Ο 6ος Προβλήτας να προχωρήσει. Γιατί πρέπει να πληρώσει η Επανομή;

Κοινό άρθρο του Δημάρχου Θερμαϊκού, Θεόδωρου Τζέκου και της Επιτροπής Αγώνα για την Προστασία του Ακρωτηρίου Επανομής

ΝΑΙ στην επέκταση του 6ου Προβλήτα. ΟΧΙ στην αμμοληψία από το Ακρωτήρι Επανομής.

Ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης παρουσιάζει την απόληψη άμμου από το Ακρωτήρι Επανομής ως τη μόνη λύση για την επέκταση του 6ου Προβλήτα.

Εμείς δεν αμφισβητούμε τη σημασία της επένδυσης για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα. Είμαστε υπέρ του έργου.

Αμφισβητούμε, όμως, την επιλογή να αφαιρεθούν έως 4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα αμμώδους υλικού από τον βυθό μιας περιβαλλοντικά ευαίσθητης θαλάσσιας περιοχής, χωρίς επαρκώς τεκμηριωμένη αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων και των ενδεχόμενων περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Η Θεσσαλονίκη και η Επανομή δεν είναι αντίπαλοι. Η ανάπτυξη της μίας δεν μπορεί να αποτελεί λόγο ώστε η άλλη να επωμιστεί έναν τόσο σοβαρό περιβαλλοντικό κίνδυνο.

Η ανάπτυξη δεν μπορεί να προχωρά εις βάρος ενός πολύτιμου φυσικού οικοσυστήματος.

Γιατί δεν αγοράζει ο ΟΛΘ κατάλληλο υλικό και δεν το μεταφέρει διά θαλάσσης;

Ένα ουσιαστικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο.

Γιατί δεν εξετάζεται η προμήθεια κατάλληλου αμμώδους υλικού από νόμιμα αδειοδοτημένες πηγές, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, με μεταφορά διά θαλάσσης απευθείας στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης;

Ο ΟΛΘ έχει επικαλεστεί δημόσια την ανάγκη 130.000–150.000 επιπλέον διαδρομών φορτηγών στην περίπτωση χερσαίων λύσεων.

Αυτή η επιχειρηματολογία, όμως, δεν απαντά στο ενδεχόμενο προμήθειας κατάλληλων υλικών που θα μπορούσαν να μεταφερθούν με πλοία.

Μιλάμε για την επέκταση ενός από τα μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας. Επομένως, είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς γιατί δεν παρουσιάζεται συγκεκριμένη τεχνική αξιολόγηση μιας εναλλακτικής λύσης που θα αξιοποιούσε τη θαλάσσια μεταφορά.

Έχει εξεταστεί πραγματικά αυτή η δυνατότητα; Υπάρχουν ήδη αδειοδοτημένες πηγές κατάλληλου υλικού; Υπάρχουν τεχνικοί λόγοι που αποκλείουν την επιλογή αυτή; Εάν ναι, έχουν τεκμηριωθεί και δημοσιοποιηθεί;

Δεν ισχυριζόμαστε ότι οποιοδήποτε διαθέσιμο υλικό είναι κατάλληλο ή ότι μια τέτοια λύση μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς τις αναγκαίες τεχνικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις.

Ζητούμε, όμως, να γνωρίζουμε γιατί η Επανομή παρουσιάζεται ως αναγκαία επιλογή.

Η κατασκευή του 6ου Προβλήτα δεν πρέπει να ταυτίζεται με την καταστροφή ενός άλλου θαλάσσιου οικοσυστήματος.

Νέα επιστημονική παρέμβαση: Γιατί επιλέχθηκε μόνο η Επανομή;

Στις 4 Νοεμβρίου 2026, ο ομότιμος καθηγητής Παράκτιας Τεχνικής και Ωκεανογραφίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γιάννης Ν. Κρεστενίτης, απέστειλε νέα, υπογεγραμμένη επιστημονική τοποθέτηση με τίτλο «Πηγές Αμμοληψίας».

Το έγγραφο αναδεικνύει ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα.

Στην εγκεκριμένη ΤΕΠΕΜ προβλέπονται έξι πηγές λήψης υλικών. Οι πέντε είναι χερσαίες και μόνο μία είναι θαλάσσια: η περιοχή του Ακρωτηρίου Επανομής.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, τόσο στην ΤΕΠΕΜ όσο και στην υπό έγκριση ΜΠΕ δεν παρουσιάζεται πλήρης επιστημονική τεκμηρίωση για την επιλογή της συγκεκριμένης θαλάσσιας θέσης έναντι άλλων πιθανών θαλάσσιων πηγών.

Ο καθηγητής επισημαίνει ακόμη μια ουσιώδη διάκριση:

Άλλο είναι η επιλογή της πηγής του υλικού και άλλο τα σενάρια απόληψης και μεταφοράς του.

Το γεγονός ότι εξετάστηκαν επτά σενάρια απόληψης και μεταφοράς δεν σημαίνει ότι εξετάστηκαν επτά διαφορετικές θαλάσσιες πηγές.

Τα σενάρια αυτά διαμορφώθηκαν με βάση ήδη επιλεγμένες πηγές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται μία μόνο θαλάσσια θέση, αυτή της Επανομής.

Επιπλέον, ο καθηγητής αναφέρει ότι το νεότερο υπόμνημα ΟΛΘ–μελετητή επικαλείται «Ενδιάμεση Έκθεση της ΜΠΕ» του 2008, η οποία, σύμφωνα με την εξέτασή του, δεν περιλαμβάνεται στα αναρτημένα αρχεία της ΤΕΠΕΜ και της νέας ΜΠΕ στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο.

Πρόκειται για ένα επιστημονικό ερώτημα που απαιτεί σαφή απάντηση:

Γιατί επιλέχθηκε ως μοναδική θαλάσσια πηγή μια περιοχή τόσο μεγάλης περιβαλλοντικής σημασίας, χωρίς να παρουσιάζεται επαρκής συγκριτική τεκμηρίωση της συγκεκριμένης επιλογής;

Νέα επίσημη γνωμοδότηση της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας

Μια ακόμη ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη σημειώθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2026.

Με το υπ' αριθ. 282526/03.11.2026 έγγραφό της, η Γενική Διεύθυνση Αλιείας επισημαίνει ουσιώδεις ελλείψεις της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στα ζητήματα της αρμοδιότητάς της.

Η υπηρεσία αναφέρει ότι, με τα διαθέσιμα στοιχεία που της έχουν διαβιβαστεί, δεν δύναται να διατυπώσει γνώμη επί της ΜΠΕ.

Αυτό χρειάζεται να αποσαφηνιστεί: η συγκεκριμένη υπηρεσιακή τοποθέτηση δεν αποτελεί οριστική αρνητική γνωμοδότηση ούτε απόρριψη της μελέτης.

Αποτελεί, όμως, επίσημη διαπίστωση ότι τα στοιχεία δεν επαρκούν για να διατυπωθεί γνώμη σε σημαντικά ζητήματα που αφορούν την αλιευτική δραστηριότητα και το θαλάσσιο περιβάλλον.

Πώς μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η περιβαλλοντική αξιολόγηση μιας επέμβασης τέτοιας κλίμακας, εάν εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιώδεις υπηρεσιακές επιφυλάξεις που δεν έχουν αντιμετωπιστεί με επαρκή τεκμηρίωση;

Το ερώτημα αυτό απευθύνεται πρωτίστως στις αρμόδιες αρχές που καλούνται να αξιολογήσουν τον υφιστάμενο φάκελο και να αποφασίσουν για την περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Η κοινωνία της Επανομής ζητά να μη χορηγηθεί περιβαλλοντική έγκριση για τη σχεδιαζόμενη αμμοληψία, όταν παραμένουν ουσιώδη ζητήματα επιστημονικής επάρκειας και περιβαλλοντικής προστασίας.

Οι εναλλακτικές λύσεις δεν είναι θεωρητική συζήτηση

Η απόφαση 61/2026 του Περιφερειακού Συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας ήταν κατά πλειοψηφία θετική για τη ΜΠΕ, συνοδεύτηκε όμως από σημαντικές παρατηρήσεις.

Μεταξύ των επιλογών που τέθηκαν προς διερεύνηση περιλαμβάνονται:

• Προϊόντα βυθοκόρησης από το λιμάνι της Νέας Μηχανιώνας.
• Προϊόντα βυθοκόρησης από το λιμάνι των Νέων Επιβατών.
• Κατάλληλα υλικά από εργασίες στον Αξιό, εφόσον πληρούνται οι αναγκαίες τεχνικές, περιβαλλοντικές και αδειοδοτικές προϋποθέσεις.

Η αναφορά αυτών των επιλογών δεν σημαίνει ότι είναι αυτομάτως κατάλληλες ή περιβαλλοντικά αποδεκτές.

Στην ίδια συζήτηση πρέπει να ενταχθεί και το ενδεχόμενο προμήθειας υλικών από άλλες νόμιμα αδειοδοτημένες πηγές, με δυνατότητα μεταφοράς τους διά θαλάσσης.

Ο ΟΛΘ έχει διατυπώσει αντιρρήσεις για την αξιοποίηση υλικών από την εκσκαφή του διαύλου και τον Αξιό, επικαλούμενος ζητήματα χρονικού προγραμματισμού, καταλληλότητας και αδειοδότησης.

Στην επιστημονική του τοποθέτηση, ο καθηγητής Κρεστενίτης επισημαίνει ότι η αιτιολόγηση αυτών των αποκλεισμών δεν συνοδεύεται, κατά την κρίση του, από επαρκή τεχνική τεκμηρίωση στα δημοσιευμένα στοιχεία.

Επομένως, το ερώτημα παραμένει:

Με ποιά συγκεκριμένη και πλήρως τεκμηριωμένη επιστημονική διαδικασία κρίθηκε ότι η αμμοληψία στο Ακρωτήρι Επανομής είναι η κατάλληλη επιλογή;

Ο ίδιος ο συντάκτης της χαρτογράφησης διευκρίνισε τα όρια της μελέτης του

Στις 2 Νοεμβρίου 2026, ο αναπληρωτής καθηγητής Κωνσταντίνος Τοπουζέλης, συντάκτης της έκθεσης χαρτογράφησης θαλάσσιας βλάστησης που εκπονήθηκε για το έργο του ΟΛΘ, διευκρίνισε εγγράφως το αντικείμενο και τα επιστημονικά όρια της μελέτης του.

Η απουσία χαρτογραφημένων λιβαδιών Ποσειδωνίας μέσα στα εξεταζόμενα πολύγωνα δεν ισοδυναμεί με συνολική αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Δεν αποκλείει από μόνη της ενδεχόμενες έμμεσες επιδράσεις σε γειτονικούς οικοτόπους, ούτε πιστοποιεί την απουσία άλλων προστατευόμενων οικοτόπων.

Η διευκρίνιση αυτή δεν αποτελεί δήλωση αντίθεσης του καθηγητή στο έργο. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να μην εξάγονται από μια εξειδικευμένη χαρτογράφηση συμπεράσματα που υπερβαίνουν το επιστημονικό αντικείμενό της.

Παράλληλα, οι καθηγητές Παρασκευή Μαλέα και Θεόδωρος Κεβρεκίδης απέστειλαν κοινό επιστημονικό κείμενο για την αξία, την ευαισθησία και την προστασία των θαλάσσιων αγγειόσπερμων.

Πρόκειται για σημαντική επιστημονική τεκμηρίωση σχετικά με αυτούς τους οικοτόπους, όχι όμως για αυτοτελή ποσοτική πρόβλεψη των επιπτώσεων της συγκεκριμένης αμμοληψίας.

Επιπλέον, η συλλογική επιστημονική τοποθέτηση του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, της 29ης Σεπτεμβρίου 2026, υπογράμμισε τη σημασία των επαρκών προκαταρκτικών ερευνών και της αξιολόγησης των πιθανών περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Εξακολουθούν να ανακύπτουν σοβαρά επιστημονικά ερωτήματα για τη θολερότητα, την επαναιώρηση, τη μεταφορά και την απόθεση ιζημάτων, καθώς και για τις πιθανές έμμεσες και σωρευτικές επιπτώσεις στους γειτονικούς θαλάσσιους οικοτόπους.

Δεν αρκεί να διαπιστώνεται ότι ένας προστατευόμενος οικότοπος βρίσκεται έξω από τα πολύγωνα αμμοληψίας. Πρέπει να αξιολογείται αν μπορεί να επηρεαστεί από τις συνέπειες των εργασιών.

Ο επιστημονικός φάκελος βρίσκεται ήδη στα χέρια των αρμοδίων

Η Επιτροπή Αγώνα έχει συγκεντρώσει έναν ογκώδη φάκελο με γραπτές επιστημονικές τοποθετήσεις, γνωματεύσεις, θεσμικά έγγραφα και τεχνικά στοιχεία, τα οποία έχει διαβιβάσει στη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στα συναρμόδια υπουργεία, σε υπηρεσίες και επιστημονικούς φορείς.

Ζητούμε ρητή διασφάλιση ότι όλες οι κρίσιμες επιστημονικές και υπηρεσιακές επισημάνσεις θα βρίσκονται ενώπιον των αρμόδιων αξιολογητών πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση.

Η επιστήμη πρέπει να προηγείται της απόφασης

Ο Δήμος Θερμαϊκού και η Επιτροπή Αγώνα έχει ζητήσει από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας, τη διοργάνωση επιστημονικής εκδήλωσης με συμμετοχή ειδικών, αρμόδιων φορέων, εκπροσώπων του ΟΛΘ και πολιτών.

Η ανάγκη επιστημονικού διαλόγου παραμένει επίκαιρη.

Η κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει ποιά τεχνικά στοιχεία αξιολογήθηκαν, πώς αντιμετωπίστηκαν οι επιστημονικές επιφυλάξεις και γιατί επιλέχθηκε μια επέμβαση τέτοιας κλίμακας σε αυτή τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.

Η επιστημονική τεκμηρίωση δεν πρέπει να έπεται μιας ειλημμένης απόφασης. Πρέπει να προηγείται και να αποτελεί τη βάση της.

Πέντε κρίσιμα ερωτήματα πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση

1. Γιατί επιλέχθηκε ως μοναδική θαλάσσια πηγή το Ακρωτήρι Επανομής; Ποιά είναι η συγκεκριμένη επιστημονική τεκμηρίωση αυτής της επιλογής;

2. Γιατί δεν παρουσιάζεται ολοκληρωμένη εξέταση της αγοράς κατάλληλου υλικού από νόμιμα αδειοδοτημένες πηγές και της μεταφοράς του διά θαλάσσης; Έχει πράγματι διερευνηθεί αυτή η δυνατότητα;

3. Πώς αξιολογούνται οι ουσιώδεις ελλείψεις που επισήμανε η Γενική Διεύθυνση Αλιείας; Είναι επαρκής η υφιστάμενη ΜΠΕ για μια τεκμηριωμένη περιβαλλοντική κρίση;

4. Έχουν εξεταστεί πλήρως οι πιθανές έμμεσες και σωρευτικές επιπτώσεις στους θαλάσσιους οικοτόπους και στην παράκτια ζώνη; Ποιές επιστημονικές παραδοχές στηρίζουν τα σχετικά συμπεράσματα;

5. Έχουν τεθεί όλα τα νέα επιστημονικά και υπηρεσιακά έγγραφα υπόψη των αρμόδιων αξιολογητών, πριν από οποιαδήποτε τελική περιβαλλοντική έγκριση;

Η Επανομή δεν ζητά ειδική μεταχείριση. Ζητά την αυστηρή εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, την ουσιαστική αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων και την προστασία ενός πολύτιμου φυσικού οικοσυστήματος.

Δεν υποστηρίζουμε ότι κάθε περιβαλλοντική βλάβη έχει ήδη αποδειχθεί ή ότι το αποτέλεσμά της μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα.

Υποστηρίζουμε ότι οι σοβαροί περιβαλλοντικοί κίνδυνοι δεν επιτρέπεται να υποβαθμίζονται και ότι η απουσία επαρκούς επιστημονικής τεκμηρίωσης δεν μπορεί να αντικαθίσταται από διαβεβαιώσεις.

Δεν χρειάζεται να θυσιαστεί το Ακρωτήρι Επανομής για να προχωρήσει ο 6ος Προβλήτας.

Η Επιτροπή Αγώνα και η τοπική κοινωνία ζητούν να μη χορηγηθεί άδεια για τη σχεδιαζόμενη αμμοληψία από το Ακρωτήρι Επανομής.

Γιατί αυτό που διακυβεύεται δεν είναι απλώς μια ποσότητα άμμου.

Είναι η φυσική κληρονομιά ενός τόπου, η θαλάσσια ζωή του και η ευθύνη μας απέναντι στις επόμενες γενιές.

Ο 6ος Προβλήτας να προχωρήσει. Το Ακρωτήρι Επανομής να προστατευτεί.