Μηνάς Βιντιάδης: «Η μουσική και οι λέξεις είναι το ανάχωμά μας απέναντι στην εικονική πραγματικότητα»

Σε μια εποχή όπου οι οθόνες καταπίνουν την καθημερινότητα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιβάλλουν εφήμερα πρότυπα και η τεχνητή νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει την αλήθεια, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Μηνάς Βιντιάδης επιλέγει να επιστρέψει στα ουσιώδη. Με το παιδικό βιβλίο του «Μια μέρα με τον Μίκη» (Ελληνοεκδοτική), σε εικονογράφηση του Βασίλη Γρίβα, ολοκληρώνει έναν κύκλο γνωριμίας των παιδιών με τους μεγάλους μουσουργούς (έχουν προηγηθεί ο Μπετόβεν και ο Μότσαρτ) προσφέροντας στους μικρούς αναγνώστες μια πυξίδα αξιών.

Μια μέρα με το σύμπαν του Μίκη Θεοδωράκη

Πώς συστήνεις, όμως, μια εμβληματική προσωπικότητα, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, στα παιδιά που βλέπουν τους γονείς τους να συγκινούνται ακούγοντας τα τραγούδια του; Ο Μηνάς Βιντιάδης επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει το φαινόμενο «Μίκης» επιστρατεύοντας όχι μόνο τη συγγραφική του ευαισθησία, αλλά και τις προσωπικές του δημοσιογραφικές αναμνήσεις. «Αν με ρωτούσατε ποιος είναι ο πυρήνας του, θα απαντούσα η μουσική, αλλά μπροστά μου εμφανίζεται η ελευθερία. Τα εμβληματικά τραγούδια του γίνονται ένα με τους αγώνες του για την πατρίδα και τις αξίες. Σιγοτραγουδώντας με τα παιδιά το "Ένα το χελιδόνι", παρασύρομαι από τη μουσική αξία, ανατριχιάζοντας από το πολιτικό μήνυμα. Ένας μεγάλος συνθέτης σέ κάνει να νιώθεις τη μαγεία της μουσικής και την ίδια στιγμή να θέλεις να παλέψεις για να διορθώσεις τις αδικίες του κόσμου», λέει στη «ΜτΚ».

Δευτέρα 27 Ιαν 2020, 12:41

Μηνάς Βιντιάδης: Πολλές φορές μια αόρατη δύναμη κατακρεουργεί τους στόχους και τα όνειρά μας

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η σχέση του με τον μεγάλο δημιουργό ήταν πάντα φορτισμένη με ένα αίσθημα δέους. Θυμάται τις συναντήσεις τους ως ένα ταξίδι σε έναν «ατέλειωτο ωκεανό αναμνήσεων, δημιουργίας, αγώνων και αυτοκριτικής» -από την αποθέωση στην Όπερα του Καΐρου το 1993, μέχρι τη συγκινητική βραδιά στη Βιέννη το 2013, όταν ο εγγονός του Θεοδωράκη έσπρωξε την αναπηρική πολυθρόνα στον εξώστη και το κοινό χειροκροτούσε όρθιο για πέντε λεπτά.

Γι' αυτό και το βιβλίο δεν περιορίζεται στο κείμενο, αλλά ενσωματώνει QR codes που επιτρέπουν στα παιδιά να ακούσουν τα τραγούδια του συνθέτη, συνδέοντας την αφήγηση με τον πραγματικό της ήχο.

Η Κάσος, το ραδιόφωνο και το «παιχνίδι» με τις λέξεις

Πίσω από τη συγγραφική διαδρομή του Μηνά Βιντιάδη κρύβεται μια προσωπική γεωγραφία που ξεκινά από το Πορτ Σάιντ, περνά από την Κάσο και καταλήγει στην Αθήνα. Αυτή η πολυπολιτισμική διαδρομή υπήρξε το γόνιμο έδαφος για τον δημιουργό.

«Τι είναι για μένα η Κάσος; Η πατρίδα μου, η έμπνευσή μου. Τα έθιμα, οι μουσικές, η λύρα, το λαούτο, οι ναυτικοί που έρχονταν κι έλεγαν ιστορίες, τα αυτοσχέδια παιχνίδια στα χωράφια, οι ώρες της μοναξιάς. Όλα αυτά έχτισαν τη συμπεριφορά μου σήμερα. Θυμάμαι ώρες ατέλειωτες να ακούω στο ραδιόφωνο ειδήσεις, ποδοσφαιρικούς αγώνες, ‘Θέατρο της Δευτέρας’, και να ταξιδεύω με τα μάτια της φαντασίας μου. Ύστερα ήρθαν οι λέξεις. Άρχισα να παίζω μαζί τους από τα δεκατέσσερα: να τις λούζω, να τις χτενίζω, να τις χρωματίζω και να τους δίνω ζωή».

Αυτό το «παιχνίδι» με τις λέξεις τον συντρόφευσε για τριάντα χρόνια στα δημοσιογραφικά γραφεία της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ, στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ, και αργότερα στο Ποντίκι. Για τον ίδιο, δημοσιογραφία και λογοτεχνία δεν είχαν ποτέ στεγανά: «Ποτέ δεν μπόρεσα να ξεχωρίσω τα σύνορα. Αυτός που γράφει παλεύει με τις λέξεις και τις μετατρέπει σε άρθρα, πεζά, θεατρικά ή τραγούδια».

Αντίδοτο στα «λάθος πρότυπα» της ψηφιακής εποχής

Η επιλογή του να στραφεί στα παιδιά με μια σειρά βιβλίων για μεγάλους μουσουργούς δεν είναι τυχαία. Στα μάτια του, η εποχή μας υποφέρει τόσο από απουσία προτύπων όσο και από την κυριαρχία των εσφαλμένων. «Η τηλεόραση και το διαδίκτυο αποπροσανατολίζουν ειδικά τους νέους, που μαγεύονται από τα πέντε λεπτά δημοσιότητας, τους ακόλουθους στο TikTok και την ψευδαίσθηση του εύκολου πλούτου. Σ' έναν κόσμο που κυριαρχεί η λάθος μουσική και οι λάθος σχέσεις, ο Μπετόβεν, ο Μότσαρτ και ο Μίκης μπορούν να ‘υπνωτίσουν’ τα άγρια ένστικτα και να διαμορφώσουν τους χαρακτήρες των επόμενων γενεών».

Όσο για την κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης και τον καταιγισμό των πληροφοριών, ο συγγραφέας διατηρεί μια νηφάλια αλλά κριτική στάση. «Οι πληροφορίες στη συντριπτική τους πλειοψηφία δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και οι εικόνες είναι παγίδες. Τι να αποκωδικοποιήσεις όταν ζεις σε μια εικονική πραγματικότητα; Αν οι συγγραφείς και οι δημοσιογράφοι είναι έξυπνοι, δεν απειλούνται από την τεχνητή νοημοσύνη. Μου αρέσει να ‘παίζω’ μαζί της, την προκαλώ με ερωτήσεις και οι απαντήσεις της μου δείχνουν τι δεν πρέπει να κάνω».

Κοιτάζοντας προς τον Νότο

Σε έναν κόσμο που τρέχει με ιλιγγιώδεις ταχύτητες, ο Μηνάς Βιντιάδης δηλώνει πως η δική του πυξίδα συνεχίζει να δείχνει σταθερά προς τον Νότο. «Εκεί είναι η Κάσος, εκεί κλείνει ο κύκλος, εκεί ξαναγεννιέμαι. Το στοίχημά μου πια είναι να μετατρέψω τη διάθεση απολογισμού σε εντοπισμό εκκρεμοτήτων. Ο χρόνος δεν συγχωρεί αδράνεια. Θέλω να δω τα παιδιά μου και τα παιδιά των παιδιών μου να μεγαλώνουν χωρίς να πέφτουν στην παγίδα του ‘ψεύτικου κόσμου’, και να προσφέρω στους αναγνώστες έναν συγγραφέα που τους σέβεται και τους κάνει συνοδοιπόρους στο όνειρο».