Γράφει
Δημήτρης Κατσαντώνης
Παρά τα πολλά κόμματα που είναι ήδη στη Βουλή και γενικότερα στον κομματικό ανταγωνισμό, κυοφορούνται και άλλα…
Προς το παρόν, βέβαια, είναι ακόμη στο στάδιο της κυοφορίας, η οποία διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα, μεγαλύτερο ίσως από αυτό που απαιτείται για έναν απρόσκοπτο τοκετό.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι τα κόμματα αυτά, είναι κόμματα - υπερηχογραφήματα. Υπάρχουν μόνο σε απεικονίσεις, όχι στην πραγματική ζωή.
Η πραγματική πολιτική ζωή είναι δύσκολη, απαιτητική και δεν σέβεται τα νεογνά. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να γίνονται προσπάθειες για νέους πολιτικούς φορείς. Ίσως είναι και αναπόφευκτο, δεδομένης της κρίσης εκπροσώπησης που ενδημεί στην κοινωνία μας και της εντεινόμενης αποξένωσης των πολιτών από το πολιτικό σύστημα.
Η κρίση του ελληνικού πολιτικού συστήματος, όμως, είναι δομική. Αφορά την αρχιτεκτονική του, η οποία παράγει αυξανόμενο συγκεντρωτισμό υπέρ της κορυφής της εκτελεστικής εξουσίας και διαβρώνει (εάν δεν καταργεί) τη διάκριση των εξουσιών, θεμέλιο κάθε ευνομούμενης Πολιτείας.
Τα κόμματα είναι απλώς δομικοί λίθοι -και μάλιστα όχι οι μοναδικοί- αυτού του οικοδομήματος. Αν πάσχει η αρχιτεκτονική δομή, η πρόσθεση δομικών λίθων δεν λύνει το πρόβλημα. Σε ορισμένες περιστάσεις είναι δυνατόν και να το εντείνει.
Κόμματα που αποτελούν προϊόντα προσωπικών φιλοδοξιών και στρατηγικών, οχήματα ατομικής δικαίωσης και σκεύη εξυπηρέτησης περιορισμένων, σε σχέση με την κοινωνία, συμφερόντων δεν μακροημερεύουν. Και όχι μόνο αυτό.
Με τη διάψευση των προσδοκιών που επέρχεται με την πάροδο του χρόνου εμποδίζουν και στη μεταβολή του πολιτικού συστήματος αφού πρώτα συγκαλύπτουν το πρόβλημα -το δομικό θέμα- και κατόπιν δημιουργούν την ψευδαίσθηση της αναζήτησης του επόμενου κάθε φορά προσωποπαγούς οργανισμού ως «λύση», η οποία θα αναβάλλεται έως την επόμενη εμφάνιση του «νέου και άφθαρτου» κόμματος. Και πάει λέγοντας…
Ευθύνη βέβαια έχουν και οι πολίτες οι οποίοι ανέχονται, εάν δεν επιζητούν, την πασαρέλα προσώπων που απλώς εκτοξεύουν συνθήματα και των οποίων συγκρίνουμε προσωπικά χαρακτηριστικά άσχετων με τις πολιτικές τους ιδιότητες και ικανότητες.
Αν κάποιοι σηκώνουν τους ώμους μοιρολατρικά και λένε «τι να κάνουμε, αυτή είναι η εποχή μας», να συνειδητοποιήσουν ότι αν δεν κάνουμε όλοι προσπάθεια να αλλάξουμε την «εποχή μας», πολύ σύντομα θα ξημερώσει μία εποχή η οποία δεν θα επιδέχεται κάποια αλλαγή, πέραν της καταστροφικής εξέλιξης.
Κόμματα που θα είχαν κάποιο νόημα να δημιουργηθούν είναι αυτά που έχουν ταυτόχρονα τις παρακάτω τρεις ιδιότητες:
- Είναι φορείς ενός συνολικού σχεδίου για την ποιοτική μεταβολή του πολιτικού συστήματος.
- Εκφράζουν συγκεκριμένα συμφέροντα κοινωνικών δυνάμεων, ρητά διατυπωμένα και αιτιολογημένα.
- Είναι ικανά να ξεπεράσουν την εγγενή αντίφαση κάθε κόμματος: Ενώ είναι «μέρος» μίας κοινωνίας να μπορούν να διατυπώσουν σχέδιο για το «όλον».
Σε διάφορες ιστορικές συγκυρίες, και στη χώρα μας και διεθνώς, έχουν υπάρξει τέτοια κόμματα. Είναι αυτά, που ιστορικά άντεξαν και προσέφεραν σε αυτούς που έπρεπε να προσφέρουν.
Άλλα κόμματα ήταν απλές υποσημειώσεις της ιστορίας -αν δεν ήταν περιττές ή καταστρεπτικές περιπλοκές.
Γιατί κανένα υπερηχογράφημα, δεν είναι ικανό για να στηρίξεις ουσιαστικές προσδοκίες…
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 26.04.2026
