Η καρδιά εύκολα παρασύρεται και απομακρύνεται από το ουσιώδες. Γι’ αυτό η Εκκλησία μάς προτρέπει: «Πρόσεχε! Κράτα ζωντανό αυτό που άκουσες. Μην αφήνεις τη Χάρη να γίνεται θεωρία».
Καλούμαστε, λοιπόν, να κάνουμε προσωπικό αυτό το μήνυμαꞏ να παραμείνουμε ενωμένοι με το Σώμα του Χριστού, την Εκκλησία, φυλάσσοντας με συνέπεια όσα παραλάβαμε, ώστε να γίνουμε, κατά τον λόγο του αγίου Γρηγορίου, «μέτοχοι του θείου φωτός» και κληρονόμοι της σωτηρίας που μας χαρίστηκε.
* Δημοσιεύτηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 08.03.2026
