Σπάνια ολική ηλιακή έκλειψη «μαγνητίζει» την Ευρώπη - Τι θα δούμε απόψε στην Ελλάδα

- Newsroom

Στο επίκεντρο της παγκόσμιας αστρονομικής κοινότητας βρίσκεται σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, η Ευρώπη, καθώς η πολυαναμενόμενη ολική ηλιακή έκλειψη κάνει την εμφάνισή της, μετατρέποντας για λίγα λεπτά την ημέρα σε νύχτα σε επιλεγμένες περιοχές του πλανήτη. Πρόκειται για ένα κορυφαίο ουράνιο φαινόμενο που κινητοποιεί εκατομμύρια ανθρώπους, με την Ιβηρική Χερσόνησο να πρωταγωνιστεί, καθώς η ηπειρωτική Ισπανία βιώνει την πρώτη ολικότητα εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.

Τρίτη 11 Αυγ 2026, 08:20

Ολική ηλιακή έκλειψη στις 12 Αυγούστου: Σπάνιο φαινόμενο στην Ευρώπη - Πώς θα είναι ορατό από την Ελλάδα

ΔΙΕΘΝΗ

Το σκηνικό στην Ευρώπη: Εκατομμύρια «κυνηγοί εκλείψεων» και πρωτοφανής κινητοποίηση

Η σκιά της Σελήνης διανύει μια τεράστια διαδρομή 8.260 χιλιομέτρων μέσα σε μιάμιση ώρα, ξεκινώντας την πορεία της από απομακρυσμένες περιοχές της βόρειας Ρωσίας κοντά στον Βόρειο Πόλο, περνώντας από τη Γροιλανδία και την Ισλανδία, διασχίζοντας τον βόρειο Ατλαντικό και φτάνοντας στην Ισπανία και τη βορειοανατολική Πορτογαλία λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Στη στενή ζώνη της ολικότητας -η οποία περιλαμβάνει μεγάλες πόλεις όπως η Λα Κορούνια, το Οβιέδο, το Μπιλμπάο, η Σαραγόσα και η Βαλένθια- ο ηλιακός δίσκος εξαφανίζεται πλήρως, αποκαλύπτοντας την εντυπωσιακή ηλιακή κορώνα.

Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας φτάνει τα 2 λεπτά και 18,2 δευτερόλεπτα σε σημείο ανοικτά της Ισλανδίας, ενώ το μέγιστο του φαινομένου σε παγκόσμια κλίμακα σημειώνεται στις 17:45:53 UTC (20:45:53 ώρα Ελλάδας). Στην Ισπανία επικρατεί πρωτοφανής ενθουσιασμός: εκτιμάται ότι έως 6 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν συρρεύσει, με περίπου 460.000 ξένους επισκέπτες να έχουν ταξιδέψει από χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία.

Περισσότεροι από 300.000 ταξιδιώτες κατευθύνθηκαν στην ισπανική ύπαιθρο, ενώ οι τοπικές αρχές έχουν αναπτύξει 24.000 αστυνομικούς εν μέσω προειδοποιήσεων για θερμοκρασίες έως 40°C και υψηλό κίνδυνο πυρκαγιών. Παράλληλα, η αεροπορική εταιρεία Iberia μεταδίδει ζωντανές εικόνες από πτήση στα 10.000 μέτρα, το Μουσείο Πράδο παρουσιάζει ειδικό βίντεο τεχνητής νοημοσύνης, και εκατοντάδες καταστήματα οπτικών και φαρμακεία έχουν ξεπουλήσει τα ειδικά γυαλιά.

Εκτός της ζώνης ολικότητας, τεράστιος αριθμός πολιτών σε ολόκληρη τη δυτική και κεντρική Ευρώπη παρακολουθεί μια εντυπωσιακή μερική έκλειψη. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία η κάλυψη φτάνει το 90%-96% (με το Λονδίνο στο 90%-91%), στη Γαλλία (Παρίσι) και την Ιταλία (Μιλάνο) στο 92%, στη Γερμανία (Βερολίνο) στο 85%, ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφονται και σε Νορβηγία, Βέλγιο και Ελβετία. Αντίθετα, σε περιοχές εκτός Ευρώπης όπως ο Καναδάς (Μόντρεαλ 18%) και οι ΗΠΑ (Νέα Υόρκη 9%, Νόρφολκ Βιρτζίνια 2%), τα ποσοστά είναι ιδιαίτερα χαμηλά.

Τι θα δούμε στην Ελλάδα: Ελάχιστα ορατή σε Κέρκυρα και βορειοδυτικά

Η Ελλάδα βρίσκεται εκτός της ζώνης ολικότητας, γεγονός που σημαίνει ότι η συντριπτική πλειονότητα της επικράτειας δεν θα αντιληφθεί το παραμικρό. Ωστόσο, μια πολύ μικρή μερική έκλειψη είναι ορατή λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου, αποκλειστικά σε τμήματα της δυτικής και βορειοδυτικής χώρας, με τον Ήλιο να βρίσκεται εξαιρετικά χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα και να απαιτείται απόλυτα καθαρός ουρανός χωρίς εμπόδια:

• Χρονοδιάγραμμα παγκόσμιας/ελληνικής κλίμακας: Έναρξη μερικής έκλειψης στις 18:34:11 EEST (15:34:11 UTC), έναρξη ολικής στις 19:58:05 EEST, μέγιστο στις 20:45:53 EEST, τέλος ολικής στις 21:34:05 EEST και τέλος μερικής στις 22:57:56 EEST. Για την Ελλάδα, το στενό χρονικό παράθυρο παρατήρησης οριοθετείται περίπου μεταξύ 20:30 και 20:40.
• Κέρκυρα: Θεωρείται το «καλύτερο» σημείο της χώρας, με έναρξη γύρω στις 20:33, μέγιστο γύρω στις 20:37 και κάλυψη μόλις περίπου 2,34% - 2,35% του ηλιακού δίσκου.
• Ηγουμενίτσα: Έναρξη περίπου 20:33, κορύφωση στις 20:36 με κάλυψη κοντά στο 1,29%.
• Καστοριά: Έναρξη περίπου 20:32, κορύφωση στις 20:34 με κάλυψη περίπου 1,21%.
• Ιωάννινα: Περίπου 20:33–20:35 με πολύ μικρή κάλυψη 0,72%.
• Πτολεμαΐδα: Ακόμη μικρότερη κάλυψη, περίπου 0,68%.
• Άλλες περιοχές (π.χ. Κόνιτσα, Φλώρινα): Υπάρχουν θεωρητικές πιθανότητες, αλλά η αλλαγή πρακτικά δεν γίνεται αντιληπτή.
• Αθήνα: Το φαινόμενο δεν είναι ορατό, καθώς ο Ήλιος στην πρωτεύουσα δύει νωρίτερα (στις 20:22), πριν προλάβει να αρχίσει να γίνεται ορατή η σκιά της Σελήνης.

Επιστημονική κινητοποίηση και η «τριλογία» των εκλείψεων

Η σημερινή ημέρα αποτελεί ένα πολύτιμο επιστημονικό εργαστήριο. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) μεταδίδει ζωντανά το φαινόμενο από την Ισπανία, δύο διαστημικά τηλεσκόπια παρατηρούν τον εκλειπτικό Ήλιο και το στέμμα του, αμερικανικές ερευνητικές ομάδες εκτοξεύουν περισσότερα από 60 μετεωρολογικά μπαλόνια μεγάλου ύψους από Ισπανία και Ισλανδία για να καταγράψουν ατμοσφαιρικές μεταβολές, ενώ ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος ακολουθεί την έκλειψη με ταχύτητα 740 χλμ./ώρα, παρατείνοντας την παρατήρηση στα τρία λεπτά. Παράλληλα, επιστήμονες δοκιμάζουν νέα όργανα ηλιακής φυσικής, ενώ αναζητούνται και σπάνια φαινόμενα όπως τα «φίδια της σκιάς» ή η πιθανή εμφάνιση του βόρειου σέλαος.

Το αστρονομικό σκηνικό συμπληρώνεται από διπλό bonus: την ίδια ημέρα κορυφώνεται η καλοκαιρινή βροχή διαττόντων Περσείδων σε ιδανικές συνθήκες λόγω νέας Σελήνης (με πιθανότητα φωτεινών μετεώρων στο φόντο της ολικότητας), ενώ νωρίτερα το πρωί σχηματίστηκε ένα εντυπωσιακό τόξο από έξι πλανήτες στον ουρανό.

Τέλος, το φετινό γεγονός αποτελεί τον προάγγελο μιας σπάνιας τριλογίας για την Ισπανία: ακολουθεί η τεράστια ολική έκλειψη της 2ας Αυγούστου 2027 (με διάρκεια ολικότητας έως 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα από την Ισπανία έως τη Σομαλία) και η δακτυλιοειδής έκλειψη στις 26 Ιανουαρίου 2028, κλείνοντας έναν αιώνα απουσίας ολικών εκλείψεων από την ηπειρωτική Ισπανία (με τελευταία εκείνη του 1912, δύο ημέρες πριν από τη βύθιση του Τιτανικού).