Γράφει ο Νίκος Μηλαπίδης
ΓΓ Εργασιακών Σχέσεων
Εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εργάζονται μέσω πλατφορμών και εκατοντάδες χιλιάδες στην Ελλάδα, ιδίως τα τελευταία 5 χρόνια που ο νόμος 4808/21, καθόρισε το πλαίσιο λειτουργίας και τυποποίησε μια κατηγορία εργαζομένων που πιο παλιά ήταν «αόρατοι».
Η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831 για την προστασία των εργαζομένων στις πλατφόρμες έρχεται να ρυθμίσει τις μεγάλες αλλαγές που φέρνει η ψηφιακή οικονομία στις εργασιακές σχέσεις. Τέτοιες αλλαγές προκύπτουν αφενός από την χρήση αλγορίθμων που μετασχηματίζουν το παραδοσιακό διευθυντικό δικαίωμα και αφετέρου από την διαφάνεια και την ανθρώπινη εποπτεία που απαιτείται, όταν επηρεάζονται οι όροι παραγωγής και εργασίας.
Ένας διανομέας ανοίγει το κινητό του το πρωί. Η εφαρμογή/αλγόριθμος αποφασίζει πως θα οργανωθεί η δουλειά, αναθέτει καθήκοντα, διαδρομές και παραγγελίες και αμοιβές. Ο λογαριασμός του μπορεί να κλείσει απροειδοποίητα, χωρίς να μάθει ποτέ ποιος το αποφάσισε.
Το ερώτημα που έρχεται από το μέλλον, λοιπόν δεν είναι αν θα δουλεύουμε με αλγορίθμους. Η απάντηση είναι καταφατική. Το θέμα είναι αν θα υπάρχουν κανόνες και ποιοι θα είναι αυτοί. Ο νόμος που προετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί την εξισορρόπηση των δικαιωμάτων των απασχολουμένων στις πλατφόρμες με την ευελιξία που προσφέρει η αλγοριθμική διαχείριση για τις επιχειρήσεις.
Το κεντρικό ζήτημα που ανακύπτει από την μαζική επέκταση της οικονομίας της πλατφόρμας είναι ο ορθός νομικός χαρακτηρισμός των σχέσεων που αναπτύσσονται.
Με το σχέδιο νόμου, πρώτον, εισάγεται ένα μαχητό τεκμήριο υπερ της εξαρτημένης εργασίας μετακυλίοντας το βάρος της απόδειξης στις πλατφόρμες, στην περίπτωση που υπάρχει σύμβαση έργου (free lancing). Επίσης θεσπίζεται η εις ολόκληρον ευθύνη των υπεργολάβων/διαμεσολαβητών απέναντι σε αυτούς που παρέχουν εργασία στην πλατφόρμα.
Δεύτερον, ενισχύεται η διαφάνεια και η ανθρώπινη εποπτεία στην λήψη αποφάσεων μέσω αλγορίθμου, ιδίως για τις αποφάσεις που συνεπάγονται δυσμενείς συνέπειες για τα πρόσωπα που εκτελούν εργασία μέσω πλατφόρμας (π.χ. απενεργοποίηση λογαριασμού, απόλυση κ.λπ.) με ταυτόχρονη προστασία των προσωπικών δεδομένων και
Τρίτον, βελτιώνεται η διαφάνεια στην παροχή υπηρεσιών μέσω πλατφόρμας.
Τεχνολογία ή δικαιώματα; Το δίλημμα είναι ψευδές.
Στην ψηφιακή εποχή, ένα σύγχρονο πλαίσιο επιβάλλεται να συνδυάζει ευελιξία για τις επιχειρήσεις, ασφάλεια για όσους εργάζονται, λογοδοσία και διαφάνεια στην τεχνολογία.
Το υπουργείο Εργασίας προχωρά σε μία ουσιαστική κοινωνική παρέμβαση, μετατρέποντας την εργασία στις πλατφόρμες από μία επισφαλή απασχόληση σε μια βιώσιμη επαγγελματική δυνατότητα, προσφέροντας στους εργαζόμενους τη σταθερότητα και στις επιχειρήσεις ένα διαφανές πλαίσιο ανταγωνισμού.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 18.10.2026
