Την ανάγκη στήριξης της Τέχνης σε χρόνο ενεστώτα πέρα από τις «ασφαλείς» και «δημοφιλείς» επιλογές επισημαίνει ο Παντελής Τσάτσης με αφορμή την 9η Art Fair Thessaloniki που επιστρέφει τον Μάιο στη ΔΕΘ. Ο ιθύνων νους και ψυχή της διοργάνωσης μιλάει στη «ΜτΚ» για τον ρόλο των γκαλερί στην εποχή που η Τέχνη πωλείται στο διαδίκτυο, τη σημασία της στήριξης των εν ζωή καλλιτεχνών και τις προκλήσεις ενός θεσμού που έχει ξεπεράσει τα ελληνικά σύνορα παρά την έλλειψη σταθερής στήριξης.
Η 9η Art Fair Thessaloniki είναι ένας ετήσιος διεθνής θεσμός και μία από τις μεγαλύτερες εκθέσεις εικαστικών στη Βόρεια Ελλάδα. Εκατοντάδες γκαλερίστες και καλλιτέχνες θα βρίσκονται για τέσσερις ημέρες στη ΔΕΘ δίνοντας έτσι μία ευκαιρία στο κοινό την ευκαιρία να έρθει σε άμεση επαφή με τη σύγχρονη εικαστική σκηνή και να γνωρίσει δια ζώσης τους δημιουργούς.
«Πώς μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα έργο τέχνης μέσα από την οθόνη;»
«Η Τέχνη δεν γίνεται από το γυαλί» εξηγεί ο κ. Τσάτσης. «Πώς μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα έργο τέχνης μέσα από την τηλεόραση ή το διαδίκτυο; Πώς θα ελέγξει τι ακριβώς αγοράζει; Πώς θα καταλάβει τα χρώματα και την τεχνική; Και εντέλει, πώς θα ξέρει ότι δεν είναι πλαστό;» διερωτάται για να τονίσει την αξία των γκαλερί και των Art Fair σε μία εποχή που η σχέση δημιουργού - κοινού διαμεσολαβείται ολοένα και περισσότερο από οθόνες και ψηφιακές πλατφόρμες.
«Είναι καλό ο κόσμος να τιμάει τέτοιες διοργανώσεις όπου ο καθένας μπορεί να γνωρίσει τους γκαλερίστες και τους καλλιτέχνες από κοντά. Βλέπετε πόσο ‘παπατζιλίκι’ υπάρχει και πόσο εύκολο είναι κάποιος να πουλήσει πλαστά έργα» σημειώνει.
«Η εξέλιξη της Τέχνης γίνεται μέσω τέτοιων εκθέσεων» προσθέτει. «Στα μουσεία βρίσκονται οι καλλιτέχνες που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο τους και τα έργα τους δεν πωλούνται. Γιατί να βάλεις σπίτι σου έναν ακόμα Φασιανό, έναν ακόμα Τσαρούχη ή έναν ακόμα Μυταρά; Επειδή είναι αναγνωρισμένοι και τους έχουν όλοι; Υπάρχουν πολλοί σπουδαίοι καλλιτέχνες εν ζωή που χρειάζονται στήριξη. Ο σκοπός δεν είναι να βάλεις στο σπίτι σου ένα έργο που αρέσει σε όλους αλλά ένα έργο που σου ταιριάζει. Και πώς το βρίσκεις αυτό; Σε γκαλερί και τέτοιου είδους εκθέσεις, όπου μπορείς να γνωρίσεις τόσο τον γκαλερίστα όσα και τον καλλιτέχνη χωρίς μεσάζοντες. Είναι παιδεία να επιλέγεις κάτι με κριτήριο την αγάπη. Άλλωστε, τι άλλο έχουμε στην Ελλάδα εκτός από πολιτισμό;»
Για τον ίδιο, η σύγχρονη Τέχνη είναι ο προβληματισμός της εποχής και όλα τα έργα δεν απευθύνονται σε όλους -κάτι που μπορεί να είναι μία απλή γραμμή για κάποιον, μπορεί να έχει ένα εντελώς διαφορετικό νόημα για κάποιον άλλον. «Δεν χρειάζεται κάθε έργο ερμηνεία, χρειάζεται απλά να το αφήσεις να σε ταξιδέψει» εξηγεί. Σε κάθε περίπτωση πάντως ο κ. Τσάτσης πιστεύει πως η Τέχνη πρέπει να έχει ποιότητα και τεχνική. «Δεν φτάνει μία καλή ιδέα. Η Τέχνη έχει πειθαρχία, αν δεν αφιερώνεις χρόνος και δεν είσαι επαγγελματίας, δεν γίνεται τίποτα» λέει χαρακτηριστικά.
H 9η Art Fair Thessaloniki
Σε αυτό το πλαίσιο, η Art Fair Thessaloniki επιχειρεί εδώ και εννέα χρόνια να λειτουργήσει ως σταθερό σημείο αναφοράς για την σύγχρονη Τέχνη. Ο θεσμός έχει διεθνή χαρακτήρα, με σχεδόν ισότιμη συμμετοχή γκαλερί και καλλιτεχνών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η έκθεση χωρίζεται σε δύο βασικούς άξονες: Το εμπορικό κομμάτι και τα πολιτιστικά project με έμφαση στους ανεξάρτητους καλλιτέχνες και νέους δημιουργούς. Για 6η χρονιά θα απονεμηθούν τα βραβεία ΜΑΤΑRΟΑ σε νέους δημιουργούς έως 33 ετών ενώ από πέρσι έχουν θεσμοθετηθεί και τα βραβεία «Όπυ Ζούνη» που απονέμονται σε ανεξάρτητους καλλιτέχνες. Ιδιαίτερη θέση έχουν και τα τιμητικά αφιερώματα. Φέτος τιμώνται δύο πολύ σημαντικές γλύπτριες, η Βάνα Ξένου και η Ασπασία Παπαδοπεράκη, η οποία δυστυχώς έφυγε από τη ζωή στις 4 Μαρτίου 2026, αφού είχε ήδη ενημερωθεί για το τιμητικό αφιέρωμα στο πρόσωπό της. Παράλληλα, στην έκθεση συμμετέχουν οι δημοτικές πινακοθήκες της Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Ξενάκη των Σερρών και το Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα της Λάρισας. Το πρόγραμμα επίσης περιλαμβάνει ομιλίες, εκπαιδευτικά προγράμματα, προβολές και ειδικά αφιερώματα σε μουσειακές συλλογές.
Η σκληρή πραγματικότητα
Ο Παντελής Τσάτσης είναι και ο ίδιος ζωγράφος και συν τοις άλλοις ιδρυτής της γκαλερί ARTFORUM στη Θεσσαλονίκη από το 1983 ως σήμερα. Έχει συνεργαστεί με μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα εικαστικών καλλιτεχνών στον κόσμο και, όπως τονίζει, ξεκίνησε την Art Fair Thessaloniki με μία… ρομαντική διάθεση, για να αποκτήσει και η Θεσσαλονίκη μία εικαστική έκθεση διεθνών προδιαγραφών, όπως της αξίζει.
Πίσω από τον ρομαντισμό όμως κρύβεται μία σκληρή πραγματικότητα: Η ανάγκη στήριξης τόσο σε θεσμικό όσο και κοινωνικό επίπεδο. Παρά τη μεγάλη επισκεψιμότητα -πέρσι ξεπέρασε τους 10.000 επισκέπτες- ο θεσμός συνεχίζει να λειτουργεί χωρίς σταθερή χρηματοδότηση. «Δουλεύουμε χωρίς αντίκρισμα αλλά και αυτό έχει τα όριά του», λέει ο κ. Τσάτσης, σημειώνοντας ότι η διοργάνωση στηρίζεται κυρίως στις ίδιες της τις δυνάμεις, στη συμβολή της HELEXPO, του Δήμου Θεσσαλονίκης και μεμονωμένων χορηγιών.
«Η Τέχνη είναι ανάγκη αλλά δεν σου δίνει να φας» εξηγεί τονίζοντας πως σε μεγάλο βαθμό είναι θέμα προτεραιοτήτων. Ο ίδιος και η σύζυγός του, Εύα Αποστολίδου, παρά την καλή τους διάθεση, δεν είναι σίγουροι ότι θα συνεχίσουν. «Του χρόνου θα κάνουμε την 10η πανηγυρική Art Fair Thessaloniki. Δεν ξέρουμε αν θα συνεχίσουμε μετά από αυτό» σημειώνει. «Ένα τέτοιο εγχείρημα χρειάζεται στήριξη και ανθρώπους. Εμείς πρέπει κάπου να παραδώσουμε τη σκυτάλη για να συνεχιστεί και δεν βλέπουμε κάποιον πρόθυμο να αναλάβει. Προσωπικά δεν έχω να αποδείξω τίποτα πλέον. Το έκανα με όλη την καλή διάθεση πιστεύοντας πως θα βρεθούν άνθρωποι να στηρίξουν μια τέτοια διοργάνωση, δεν βρέθηκαν. Πόσα χρόνια θα μπορούμε να το κάνουμε ακόμα;» καταλήγει.
INFO
H 9η Art Fair Thessaloniki θα πραγματοποιηθεί από 14 έως 17 Μαΐου στη ΔΕΘ-HELEXPO (Περίπτερα 10, 9 & 8)
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 26/4/2026
