Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΜερικοί τόποι δεν χαρτογραφούνται με συντεταγμένες, αλλά με τους μύθους, τις απώλειες και τις σιωπές τους. Έναν τέτοιο, ένα μικρό απομονωμένο νησί ζωσμένο από μια θάλασσα ακοίμητη και ανεξιχνίαστη, επιλέγει ο Γιώργος Χατζόπουλος ως σκηνικό για το νέο του βιβλίο με τίτλο «Λυσιάνα, με όστρακα και θαύματα πιασμένα στα μαλλιά της» (εκδόσεις Πατάκης). Στην καρδιά της ιστορίας, ένα δεκαπεντάχρονο κορίτσι που κουβαλά ένα βαρύ σωματικό και ψυχικό τραύμα, έρχεται αντιμέτωπο με ένα παράξενο σύμπαν: μια απόκοσμη φάλαινα-θεότητα, τις απλησίαστες γυναίκες του Κάτω Γιαλού, αλλά και τη σκληρή πραγματικότητα της αρχαιοκαπηλίας και των μεγάλων οικονομικών επενδύσεων. Με μια γραφή βαθιά λογοτεχνική, που ακροβατεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον μαγικό ρεαλισμό, ο συγγραφέας στήνει ένα ατμοσφαιρικό ταξίδι ενηλικίωσης. Τον συναντήσαμε και μιλήσαμε μαζί του για τη μαγεία της δημιουργίας, τη λυτρωτική δύναμη του μύθου και την ανάγκη των νέων να πιστέψουν ξανά στα θαύματα.
Με ειλικρίνεια, θαυμασμό και σεβασμό
Η Λυσιάνα είναι μια ηρωίδα που βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη φάση της ζωής της, αντιμετωπίζοντας την απώλεια, την αναπηρία και μια δύσκολη οικογενειακή σχέση. Μιλώντας στο eMakedonia o συγγραφέας μιλά για τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισε τη δημιουργία μιας τέτοιας προσωπικότητας. «Το κτίσιμο των χαρακτήρων ενός βιβλίου και ιδιαίτερα του κεντρικού χαρακτήρα είναι μία μαγική διαδικασία. Έχεις μία αρχική σκέψη που σε τριβιλάει χρόνια, μπορεί να μην ξέρεις ή να μη θυμάσαι καν πώς γεννήθηκε, και σιγά- σιγά όσο η ιστορία εξελίσσεται και το βιβλίο προχωράει η αρχική σκέψη γίνεται ένας πολυσύνθετος, ξεχωριστός, μοναδικός άνθρωπος. Τη Λυσιάνα, την κεντρική ηρωίδα του βιβλίου μου, με την οποία έζησα μαζί της δύο ολόκληρα χρόνια, την προσέγγισα με ειλικρίνεια, με θαυμασμό και σεβασμό -με συγκλονίζουν οι άνθρωποι που βρίσκουν τη δύναμη να αντιμετωπίζουν σημαντικές απώλειες ή τραγικά συμβάντα στη ζωή τους- αλλά και με μια παιχνιδιάρική διάθεση, γιατί ήθελα να περάσουμε καλά και οι δύο σε αυτήν την περιπέτεια», επισημαίνει ο Γιώργος Χατζόπουλος.
Η σημασία του νησιού ως φόντου
Το νησί όπου μετακομίζει η ηρωίδα γίνεται το σκηνικό μιας σειράς μυστηριωδών γεγονότων, από το λιμάνι και τους Κινέζους επενδυτές μέχρι την αρχαιοκαπηλία. Η σημασία αυτού του φόντου είναι μεγάλη, ενώ τα εξωτερικά γεγονότα βρίσκουν έναν τρόπο να συνδέονται με την εσωτερική αναζήτηση της ηρωίδας. «Το Νησί είναι πολύ σημαντικό για την εξέλιξη της ιστορίας. Και αυτό δηλώνεται από την πρώτη σελίδα του βιβλίου όπου αναγράφεται ένας στίχος του Γιώργου Σεφέρη: ‘Εγώ είμαι ο τόπος σου· ίσως να μην είμαι κανείς, αλλά μπορώ να γίνω αυτό που θέλεις’. Σταδιακά και σιγά- σιγά το Νησί, οι άνθρωποί του, τα μυστήρια γεγονότα που συμβαίνουν σ’ αυτό θα πυροδοτήσουν μία σειρά από αλλαγές στη ζωή, στον ψυχισμό και εντέλει ακόμη και στο ίδιο το σώμα της Λυσιάνας», υπογραμμίζει ο συγγραφέας.
Συμβολικά στοιχεία, υπαρξιακές αναζητήσεις και το στοιχείο του νερού
Στο βιβλίο συνυπάρχουν ρεαλιστικά στοιχεία με μια «παράξενη φυλή γυναικών» και μια «αφανή, αλλά πανταχού παρούσα φάλαινα». Τα συμβολικά αυτά στοιχεία εντάσσονται σε μια ιστορία υπαρξιακών αναζητήσεων. «Η φάλαινα και η παράξενη φυλή των γυναικών αποκτούν στην ιστορία μας φανταστικό και συμβολικό χαρακτήρα εξαιτίας της ανάγκης της ηρωίδας να μυθοποιήσει την πραγματικότητα ή στα αλήθεια είναι μαγικά πλάσματα που συνάντησε η Λυσιάνα στο νησί; Η απορία αυτή ακολουθεί τον αναγνώστη καθόλη τη διάρκεια της ανάγνωσης του βιβλίου και απομένει στον καθένα κατά πόσο θα ταυτιστεί με τη Λυσιάνα και την ανάγκη της να μυθοποιήσει την πραγματικότητα; Μια μυθοποίησης που μας σώζει, μας λυτρώνει από την απώλεια, τα τραύματα, το φόβο του θανάτου», λέει ο δημιουργός.
Το έργο χαρακτηρίζεται ως ένα «ταξίδι ενηλικίωσης» και ένα «βάπτισμα στον βυθό της αλήθειας». Το υγρό στοιχείο παίζει επίσης έναν σοβαρό ρόλο στην αλληγορία της μεταμόρφωσης της Λυσιάνας. «Οι δύο αυτές έννοιες, της μεταμόρφωσης και της θάλασσας, προηγήθηκαν κάθε άλλης σκέψης, διαλόγου, σκηνής που υπάρχει στο βιβλίο. Τώρα που το ξανασκέφτομαι με αφορμή την ερώτησή σας νομίζω πως όλο το βιβλίο γράφτηκε για να δείξει δύο πράγματα: πόσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο η πίστη στη ‘μεταμόρφωση’ και πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος της θάλασσας, του ‘νερού’ σε αυτή τη διαδικασία».
«Όταν γράφω, πάντα απευθύνομαι στον εαυτό μου»
Ο Γιώργος Χατζόπουλος έχει μια πλούσια συγγραφική πορεία στην παιδική και εφηβική λογοτεχνία (όπως τη χαρακτηρίζουμε εμείς), με σημαντικές διακρίσεις. Ωστόσο, η Λυσιάνα διαφοροποιείται από τα προηγούμενα έργα του γιατί είναι το πρώτο που διαδραματίζεται στο παρόν και δεν είναι ιστορικό. Ο ίδιος δεν κατηγοριοποιεί με βάση την ηλικία τα βιβλία του. «Η γραφή μου δεν απευθύνεται σε κάποια συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Όταν γράφω, όποια και αν είναι η θεματολογία μου, πάντα απευθύνομαι στον εαυτό μου. Ίσως να ακούγεται λίγο εγωιστικό, αλλά αυτή είναι η αλήθεια. Γράφω ιστορίες για να τις διαβάσω πρώτα απ’ όλους εγώ, για να αρέσουν πρώτα απ’ όλους σ’ εμένα. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της συγγραφής ενός βιβλίου, άλλες φορές εμφανίζεται ως αναγνώστης ο έφηβος εαυτός μου, άλλες φορές ο ενήλικας ή μπορεί να συνυπάρχουν και οι δύο. Αυτός είναι ο λόγος που πολλοί δυσκολεύονται να κατατάξουν τα βιβλία μου σε μία κατηγορία. Τώρα όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας η ‘Λυσιάνα’ διαφοροποιείται απ’ όλα τα άλλα έργα μου γιατί είναι το πρώτο που διαδραματίζεται στο σήμερα και δεν είναι ιστορικό».
Η φράση-κλειδί του βιβλίου είναι: «Μόνο για τους θαρραλέους η αλήθεια, μόνο για τους πιστούς η μεταμόρφωση!». Ο Γιώργος Χατζόπουλος σημειώνει πώς γεννήθηκε αυτό το μοτίβο και τι θα ήθελε να κρατήσουν οι νέοι αναγνώστες από αυτό. «Η Λυσιάνα ακούει αυτή τη φράση για πρώτη φορά ενώ βρίσκεται σε μία θαλασσοσπηλιά. ‘Νόμο ιγα στου ραλαίσθου λήθα ει, νόμο ιγα στιπούς μόρτα με φώση…’ ακούει μία απόκοσμη φωνή να λέει, αλλά δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει. Θα χρειαστεί να κάνει ένα μεγάλο, θαρραλέο εσωτερικό ταξίδι στο βυθό της συνείδησής της για να της έρθει εντέλει ως επιφοίτηση η σημασία της φράσης: ‘Μόνο για τους θαρραλέους η αλήθεια, μόνο για τους πιστούς η μεταμόρφωση!’. Με αυτόν τον τρόπο θα ήθελα να ερμηνεύσουν οι νέοι τη φράση αυτή: Μην περιμένεις να σου αποκαλυφθεί η αλήθεια αν δε δείξεις θάρρος, μην περιμένεις ν’ αλλάξεις, να μεταμορφωθείς αν δεν αγωνιστείς με πίστη, υπομονή και επιμονή γι’ αυτό».
Η ενηλικίωση είναι μια πράξη καθαρά επαναστατική
Καθώς αποχαιρετά κανείς τον κόσμο της «Λυσιάνας», μένει με μια παράξενη αίσθηση αλμύρας στα χείλη και μια βαθιά ανάγκη να κοιτάξει κατάματα τα δικά του σκοτάδια. Ο Γιώργος Χατζόπουλος δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις ούτε ανώδυνες παρηγοριές. Μέσα από την ηρωίδα του, μας υπενθυμίζει ότι η ενηλικίωση, είτε είσαι δεκαπέντε ετών είτε πολύ μεγαλύτερος, είναι μια πράξη καθαρά επαναστατική, μια κατάδυση στα βαθιά, εκεί όπου οι μύθοι συναντούν τις πληγές μας. Σε μια εποχή που όλα κινούνται στην επιφάνεια της οθόνης, η ‘Λυσιάνα’ μάς καλεί να γίνουμε ξανά ‘θαρραλέοι’ και ‘πιστοί’. Γιατί, τελικά, η μεταμόρφωση δεν είναι τίποτα λιγότερο από το ίδιο το θαύμα της ζωής που διεκδικείται με αγώνα.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google
