Σφίγγει ο ενεργειακός κορσές - Ανεβαίνει με προσοχή η… τάση των μέτρων στήριξης

Νέες γραμμές άμυνας απέναντι στην ενεργειακή καταιγίδα αναζητά η κυβέρνηση μετά την τριπλή επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης, κίνησης και την βενζίνη και ενώ δίνεται μάχη μέχρις εσχάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων αναφορικά με πρόσθετα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών, ύψους ως και 1 δισ. ευρώ.

Τετάρτη 14 Οκτ 2026, 13:45

Πετρέλαιο θέρμανσης: Στα 1,55 ευρώ η τελική τιμή, αυξημένο 30% το επίδομα - Τι ισχύει για ντίζελ, βενζίνη

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ενεργειακή ρήτρα, για την οποία η Ελλάδα πήρε το πράσινο φως της δυσκίνητης και συντηρητικής στο να κινηθεί αποφασιστικά σε τέτοια θέματα Κομισιόν, καλύπτει συγκεκριμένες επενδυτικές δαπάνες που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και περιορίζουν την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα. Στη σημερινή της μορφή, η ευελιξία αυτή αφορά συγκεκριμένες δαπάνες όπως επενδύσεις σε ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας, ενεργειακές αναβαθμίσεις και άλλες υποδομές.

Το πρακτικό όφελος είναι ότι η κυβέρνηση μπορεί να προχωρήσει σε πρόσθετες επιλέξιμες επενδύσεις χωρίς αυτές να περιορίζουν ισόποσα το περιθώριο που διαθέτει για τις υπόλοιπες δαπάνες του προϋπολογισμού. Ωστόσο, η χρηματοδότηση θα γίνει από εθνικούς πόρους και οι σχετικές πληρωμές εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.

Το πιο άμεσο όφελος για τους πολίτες βρίσκεται στα προγράμματα αντικατάστασης ενεργοβόρου εξοπλισμού και αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας. Μια επιδότηση για αντλία θερμότητας ή ηλιακό θερμοσίφωνα μπορεί να μειώσει το αρχικό κόστος αγοράς και εγκατάστασης, διευκολύνοντας παρεμβάσεις που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να χρηματοδοτηθούν από έναν οικογενειακό προϋπολογισμό.

Το όφελος στον λογαριασμό θα εξαρτηθεί από τις ανάγκες κάθε κατοικίας, τον εξοπλισμό που αντικαθίσταται, τις τιμές της ενέργειας και τη σωστή εγκατάσταση. Αντίστοιχα, η ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων και δημόσιων κτιρίων μπορεί να περιορίσει τις δαπάνες λειτουργίας τους, απελευθερώνοντας πόρους σε βάθος χρόνου.

Η πραγματική αξία της ρήτρας θα φανεί στην ταχύτητα με την οποία το πρόσθετο περιθώριο θα μετατραπεί σε έργα και στην εξοικονόμηση που αυτά θα επιτύχουν. Οι όροι των προγραμμάτων, η πρόσβαση των δικαιούχων, η επάρκεια των υποδομών και η αποφυγή καθυστερήσεων θα κρίνουν το αποτέλεσμα.

Για την Ελλάδα, η έγκριση ανοίγει μια σημαντική δυνατότητα να χρηματοδοτήσει την ενεργειακή θωράκισή της. Για τον καταναλωτή που πιέζεται από την ακρίβεια, το κρίσιμο παραμένει πότε αυτή η δυνατότητα θα αποτυπωθεί σε μικρότερη κατανάλωση και χαμηλότερο κόστος.

Με τη μάχη να έχει μεταφερθεί σε πολιτικό επίπεδο, το ζητούμενο για την Αθήνα είναι η ενεργειακή ρήτρα να μη μείνει μόνο ένα εργαλείο χρηματοδότησης επενδύσεων, αλλά να μπορεί να λειτουργήσει, έστω εν μέρει, και ως δημοσιονομική ασπίδα απέναντι στην ακρίβεια με τη μορφή στοχευμένων επιδοτήσεων στα καύσιμα, κάτι που μετά κόπων και βασάνων φαίνεται πως κερδίζεται με τον χειμώνα να προμηνύεται παγωμένος και πανάκριβος.

Οι επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας αποβλέπουν στη μείωση της κατανάλωσης και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα σε βάθος χρόνου. Οι έκτακτες επιδοτήσεις επιδιώκουν να απορροφήσουν την επιβάρυνση που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές σήμερα.

Ο πρόσθετος δηµοσιονοµικός χώρος και η µεγαλύτερη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς δηµοσιονοµικούς κανόνες σημαίνουν πως η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να κινηθεί πέρα από το αρχικό πακέτο των 400 εκατ. ευρώ (στο οποίο συνυπολογίζονται οι επιδοτήσεις σε πετρέλαιο θέρμανσης, ντίζελ, αμόλυβδη που ανακοινώθηκαν την περασμένη Τετάρτη ύψους 100 εκατ. το μήνα), το οποίο θεωρητικά µπορεί να καλύψει τις ανάγκες των νοικοκυριών µέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου 2027, όπως προβλέπεται και στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027.

Κυλιόμενα μέτρα με σύνεση

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το οικονοµικό επιτελείο δεν θέλει να εξαντλήσει από την αρχή τα διαθέσιµα «πυροµαχικά», καθώς οι διεθνείς εξελίξεις παραµένουν πεισματικά… ασταθείς.

Κρίσιμο στοίχημα είναι να ανακοπεί η µετάδοση της ενεργειακής ακρίβειας στην υπόλοιπη οικονοµία. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους αυξάνει τα µεταφορικά και τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων, δηµιουργώντας τον κίνδυνο οι επιβαρύνσεις να περάσουν σταδιακά στις τιµές των προϊόντων και των υπηρεσιών, τροφοδοτώντας εκ νέου τον πληθωρισµό.

Γι’ αυτό και οι κινήσεις έχουν συγκεκριµένο χρονικό ορίζοντα ενώ στο τραπέζι βρίσκεται ένας σχεδιασµός µε «κυλιόµενα» µέτρα, τα οποία θα µπορούν να προσαρµόζονται στην πορεία των τιµών ενέργειας και να ενεργοποιούνται ανάλογα µε την ένταση και τη διάρκεια των ανατιµήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζεται η επανενεργοποίηση παρεµβάσεων που εφαρµόστηκαν στο παρελθόν, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν:

Fuel Pass, µε επιδότηση για την αγορά καυσίµων από 25 έως 60 ευρώ, ανάλογα µε την κατηγορία του οχήµατος και τον τόπο κατοικίας.

Market Pass, µε ενίσχυση από 100 έως 200 ευρώ για την αγορά τροφίµων από νοικοκυριά που πληρούν τα προβλεπόµενα κριτήρια.

Κάλυψη έως και 50 – 60% της πρόσθετης επιβάρυνσης στους λογαριασµούς ηλεκτρικού ρεύµατος, για συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα και υπό τις προϋποθέσεις που θα καθοριστούν.

Και τον Νοέμβριο… στην πρίζα οι επιδοτήσεις

Θεωρείται σχεδόν δεδομένο πως εφόσον οι συνθήκες στο ενεργειακό πεδίο δεν ομαλοποιηθούν σε ένα βαθμό (δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα κάτι τέτοιο) θα συνεχιστούν και τον Νοέμβριο τα μέτρα στήριξης με τις κρατικές επιδοτήσεις (ισχύουν ως τις 31 Οκτωβρίου) σε πετρέλαιο θέρμανσης, κίνησης, βενζίνη να παίρνουν παράταση για άλλες 15… κρίσιμες μέρες ενώ στην ίδια κατεύθυνση αναμένεται να κινηθούν και τα διυλιστήρια.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 18 Οκτωβρίου 2026