«Οχυρωματικά» μέτρα, με αποτελεσματικότητα που μένει να φανεί επί… του πεδίου, έλαβε η κυβέρνηση σε μία προσπάθεια να χτίσει αμυντικά τείχη στην επέλαση της ακρίβειας, επιβάλλοντας πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα, τρόφιμα.
Το νέο πληθωριστικό κύμα που αναμένεται να προσβάλει και την Ελλάδα , απόρροια της εκτόξευσης των ενεργειακών τιμών, των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, των καθυστερήσεις στις θαλάσσιες μεταφορές και τα logistics, είναι βέβαιο πως θα παρασύρει κι άλλο προς τα πάνω τις τιμές σε καύσιμα, τρόφιμα και άλλα βασικά είδη.
Σε αυτή την κατεύθυνση, ενεργοποιήθηκε το οικονομικό επιτελείο που επιχειρεί να βάλει μπλόκο στις ανατιμήσεις. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που προηγήθηκαν σήμερα, από την έναρξη ισχύος της ΠΝΠ (Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου) έως 30 Ιουνίου 2026, επιβάλλεται πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα. Ειδικότερα, το περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να είναι πάνω από 5 λεπτά ανά λίτρο στο χονδρεμπόριο ενώ τα πρατήρια απαγορεύεται πάνω από 12 λεπτά.
Πλαφόν επιβάλλεται και στη βιομηχανία τροφίμων, το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ και τις εμπορικές εταιρείες που διακινούν αυτά τα προϊόντα. Κανείς δεν θα μπορεί να πωλεί προϊόντα πρώτης ανάγκης (τρόφιμα και άλλα είδη) με μεγαλύτερο μικτό περιθώριο ποσοστό κέρδους ανά κωδικό, σε σχέση με αυτό που είχε αυτός ο κωδικός κατά μέσο όρο το 2025.
Τι σημαίνει πρακτικά το πλαφόν – Ο κίνδυνος στρεβλώσεων
Στην πράξη η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι το πλαφόν μπορεί να περιορίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας, αλλά δύσκολα μπορεί να συγκρατήσει μια γενικευμένη άνοδο στις τιμές όταν αυτή προκαλείται από τη διεθνή αγορά πετρελαίου.
Ο λόγος είναι ότι το μέτρο δεν βάζει ανώτατη τιμή στη βενζίνη. Δεν καθορίζει δηλαδή πόσο μπορεί να κοστίζει το καύσιμο στην αντλία. Αυτό που κάνει είναι να «παγώνει» το περιθώριο κέρδους σε συγκεκριμένα στάδια της αλυσίδας διανομής, όπως στα διυλιστήρια, στις εταιρείες εμπορίας και στα πρατήρια καυσίμων.
Οι πρατηριούχοι αντιδρούν στην εφαρμογή του πλαφόν στρεβλώσεις, φοβούμενη στρεβλώσεις στην αγορά Η επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους εμπορίας δεν αναχαιτίζει τις αυξήσεις. Κι αυτό επειδή το μικτό περιθώριο κέρδους επηρεάζει μόλις το 10% της τελικής τιμής στα καύσιμα.
Στο ίδιο μήκος κύματος και η αγορά τροφίμων δεν… ενθουσιάζεται με το πλαφόν.Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, όπως επισημαίνουν κύκλοι της βιομηχανίας, δεν λειτουργεί υπέρ της αγοράς, αλλά ούτε και υπέρ των καταναλωτών. Αντίθετα, θεωρούν ότι το δημιουργεί στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, οι οποίες τελικά μεταφέρονται στις τελικές τιμές.
Οι άσοι στο μανίκι… για αργότερα
Το οικονομικό επιτελείο πάντως δεν εξάντλησε το εύρος των παρεμβάσεων που είχε στη φαρέτρα του, κρατώντας χρυσές εφεδρείες για αργότερα, εφόσον δεν… σιγήσουν τα κανόνια.
Και αυτό αφενός για να κρατηθούν άσοι στο μανίκι για την αβέβαιη συνέχεια που είναι άγνωστο ποια θα είναι, αφετέρου γιατί υπάρχουν και οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες που θα τεθούν επί τάπητος της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. την άλλη εβδομάδα, υπό το πρίσμα και των εξελίξεων στα…χαρακώματα του πολέμου.
Επίδομα καυσίμων (fuel pass) και επίδομα τροφίμων (market pass) για τα ασθενέστερα εισοδηματικά στρώματα θεωρείται δεδομένο πως θα επιστρατευτούν αργότερα, αν οι πιεστικές συνθήκες το επιβάλουν.
Είναι δεδομένο ότι η ελληνική κυβέρνηση θα επιθυμούσε μία άμεση αποκλιμάκωση στο πολεμικό μέτωπο που αναμφίβολα θα έδινε σημαντικές ανάσες σε ολόκληρο το «οικοσύστημα» της οικονομίας.
Οι εξελίξεις πάντως ανατρέπουν σε μεγάλο βαθμό τις παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε ο φετινός προϋπολογισμός. Οι προβλέψεις για το 2026 είχαν βασιστεί σε μέση τιμή πετρελαίου περίπου στα 62 δολάρια το βαρέλι, ενώ πλέον οι τιμές κινούνται πολύ υψηλότερα και απειλούν να παραμείνουν εκεί για μεγάλο διάστημα.
