Όλυμπος: Πύλες εισόδου, αναβάθμιση μονοπατιών και στο βάθος πιθανό εισιτήριο

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την Ελλάδα, προκειμένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ένταξη της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2027 η χώρα οφείλει να έχει υλοποιήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικά το εμβληματικό βουνό, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.

Η απόφαση της UNESCO συνοδεύεται από συγκεκριμένες συστάσεις προς την ελληνική πλευρά, οι οποίες αφορούν την προστασία της βιοποικιλότητας, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη διαχείριση των επιπτώσεων από υφιστάμενες δραστηριότητες, αλλά και την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων.

Ο ρόλος του ΟΦΥΠΕΚΑ

Ο φάκελος της υποψηφιότητας καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, αξιοποιώντας επιστημονικά δεδομένα που συγκεντρώθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια.

Η «ΜτΚ» επικοινώνησε με την τοπική Μονάδα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Ολύμπου του ΟΦΥΠΕΚΑ, στελέχη της οποίας εξηγούν ότι η διαδικασία αξιολόγησης υπήρξε ιδιαίτερα απαιτητική, οδηγώντας στην εκπόνηση νέων επιστημονικών παρατηρήσεων και μελετών, που εμπλούτισαν σημαντικά τη γνώση για το οικοσύστημα του βουνού.

Σύμφωνα με τους ίδιους, οι αξιολογητές της UNESCO αναγνώρισαν από την πρώτη στιγμή την εξαιρετική φυσική και πολιτιστική αξία του Ολύμπου. Εκείνο που ζήτησαν, όμως, ήταν ένα ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο μοντέλο προστασίας και διαχείρισης.

Πόσους επισκέπτες αντέχει;

Το πρώτο μεγάλο βήμα αφορά τον διαγωνισμό για τον καθορισμό της φέρουσας ικανότητας του βουνού και ειδικότερα των περιπατητικών και ορειβατικών διαδρομών που χρησιμοποιούν οι αναβάτες. Σε αυτή τη φάση της διαδικασίας αναμένεται η ανάδειξη του αναδόχου που θα εκπονήσει τη μελέτη κατά την διάρκεια της επόμενης τουριστικής περιόδου (1 Απριλίου - 31 Οκτωβρίου). Στο πλαίσιο της μελέτης, θα αποτυπωθεί η φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, θα καθοριστούν οι πύλες εισόδου του Εθνικού Πάρκου, τα σημεία ελέγχου και καταγραφής των επισκεπτών, τα Κέντρα Υποδοχής και Ενημέρωσης, καθώς και οι χώροι στάθμευσης.

Στη μελέτη εντάσσεται και η δημιουργία ψηφιακής βάσης δεδομένων και ειδικής ιστοσελίδας, μέσω της οποίας οι επισκέπτες θα ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για τις καιρικές συνθήκες, την κατάσταση των μονοπατιών και τυχόν περιορισμούς ή κινδύνους που μπορεί να επηρεάσουν την ανάβασή τους στον Όλυμπο. Ο προϋπολογισμός της μελέτης ανέρχεται σε 50.000 ευρώ και προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε έξι μήνες.

Νέοι διαγωνισμοί για μελέτες και υποδομές

Σύμφωνα με τον ΟΦΥΠΕΚΑ, το επόμενο χρονικό διάστημα θα προκηρυχτεί ένας δεύτερος κύκλος διαγωνισμών, που αφορά μελέτες, καθώς και υλοποίηση των απαραίτητων έργων, δίνοντας έμφαση στις υποδομές. Ο στόχος είναι να βελτιωθούν οι υποδομές ύδρευσης, να εκσυγχρονιστούν και να συντηρηθούν τα μονοπάτια, να ενισχυθούν τα πυροφυλάκια για την πρόληψη δασικών πυρκαγιών καθώς και η διαχείριση και προστασία της πλούσιας βιοποικιλότητας, της χλωρίδας και της πανίδας της περιοχής. Όπως τονίζεται, «είναι ένα μεγάλο φάσμα αναγκαίων δράσεων για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των υποδομών».

Οι μελέτες θα ανατεθούν μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών σε εξειδικευμένους αναδόχους, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσουν οι εργολαβίες για την κατασκευή των έργων, με στόχο την εκτέλεση τους μέχρι τον Δεκέμβρη του 2027.

Έξι πύλες εισόδου και αναβάθμιση 14 μονοπατιών

Παράλληλα, στο προσκήνιο βρίσκεται η προκήρυξη διαγωνισμών για την μελέτη και την κατασκευή έξι οργανωμένων χώρων υποδοχής και φυλακίων εισόδου, όπου οι επισκέπτες θα ενημερώνονται για τις διαδρομές, τους κανόνες προστασίας και τις συνθήκες στο βουνό.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο δίκτυο των μονοπατιών. Από τις είκοσι καταγεγραμμένες και περιγραφόμενες διαδρομές του Ολύμπου, οι δεκατέσσερις έχουν ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Μονοπατιών του ΥΠΕΝ και πρόκειται να αναβαθμιστούν με νέα σήμανση, βελτιώσεις στο οδόστρωμα, χώρους ανάπαυσης και θέσεις θέας.

Στόχος είναι να περιοριστεί η πίεση που δέχονται σήμερα οι δύο δημοφιλέστερες διαδρομές, από το Λιτόχωρο προς τα Πριόνια και το καταφύγιο «Σπήλιος Αγαπητός», αλλά και από τη Γκορτσιά προς την Πετρόστρουγκα και το Οροπέδιο των Μουσών. Πέρα από την αποφόρτιση της πίεσης, σημαντικό αποτελεί να αναδειχθούν νέες διαδρομές, οι οποίες είναι άγνωστες σε πολλούς επισκέπτες.

Τετάρτη 21 Ιαν 2026, 07:00

Πύλες εισόδου και σημεία ελέγχου στον Όλυμπο

ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Το θέμα του εισιτηρίου παραμένει «στο τραπέζι»

Παράλληλα, επανέρχεται και η συζήτηση για την επιβολή εισιτηρίου εισόδου στον Εθνικό Δρυμό, μία πρόταση που είχε τεθεί ήδη από το 2021, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει η εφαρμογή της. Τότε, σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης προέβλεπε ημερήσιο εισιτήριο ύψους 6 ευρώ για την είσοδο των επισκεπτών στον Όλυμπο, όμως το μέτρο δεν υλοποιήθηκε.

Στελέχη του ΟΦΥΠΕΚΑ τονίζουν ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα, ενώ εκτιμούν ότι η ιδέα θα πρέπει πρώτα να ωριμάσει στην τοπική κοινωνία, επισημαίνοντας πως στα περισσότερα εθνικά πάρκα του εξωτερικού η είσοδος είναι επί πληρωμή και τα έσοδα επιστρέφουν στην προστασία και τη συντήρηση του φυσικού περιβάλλοντος.

Το πιθανό εισιτήριο δεν αντιμετωπίζεται ως μέτρο περιορισμού των επισκεπτών, αλλά ως εργαλείο καλύτερης διαχείρισης και εξασφάλισης πόρων για τη λειτουργία του Εθνικού Πάρκου.

Ανάπτυξη με βιωσιμότητα

Παρά τις σημαντικές παρεμβάσεις που σχεδιάζονται, τα στελέχη του ΟΦΥΠΕΚΑ ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να δημιουργηθούν νέοι δρόμοι στον παλιό πυρήνα του βουνού και του εθνικού πάρκου, πέρα από όσους προβλέπονται για επιστημονική έρευνα και παρακολούθηση.

Η φιλοσοφία του σχεδίου βασίζεται στη βιώσιμη ανάπτυξη, στην προστασία του οικοσυστήματος, με τις νέες υποδομές να περιορίζονται στις απαραίτητες παρεμβάσεις για την ασφάλεια και την καλύτερη εξυπηρέτηση των επισκεπτών, χωρίς να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας του Ολύμπου ως ενός από τα σημαντικότερα φυσικά τοπία του κόσμου.

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 02.08.2026