Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΜε το βλέμμα καρφωμένο στη Μέση Ανατολή και την πορεία των ενεργειακών τιμών, το οικονομικό επιτελείο ζυγίζει τα περιθώρια κινήσεων που έχει, μέσα σε ναρκοθετημένο περιβάλλον.
Στο πλαίσιο αυτό, σε τροχιά παράτασης μπαίνει η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, με το οικονομικό επιτελείο να επεξεργάζεται σενάρια και εισηγήσεις για τη συνέχιση του μέτρου και μετά τον Μάιο.
‘Εμεινε από καύσιμα το fuel pass
Την ίδια ώρα, το fuel pass παρά το ότι η αμόλυβδη στριφογυρίζει γύρω από τα δύο ευρώ το λίτρο, συγκεντρώνει μέτριες πιθανότητες να παραταθεί (χωρίς να αποκλείεται αυτό να αλλάξει), με το οικονομικό επιτελείο να στρέφεται σε λύσεις που έχουν πιο άμεσο αποτύπωμα στην αγορά.
Ο αριθμός εκείνων που έλαβαν το Fuel Pass των 50 ή 60 ευρώ για το δίμηνο Μαρτίου – Απριλίου, με τα μέχρι τώρα διαθέσιμα στοιχεία, προκειμένου να μετριάσουν το κόστος της βενζίνης ήταν 2.432.475. Ο αριθμός όσων υπέβαλαν αιτήσεις στην πλατφόρμα ήταν 2.655.437.
Κι ενώ στις 23 Μαρτίου το οικονομικό επιτελείο εκτιμούσε ότι οι δικαιούχοι ήταν περίπου 3,1 εκατομμύρια εκ των 4 εκατομμυρίων ιδιοκτητών οχημάτων, εντούτοις περίπου 667.525 δεν το επέλεξαν, ή απορρίφθηκαν ή βρίσκονται στην αναμονή…
Η χορήγηση του fuel pass επιλέχθηκε από την κυβέρνηση ως ένα στοχευμένο και δημοσιονομικά ανεκτό μέτρο που ωστόσο απλά… επιδοτεί το αυξημένο κόστος της βενζίνης, χωρίς να έχει άμεσο αντίκρυσμα στις τιμές των καυσίμων.
Την ίδια στιγμή, πλειάδα άλλων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων επέλεξαν τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης και συνολικά της φορολογίας στα καύσιμα.
Η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στην αντλία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομικών παραγόντων, λειτουργεί οριζόντια και αποτυπώνεται άμεσα στο τελικό κόστος για όλους.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ διατηρούν τις διεθνείς τιμές πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που δεν αφήνει περιθώρια για απόσυρση της παρέμβασης στο πετρέλαιο κίνησης.
Η επιδότηση των 20 λεπτών το λίτρο θεωρείται μέχρι στιγμής το πιο αποτελεσματικό «εργαλείο» για άμεση συγκράτηση της τιμής diesel στην αντλία. Για τον λόγο αυτό, στο τραπέζι βρίσκονται εισηγήσεις για παράταση του μέτρου, ακόμη και σε μηνιαία βάση, ώστε να υπάρχει ευελιξία ανάλογα με την πορεία των τιμών και τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Το μέτρο πήρε ήδη παράταση για τον Μάιο, με τα 20 λεπτά το λίτρο (16 λεπτά συν ΦΠΑ) να μένουν στην αντλία και το κόστος να φτάνει τα 55 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας τη γραμμή άμυνας απέναντι στις ανατιμήσεις.
Η σημασία της παρέμβασης δεν περιορίζεται μόνο στους οδηγούς. Το πετρέλαιο κίνησης αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» των μεταφορών, καθώς χρησιμοποιείται από φορτηγά που διακινούν προϊόντα σε όλη τη χώρα, αλλά και από ταξί, τουριστικά λεωφορεία και επαγγελματικά οχήματα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αύξηση στην τιμή του επηρεάζει άμεσα το κόστος λειτουργίας της αγοράς.
Η συγκράτηση της τιμής του diesel λειτουργεί ως ανάχωμα σε νέες ανατιμήσεις, περιορίζοντας το κόστος μεταφοράς που ενσωματώνεται στις τελικές τιμές. Από τα τρόφιμα μέχρι τα βασικά καταναλωτικά αγαθά, το κόστος καυσίμων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το τι πληρώνει τελικά ο καταναλωτής.
Παράλληλα, η επιδότηση συμβάλλει στη συγκράτηση του κόστους μετακίνησης για επαγγελματίες και ιδιώτες, περιορίζοντας τις πιέσεις σε κόμιστρα και υπηρεσίες. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που το μέτρο συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες παράτασης σε σχέση με άλλες παρεμβάσεις.
Στην πρίζα και επιδότηση στο ρεύμα;
Το επόμενο διάστημα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο και για την ενεργειακή αγορά. Οι διεθνείς τιμές ενέργειας παρουσιάζουν ήδη ανοδικές τάσεις, ενώ η αυξημένη κατανάλωση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού ενδέχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το σύστημα.
Στην κυβέρνηση υπάρχει ανησυχία για το ενδεχόμενο ενός πρόωρου και έντονου καύσωνα, ο οποίος θα αυξήσει απότομα τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως λόγω της χρήσης κλιματιστικών. Αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί σε νέες αυξήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος, δημιουργώντας πρόσθετη πίεση στα νοικοκυριά.
Ταυτόχρονα, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων κρατικών παρεμβάσεων, όπως είχε συμβεί και κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022.
Τα δύο σενάρια που εξετάζονται
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που βρίσκονται στο τραπέζι, εξετάζονται δύο βασικές επιλογές για πιθανή κρατική παρέμβαση:
Επιστροφή του Power Pass
Το πρώτο σενάριο αφορά την επαναφορά του Power Pass, στα πρότυπα της επιδότησης που είχε εφαρμοστεί το 2022. Σε αυτή την περίπτωση, οι πολίτες θα κληθούν να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση μέσω της πλατφόρμας vouchers.gov.gr, προκειμένου να λάβουν επιστροφή μέρους των επιβαρύνσεων στους λογαριασμούς ρεύματος.
Απευθείας επιδότηση στους λογαριασμούς
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει επιδότηση απευθείας στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, χωρίς να απαιτείται διαδικασία αίτησης από τους πολίτες. Πρόκειται για μοντέλο που θεωρείται πιο άμεσο και διαχειριστικά απλούστερο.
Το βασικό ζήτημα για οποιαδήποτε παρέμβαση παραμένει το δημοσιονομικό κόστος. Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης των πολιτών και στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Ρύπων, με το διαθέσιμο ποσό να εκτιμάται περίπου στα 200 εκατ. ευρώ. Το ύψος των διαθέσιμων κονδυλίων θα επηρεάσει και την τελική μορφή του μέτρου, αλλά και τον αριθμό των δικαιούχων.
Σε κάθε περίπτωση, οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της ενεργειακής κρίσης. Τα μέτρα που εξετάζονται κινούνται στη λογική της προσωρινότητας και της προσαρμογής, με στόχο να παρέχουν άμεση ανακούφιση χωρίς να δημιουργούν μόνιμα δημοσιονομικά βάρη.
Στη μέγγενη του πλαφόν η αγορά τροφίμων
Την ίδια στιγμή, βράζει η αγορά, κυρίως λόγω των συνεχών επιβαρύνσεων του ενεργειακού κόστους και της «μέγγενης» που έχει επιβληθεί από την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου στον καθορισμό πλαφόν κέρδους στο μικτό περιθώριο που πιθανότατα θα παραταθεί ως το τέλος του καλοκαιριού.
Η υφιστάμενη ρύθμιση ισχύει έως τις 30 Ιουνίου, ωστόσο υπάρχει δυνατότητα ανανέωσης με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, να αφήνει ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο παράτασης της ρύθμισης.
Με τις διαρκείς ανατιμήσεις των καυσίμων και γενικότερα του ενεργειακού κόστους έχει επιβαρυνθεί σοβαρά η λειτουργία των επιχειρήσεων. Μέχρι τώρα γενικευμένες ανατιμήσεις στην κατηγορία των καταναλωτικών προϊόντων δεν έχουν γίνει.
Από την μία πλευρά η επιβολή του πλαφόν – το οποίο βεβαίως και δεν επηρεάζει την βούληση των επιχειρήσεων να κάνουν ανατιμήσεις των προϊόντων τους, εφόσον δεν τροποποιήσει το μικτό περιθώριο κέρδους τους, αλλά καλλιεργείται ένα κλίμα– κι από την άλλη πλευρά ο κώδικας των προσφορών – που απαγορεύει την καμπάνια επί τρίμηνο σε προϊόντα που έχουν ανατιμηθεί – έχουν διαμορφώσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον στην αγορά.
*Δημοσιεύτηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 17 Μαΐου 2026
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google
