- Newsroom
Την απειλή μιας γενικευμένης οικονομικής και ενεργειακής αναταραχής, εφόσον συνεχιστεί το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ, ανέδειξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συζήτησή του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, στο πλαίσιο του Delphi Economic Forum, σε μια παρέμβαση με καθαρό μήνυμα υπέρ της διπλωματικής αποκλιμάκωσης αλλά και της ευρωπαϊκής προετοιμασίας απέναντι σε ένα ενδεχόμενο παρατεταμένης κρίσης. Τη συζήτηση συντόνισε ο ανταποκριτής του CNN Φρεντ Πλέιτγκεν.
Ο πρωθυπουργός περιέγραψε την κατάσταση ως εξαιρετικά κρίσιμη, σημειώνοντας ότι η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πιθανή κρίση μεγάλου βεληνεκούς, η οποία μπορεί να επηρεάσει άμεσα τον εφοδιασμό, τις τιμές της ενέργειας, την αγροτική παραγωγή και συνολικά την πορεία της οικονομίας. Όπως είπε, «Αντιμετωπίζουμε πιθανώς μια κρίση σημαντικών διαστάσεων. Είναι θέμα χρόνου αν το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ συνεχιστεί να έχουμε σημαντικές διαταραχές στον εφοδιασμό του πετρελαίου και προϊόντων, θα έχουμε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, ελλείψεις στα λιπάσματα, αύξηση του πληθωρισμού και μείωση της ανάπτυξης».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη εικόνα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρείται θωρακισμένη απέναντι σε ένα σοκ τέτοιου μεγέθους. «Η Ελλάδα τα πηγαίνει καλύτερα από άλλες χώρες της Ευρώπης, αλλά δεν θα μείνουμε ανεπηρέαστοι από μια κρίση τέτοιου μεγέθους», ανέφερε, συνδέοντας άμεσα τις γεωπολιτικές εξελίξεις με τον κίνδυνο νέων πιέσεων στην καθημερινότητα των πολιτών και στη συνολική ευρωπαϊκή οικονομική σταθερότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στην ανάγκη άμεσης διπλωματικής λύσης και ευθυγραμμίστηκε με την τοποθέτηση του Αντόνιο Κόστα ως προς την ανάγκη αποκλιμάκωσης. «Συμφωνώ με τον κ. Κόστα, η πρώτη προτεραιότητα είναι μια μόνιμη εκεχειρία που θα μας επιστρέψει στην κατάσταση πριν τον πόλεμο. Δεν γίνεται ένας ανοιχτός δρόμος ναυσιπλοϊοας να υπόκειται σε τέλη, άρα πρέπει να υποστηρίξουμε μια διπλωματική λύση», είπε χαρακτηριστικά.
«Να προετοιμαστούμε για το χειρότερο»
Την ίδια ώρα, όμως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να περιοριστεί σε ευχές ή σε μια προσδοκία ταχείας ομαλοποίησης, αλλά οφείλει να οργανώσει την αντίδρασή της και για το δυσμενέστερο ενδεχόμενο. «Αλλά πρέπει να προετοιμαστούμε για το χειρότερο σενάριο, το είδαμε στην Ουκρανία. Αυτή η κρίση είναι ευκαιρία να επαναπροδιορίσουμε τη θέση μας ως προς την στρατηγική μας αυτονομία και την ενεργειακή μας ασφάλεια».
Ο πρωθυπουργός άνοιξε και το ζήτημα του ενεργειακού ρεαλισμού, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να μιλά μόνο με όρους πράσινης μετάβασης χωρίς να απαντά ταυτόχρονα στα ερωτήματα της επάρκειας και της ασφάλειας εφοδιασμού.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα υπέρ ενός ευρωπαϊκού σχεδίου έκτακτης ανάγκης, προειδοποιώντας ότι μια παρατεταμένη κρίση δεν θα μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο σε εθνικό επίπεδο. «Καλώ όλους να είναι πραγματιστές και να έχουμε ένα plan b σε περίπτωση που η κρίση επεκταθεί, καθώς κανένα κράτος δεν θα μπορεί να υποστηρίξει την οικονομία χωρίς ευρωπαϊκή στήριξη», υποστήριξε.
«Κρίσιμη η πυρηνική ενέργεια για την ενεργειακή αυτονομία»
διαίτερη έμφαση έδωσε στην ενεργειακή στρατηγική, επισημαίνοντας ότι η κρίση αποτελεί ευκαιρία για την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας. «Αυτή η κρίση είναι μια ακόμη ευκαιρία για να ενδυναμώσουμε τη στρατηγική μας όσον αφορά την ενεργειακή αυτονομία», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές επιλογές. «Πήραμε την απόφαση να απομακρυνθούμε από τον άνθρακα και να στραφούμε στις ΑΠΕ και στο φυσικό αέριο. Σήμερα είμαστε εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας», είπε.
Ο κ. Μητσοτάκης άσκησε κριτική στις ευρωπαϊκές επιλογές στον τομέα της ενέργειας, τονίζοντας ότι «χάσαμε χρόνο» και αναφερόμενος στη Γερμανία σημείωσε ότι «έκλεισε τα πυρηνικά της εργοστάσια και τώρα καίει άνθρακα – αυτό δεν έχει νόημα». Όπως είπε, «πρέπει να δώσουμε έμφαση στην πυρηνική ενέργεια» και «να αφήσουμε πίσω τις ιδεολογικές αγκυλώσεις».
Στο γεωπολιτικό πεδίο, ανέφερε ότι «οι χώρες που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στο Ιράν είναι εκείνες με άμεσο ενδιαφέρον», υπογραμμίζοντας την ανάγκη ρεαλισμού. Τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει εφόσον χρειαστεί: «Αν προκύψει ανάγκη για πολυεθνική δύναμη, θα είμαστε έτοιμοι να συνδράμουμε, όπως έγινε στην Ερυθρά Θάλασσα».
Αναφερόμενος στον ρόλο της Ευρώπης, σημείωσε ότι «μπορούμε να είμαστε περισσότερο παρόντες στον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία», ενώ για τον Λίβανο ανέφερε ότι «χρειάζεται ανθρωπιστική βοήθεια και ενίσχυση του στρατού του». Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία των συνεργασιών με χώρες της περιοχής, επισημαίνοντας ότι «στην Αίγυπτο κινηθήκαμε μαζί στο μεταναστευτικό, όπως και με τη Λιβύη».
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, τόνισε ότι «στηρίξαμε οικονομικά και στρατιωτικά, παρότι δεν ήταν δημοφιλής επιλογή στη χώρα», εξηγώντας ότι «η Ελλάδα στηρίζει πάντα το κράτος δικαίου και την εδαφική κυριαρχία».
Πρόσθεσε ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την άμυνά της: «Πρέπει να αυξήσουμε τις δαπάνες για την άμυνα και να αναπτύξουμε τη δική μας αμυντική βιομηχανία».
Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι η συνεργασία με την Ουκρανία μπορεί να ενισχύσει τις ευρωπαϊκές δυνατότητες: «Είναι εύλογο η Ουκρανία να μοιραστεί τεχνολογία, ιδιαίτερα στα drones και τα anti-drones συστήματα». Τόνισε επίσης την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας στην Ευρώπη: «Πρέπει να δώσουμε έμφαση στο οικοσύστημα των start-ups και να προχωρήσουμε».
Αναφερόμενος στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, σημείωσε ότι «έχουμε περισσότερα να κερδίσουμε ενισχύοντας τις εμπορικές μας σχέσεις», ενώ εκτίμησε ότι «οι σχέσεις μπορούν να βρουν μια νέα ισορροπία». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχει διάθεση να επαναλάβουμε τις ενεργειακές σχέσεις με τη Ρωσία».
«Ζούμε στιγμές μεγάλης πρόκλησης»
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, υπογράμμισε ότι «ζούμε στιγμές μεγάλης πρόκλησης» και ότι «το αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ έχει σοβαρούς κινδύνους για τη διεθνή οικονομία». Επανέλαβε ότι «το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα» και ότι πρέπει να διασφαλιστεί «η ελεύθερη ναυσιπλοΐα».
Ο ίδιος έδωσε έμφαση στην ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι «είμαστε μια ήπειρος που εισάγει ενέργεια και πρέπει να προχωρήσουμε στην παραγωγή της δικής μας», είτε μέσω ΑΠΕ είτε μέσω πυρηνικής ενέργειας. «Ο μόνος τρόπος για να είμαστε ανεξάρτητοι είναι να επενδύσουμε στην ενεργειακή επάρκεια», ανέφερε.
Για τη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι «η Ευρώπη είναι παρούσα όπου απαιτείται», ενώ για τον Λίβανο τόνισε ότι «πρέπει να στηρίξουμε τις αποφάσεις της κυβέρνησης και να συμβάλουμε με απτά μέσα». Ανακοίνωσε επίσης, ότι επίκειται συνάντηση ηγετών της ΕΕ με χώρες της περιοχής για τον συντονισμό δράσεων.
Σχετικά με τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, υπογράμμισε ότι «παραμένει προτεραιότητα να έχουμε καλές σχέσεις», παρά τις διαφορές, τονίζοντας ότι «πρέπει να παραμείνουμε ψύχραιμοι και να επιδιώκουμε την αποκλιμάκωση». Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι ενδεχόμενες αλλαγές στη γεωπολιτική στάση των ΗΠΑ θα αποτελούσαν «μεγάλη πρόκληση» για την Ευρώπη.
