"Ηλία χτυπήσαμε" οι τελευταίες κουβέντες του πιλότου

- Newsroom

Ακόμη δύο νεαρούς πιλότους θρηνεί η Αεροπορία Στρατού, οι οποίοι βρήκαν φρικτό θάνατο, όταν προχθές κοντά στην Κύμη κατέπεσε το υπερσύγχρονο επιθετικό ελικόπτερο Απάτσι που πιλοτάριζαν, συμμετέχοντας σε άσκηση, για να εντοπίσουν τις τυχόν “τρύπες” στο αντιαεροπορικό σύστημα Hawk.

Οι δύο πιλότοι, που βρέθηκαν απανθρακωμένοι χθες στις 11 το πρωί, 15 ώρες μετά το δυστύχημα, στο βάθος απόκρημνης χαράδρας, είναι ο 36χρονος ταγματάρχης Δημήτριος Σκούρας, πιλότος-εκπαιδευτής, πατέρας δύο παιδιών από τη Γραμμενίτσα Άρτας, και ο 33χρονος συγκυβερνήτης του, λοχαγός Αθανάσιος Κακαμπάκος, πατέρας ενός παιδιού από τη Λάρισα. Και οι δύο πιλότοι ήταν ιδιαίτερα έμπειροι. Ο πρώτος είχε στο ενεργητικό του 1.200 ώρες πτήσης και ο δεύτερος 560 ώρες. Τα δύο ελικόπτερα, που ανήκαν στη βάση της Αεροπορίας Στρατού στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας, είχαν απογειωθεί για τις ανάγκες της άσκησης από τα Μέγαρα, ενώ ανεφοδιάστηκαν στις 7.30 το βράδυ της Τετάρτης από την Τανάγρα και ξεκίνησαν για την άσκηση αξιολόγησης του αντιαεροπορικού συστήματος Hawk, η οποία διεξάγεται εδώ και δύο ημέρες σχεδόν σε όλη τη χώρα.

Στις 8.15 μ.μ. το ελικόπτερο “Απάτσι” χάνεται από τα ραντάρ της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ συμμετέχει σε άσκηση με ελικόπτερο ιδίου τύπου.
Ο επικεφαλής του σχηματισμού, ενώ πλησίαζαν τη βάση των πυραύλων, αντιλαμβάνεται ότι το δεύτερο ελικόπτερο δεν τον ακολουθεί. Κοιτώντας προς το έδαφος βλέπει φωτιά και αμέσως στο θάλαμο επιχειρήσεων του ΓΕΑ σημαίνει συναγερμός. Η νέα αυτή συντριβή πτητικού μέσου των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων έρχεται να προστεθεί στη ζοφερή ακολουθία των αεροπορικών ατυχημάτων, που έχουν προκαλέσει μεγάλα ερωτηματικά. Οι ειδικοί εμπειρογνώμονες της Αεροπορίας αναφέρονται σε δύο σενάρια τα οποία μπορεί να οδήγησαν στη συντριβή του ελικοπτέρου: Ή πρόκειται για ανθρώπινο λάθος κατά την εκτέλεση ενός δύσκολου ελιγμού, ακολουθώντας το ανάγλυφο του εδάφους, ή για “αστοχία υλικού”, που προξένησε βλάβη στον κινητήρα εν ώρα πτήσης και η οποία “δεν αποκλείεται να οφείλεται σε κακή συντήρηση αλλά και σε κακής ποιότητας ανταλλακτικά”. Σύμφωνα με έγκυρες στρατιωτικές πηγές το “Απάτσι” πετούσε σε ύψος 25 με 30 μέτρα πάνω από το έδαφος με μεγάλη ταχύτητα. Λίγο πριν από την πτώση στην ανοικτή γραμμή που είχε το πλήρωμα του ελικοπτέρου με το δεύτερο ελικόπτερο του σχηματισμού ακούστηκε ο κυβερνήτης του “Απάτσι” να λέει έντρομος “Οχ, Ηλία, χτυπήσαμε” και σε ελάχιστα δευτερόλεπτα τα ίχνη του ελικοπτέρου χάθηκαν από το ραντάρ.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν πως ίσως το ελικόπτερο λόγω της ταχύτητας και πιθανότατα των ρευμάτων του αέρα που δημιουργήθηκαν στη χαράδρα να ξέφυγε ελάχιστα από την πορεία του και να χτύπησε σε κάποιο δένδρο ή στο έδαφος.
Οι πληροφορίες αυτές θα συνεκτιμηθούν από την επιτροπή των εμπειρογνωμόνων που θα ερευνήσει το ατύχημα και θα συντάξει το πόρισμα για τα αίτια που οδήγησαν στην πτώση του ελικοπτέρου.
Αξίζει να σημειωθεί πως το “Απάτσι” ήταν φορτωμένο με πυρομαχικά, με αποτέλεσμα, παρότι ο χώρος όπου κατέπεσε εντοπίστηκε έγκαιρα, τα σωστικά μέσα να μην μπορούν να προσεγγίσουν εξαιτίας των απανωτών εκρήξεων και να προσφέρουν την παραμικρή βοήθεια για τη διάσωση των δύο πιλότων.
Η Αεροπορία Στρατού έχει αποκτήσει 24 ελικόπτερα “Aπάτσι” ΑΗ-64Α το 1995 και 12 του βελτιωμένου τύπου Longbow με παραγγελία που έγινε το 2002. Μέχρι σήμερα δεν είχε συμβεί κάποιο ατύχημα στα ελικόπτερα αυτού του τύπου, που είναι από τα πλέον σύγχρονα στον κόσμο και αποτελούν το “μακρύ χέρι” του ελληνικού στρατού, καθώς μπορούν να αναλάβουν μεγάλη γκάμα αποστολών και ιδιαίτερα το “κυνήγι” των τεθωρακισμένων. 

Β. Παπανδρέου "Υπάρχει πρόβλημα και με τα ανταλλακτικά"

Τη θλίψη του και τα συλλυπητήριά του για τον τραγικό θάνατο των δύο πιλότων του μοιραίου Apache εξέφρασε χθες ο πολιτικός κόσμος της χώρας, προεξάρχοντος του προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια, ενώ το ΠΑΣΟΚ έκανε ένα βήμα παραπέρα και μίλησε ακόμη και για έλλειψη ανταλλακτικών.
Η πολιτική εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ για θέματα Εθνικής Άμυνας Βάσω Παπανδρέου, αφού εξέφρασε τη θλίψη της για το θάνατο των δύο πιλότων του ελικοπτέρου Apache, μίλησε για μεγάλα υπαρκτά προβλήματα στην αεροπορία στρατού, τα οποία το ΠΑΣΟΚ έχει κατ’ επανάληψη επισημάνει με ερωτήσεις στη Βουλή. “Η απώλεια του Chinook, τα αίτια του οποίου δεν έχουν ακόμη διερευνηθεί, οι πτώσεις των δυο μεταφορικών ελικοπτέρων UH-1H (Χιούι) και το πρόσφατο συμβάν, το οποίο ευχόμαστε να είναι το τελευταίο, μας προβληματίζουν”, είπε και πρόσθεσε ότι “άσχετα με τα αίτια του ατυχήματος, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στην αεροπορία στρατού με έλλειψη προσωπικού και ανταλλακτικών”. Επέρριψε ευθύνες στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας και υπογράμμισε ότι “είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστούν άμεσα τα προβλήματα του προσωπικού που εργάζεται σε δύσκολες συνθήκες και η διαθεσιμότητα των μέσων”.

ΟΔΥΝΗ
Τα συλλυπητήριά του εξέφρασε στις οικογένειες των θυμάτων ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας: “Το τραγικό ατύχημα που στέρησε τη ζωή των δυο αξιωματικών του στρατού ξηράς, οι οποίοι έπεσαν στο βωμό της συνεισφοράς στην πατρίδα, μας θλίβει βαθύτατα όλους. Εκφράζω τη βαθιά μου οδύνη, όπως και όλου του ελληνικού λαού, στις οικογένειες των αδικοχαμένων στρατιωτικών”.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας εξέφρασε τα ειλικρινή συλλυπητήριά του και τη βαθύτατη θλίψη του προς τις οικογένειες των άτυχων χειριστών για την απώλεια των αγαπημένων τους προσώπων. Tη βαθιά λύπη της κυβέρνησης για τους δύο αξιωματικούς εξέφρασε και κυβερνητικός εκπρόσωπος Ευ. Αντώναρος. “Εκφράζουμε τη συμπαράσταση και τα συλλυπητήρια προς τους οικείους των άτυχων αξιωματικών μας”, είπε.
Από το ΚΚΕ εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση: “Ο θάνατος των δύο πιλότων φέρνει και πάλι στην επιφάνεια με δραματικό τρόπο τις συνθήκες που εκπαιδεύονται και ασκούνται οι πιλότοι της πολεμικής αεροπορίας, συνθήκες εντατικοποίησης και σωματικής εξουθένωσης. Η κυβέρνηση φέρνει και γι' αυτό τις πολιτικές ευθύνες, τις ίδιες που έχουν διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις”.

ΥΕΘΑ: Δεν πετάει ελικόπτερο χωρίς σέρβις “Στοιχεία και απαντήσεις για τα ανταλλακτικά των πτητικών μέσων έχουν δοθεί στον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Δεν υπάρχει ελικόπτερο το οποίο σηκώνεται στον αέρα δίχως να έχουν γίνει ο προβλεπόμενος τεχνικός έλεγχος, τα απαραίτητα σέρβις ή να έχουν χρησιμοποιηθεί τα προβλεπόμενα ανταλλακτικά”, επισημαίνεται εν είδει απάντησης από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και προστίθεται: “Υπάρχει κανείς που να πιστεύει πως μπορεί κάποιος να πάρει μια τέτοια ευθύνη, πριν υπογράψει την άδεια πτήσης ή να παίξει με ζωές;”

---

Επιβεβαιώνονται με τραγικό τρόπο οι αποκαλύψεις της “Μακεδονίας”

Ντοκουμέντα του αμερικανικού Κογκρέσου, τα οποία η “Μακεδονία” παρουσίασε κατ’ αποκλειστικότητα με πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ της ήδη από τις 03.08.2008, προειδοποιούσαν για τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την έλλειψη ανταλλακτικών για σειρά ελικοπτέρων που χρησιμοποιεί ο ελληνικός στρατός, μεταξύ των οποίων και τα “Απάτσι”, όπως αυτό που κατέπεσε προχθές στην Κύμη Ευβοίας οδηγώντας στο θάνατο τους δύο χειριστές του

του Άγγελου Ν. Βάσσου

Με βάση τα δύο ντοκουμέντα του αμερικανικού Κογκρέσου, που βρίσκονται στη διάθεση της “Μακεδονίας”, οι ελληνικές στρατιωτικές υπηρεσίες γνωρίζουν επισήμως ήδη από τον Ιούλιο του 2001 για συγκεκριμένες τεχνικές αδυναμίες που εμφανίζουν τα ελικόπτερα “Απάτσι”. Παρά ταύτα συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται κανονικά στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το ζήτημα των εν λόγω τεχνικών προβλημάτων απασχόλησε δύο πολυσέλιδες, εμπιστευτικές αναφορές του αμερικανικού Κογκρέσου, τις οποίες εν συνεχεία επιβεβαίωσε πλήρως ως προς το περιεχόμενό τους το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, αναλαμβάνοντας παράλληλα την ευθύνη να ενημερώσει υπηρεσιακά κάθε ενδιαφερόμενο.

ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ
Αυτό που ουσιαστικά επισημαίνεται στις αναφορές είναι ότι τρεις τύποι εξαιρετικά δημοφιλών ελικοπτέρων -τα “Απάτσι”, τα “Σινούκ” και τα “Μπλακ Χοκ”- παρουσιάζουν προβλήματα σε συγκεκριμένα μέρη τους, καθώς και τεράστιες ελλείψεις σε ανταλλακτικά για τις βλάβες που εμφανίζουν. Μάλιστα παρατίθεται ένας κατάλογος 90 επιμέρους εξαρτημάτων/συστημάτων (το πρωτότυπο στην αγγλική γλώσσα έχει στη διάθεσή της η “Μακεδονία”), των οποίων η αντικατάσταση περιγράφεται ως “προβληματική”. Αποτέλεσμα, όπως σημειώνεται, είναι οι τεχνικοί που ασχολούνται με τη συντήρησή τους να προβαίνουν συχνά σε πράξεις “κανιβαλισμού” (ουσιαστικά παίρνουν ανταλλακτικά από άλλα ελικόπτερα ιδίου τύπου, που δεν παρουσιάζουν προβλήματα, ή ακόμη και από άλλα αεροσκάφη, τα οποία προσομοιάζουν σε εκείνα που χρήζουν επιδιόρθωσης), προκειμένου να επιδιορθώσουν, έστω όπως όπως, τις βλάβες. Όπως συνοψίζει η έκθεση του Ιουλίου 2001, “αποτέλεσμα των σημαντικών ελλείψεων σε ανταλλακτικά είναι να επηρεάζονται τόσο η επιχειρησιακή ετοιμότητα των συγκεκριμένων ελικοπτέρων όσο και η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού συντήρησής τους”.

ΣΕ ΧΡΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ 2007
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τα “Απάτσι”, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπέγραψε πριν από περίπου πέντε χρόνια (στις 28 Αυγούστου 2003, πλέον των δύο χρόνων μετά την πρώτη αμερικανική έκθεση που περιέγραφε τις τεχνικές αδυναμίες των συγκεκριμένων πτητικών μέσων) σύμβαση για την προμήθεια δώδεκα επιθετικών ελικοπτέρων “Απάτσι” AH-64D από την αμερικανική Μπόινγκ, με δικαίωμα προαίρεσης (option) για ακόμη τέσσερα ελικόπτερα. Το συνολικό ύψος της προμήθειας ανήλθε στα 675 εκατ. δολ., με χρηματοδότηση από το ΕΜΠΑΕ 2001-2005. Το σύνολο των “Απάτσι” που είχε παραγγείλει η χώρα μας παραδόθηκε σε μία παρτίδα στο πρώτο τρίμηνο του 2007.

ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
Ήδη με την πρώτη έκθεση (της 31ης Ιουλίου 2001) διαπιστώνεται σειρά σοβαρών ελλείψεων ανταλλακτικών για ζημιές που παρουσιάζουν τα “Απάτσι”. Μάλιστα το ντοκουμέντο της “Μακεδονίας” περιλαμβάνει 32 επιμέρους συστήματα του συγκεκριμένου τύπου ελικοπτέρου, για τα οποία δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμα ανταλλακτικά από την κατασκευάστρια εταιρεία (ανάμεσα σε αυτά για τους σερβοκύλινδρους, το σύστημα κεντρικής τροφοδοσίας, το σύστημα καυσίμων, τις πτέρυγες κ.ο.κ.).
>> Ερώτημα 1: Για ποιον λόγο η ηγεσία του υπουργείου Άμυνας αποφασίζει να υπογράψει στις 28 Αυγούστου 2003 (δηλαδή σχεδόν δύο χρόνια αργότερα) σύμβαση ύψους 530 εκατ. ευρώ για την προμήθεια δώδεκα ελικοπτέρων “Απάτσι” και μάλιστα με option για άλλα τέσσερα;
>> Ερώτημα 2: Ποιες εγγυήσεις καλής συντήρησης και επάρκειας ανταλλακτικών έλαβε το ελληνικό υπουργείο Άμυνας, τις οποίες (όπως προκύπτει από τη δεύτερη έκθεση -του Ιουνίου 2003- που παρουσίασε η “Μακεδονία”) δεν μπόρεσε να λάβει το αμερικανικό Πεντάγωνο;