Η πρόσφατη βράβευση της Μάρη Ηλιάδη στα Art Awards 2026 δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διάκριση στη διαδρομή της, αλλά ένα σημείο εσωτερικής επιβεβαίωσης. Με το 2ο Βραβείο Ζωγραφικής για το έργο «Επιβίωση – Τα Δεινά της Προσφυγιάς», η καλλιτέχνις φέρνει στο προσκήνιο μια ζωγραφική που συνομιλεί άμεσα με το βίωμα και την ανθρώπινη εμπειρία.
Όπως η ίδια εξομολογείται, η συμμετοχή της στον διαγωνισμό ήταν η πρώτη:
«Η διάκριση αυτή έχει για μένα μια βαθύτερη σημασία. Δεν τη βλέπω μόνο ως επιβράβευση, αλλά ως μια επιβεβαίωση ότι η τέχνη που γεννιέται μέσα από βιώματα και αλήθεια μπορεί να αγγίξει τον άλλον».
Η ίδια δεν αντιμετωπίζει τα βραβεία ως αυτοσκοπό, αλλά ως ένα μέσο ορατότητας. Εκείνο που την ενδιαφέρει ουσιαστικά είναι κάτι πιο σιωπηλό και εσωτερικό:
«Τα βραβεία ασφαλώς ανοίγουν δρόμους, όμως για μένα το πιο ουσιαστικό είναι όταν ένα έργο μπορεί να δημιουργήσει ένα συναίσθημα, μια ταύτιση, μια στιγμή σιωπής στον θεατή ή μια εσωτερική έναρξη τόλμης. Εκεί βρίσκεται η πραγματική αξία».
Η ζωγραφική της Μάρης Ηλιάδη δεν αποσυνδέεται από τη ζωή. Αντίθετα, αντλεί από αυτήν τον πυρήνα της. «Η δική μου διαδρομή στη ζωγραφική είναι άμεσα συνδεδεμένη με την εμπειρία, το ταξίδι και την ανθρώπινη ιστορία», σημειώνει, τονίζοντας πως η τέχνη λειτουργεί ταυτόχρονα ως μέσο έκφρασης αλλά και ως διαδικασία εσωτερικής επεξεργασίας.
Η εικόνα που έγινε έργο
Το έργο που τιμήθηκε στα Art Awards δεν γεννήθηκε στο εργαστήριο, αλλά χρόνια πριν, σε μια τυχαία στιγμή μακριά από την Ελλάδα, στην Κεράλα της Ινδίας.
«Πριν από χρόνια, όταν βρισκόμουν εκεί, σε έναν σταθμό λεωφορείων, αντίκρισα μέσα στο πλήθος ένα κορίτσι μόλις 13 ετών και ήταν ήδη μητέρα δύο παιδιών, μια ξένη σε έναν άγνωστο τόπο», αφηγείται.
Η στιγμή εκείνη αποτυπώθηκε σε μια φωτογραφία, αλλά κυρίως χαράχτηκε στη μνήμη της:
«Ήταν μια φευγαλέα συνάντηση, όπου συνυπήρχαν δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι: εγώ, μια Ευρωπαία με μια σχετική οικονομική ασφάλεια, και εκείνη, μια μικρή μητέρα-πρόσφυγας».
Αυτό που τη συγκλόνισε δεν ήταν μόνο η συνθήκη, αλλά το βλέμμα:
«Ένα βλέμμα που κουβαλούσε δέος, απορία, αλλά ταυτόχρονα μια σιωπηλή δύναμη επιβίωσης».
Χρόνια αργότερα, η εικόνα αυτή μετασχηματίστηκε σε ζωγραφικό έργο. Όχι ως αντιγραφή, αλλά ως εσωτερική ανασύνθεση. Η καλλιτέχνις συνδέει μάλιστα τη μορφή με τη γνωστή φιγούρα της Μάνα Κουράγιο, δίνοντας στο έργο μια διαχρονική διάσταση.
Τεχνικά, η επιλογή των υλικών ενισχύει αυτή τη διπλή ανάγνωση:
«Το πρόσωπο και τα χέρια είναι δουλεμένα με κάρβουνο πάνω στον γυμνό καμβά, για να αποδοθεί η ένταση και η αλήθεια της μορφής, ενώ το υπόλοιπο έργο έχει αποδοθεί με ακρυλικό, δημιουργώντας μια αντίθεση ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό βίωμα».
Το αποτέλεσμα είναι ένα έργο που δεν αφηγείται απλώς μια ιστορία, αλλά λειτουργεί ως υπενθύμιση:
«Η πάλη της επιβίωσης, ο ξεριζωμός, ο αγώνας της κάθε μάνας είναι διαχρονικά και παγκόσμια».
Η τέχνη ως εσωτερικός χώρος
Η νέα ενότητα έργων που ετοιμάζει η Μάρη Ηλιάδη συνεχίζει την ίδια αναζήτηση, αλλά με διαφορετικά εκφραστικά μέσα. Αυτή τη φορά, το βλέμμα στρέφεται σε σύμβολα της φύσης και του σύμπαντος.
«Στη δουλειά μου εμφανίζονται στοιχεία όπως λουλούδια, βάρκες, ζώα και εικόνες που παραπέμπουν σε κοσμικά τοπία. Είναι μορφές που λειτουργούν συμβολικά και άλλοτε μιλούν για την πορεία, άλλοτε για την εσωτερική αναζήτηση, την επιβίωση, την ηρεμία ή τη μεταμόρφωση», εξηγεί.
Παράλληλα, εισάγει και το στοιχείο του χρυσού:
«Σε μια άλλη ενότητα έργων χρησιμοποιώ φύλλα χρυσού… Αυτό για μένα δεν είναι διακοσμητικό, αλλά συμβολίζει το φως, την αξία και κάτι διαχρονικό μέσα στον χρόνο».
Τα έργα, είτε με λάδι είτε με ακρυλικά, είτε με μικτές τεχνικές, επιχειρούν να ανοίξουν έναν εσωτερικό χώρο στον θεατή:
«Επιδιώκω να δημιουργήσω εικόνες που δεν λειτουργούν μόνο αισθητικά, αλλά ανοίγουν και έναν χώρο εσωτερικών συνειρμών».
Ένα ταξίδι που συνεχίζεται
Η νέα της έκθεση θα παρουσιαστεί τον Μάιο στην Αθήνα, σε χώρο τέχνης στο Γκάζι, ενώ θα ταξιδέψει και εκτός πρωτεύουσας, στην Άνδρο το καλοκαίρι και στη Θεσσαλονίκη προς το τέλος της χρονιάς.
Για τη Μάρη Ηλιάδη, όμως, κάθε έκθεση δεν είναι απλώς μια παρουσίαση έργων, αλλά ένας ακόμη σταθμός σε μια διαδρομή που παραμένει ανοιχτή. Μια διαδρομή όπου η τέχνη δεν λειτουργεί ως απάντηση, αλλά ως ερώτημα και, κυρίως, ως τρόπος να μοιραστείς αυτό που δύσκολα λέγεται αλλιώς.
