Τα εμπόδια στο δρόμο των ηλικιωμένων προς την «Ελευθερία»

«Ένα μεγάλο ποσοστό, πάνω από το 40% των ηλικιωμένων δεν έχει εμβολιαστεί ούτε έχει κλείσει ραντεβού για να εμβολιαστεί! Είναι τραγικό να μπορούμε να σώσουμε ζωές -με ασφαλή εμβόλια- αλλά τελικά οι ζωές αυτές να διακινδυνεύονται» τονίζει στη «ΜτΚ» ο καθηγητής πνευμονολογίας και εντατικής θεραπείας του ΕΚΠΑ Θόδωρος Βασιλακόπουλος σχολιάζοντας τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ομότιμη καθηγήτρια παιδιατρικής και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου.

Όπως αποκάλυψε η κα Θεοδωρίδου «στην ηλικιακή κατηγορία 85 και άνω έχουν εμβολιαστεί ή έχουν κλείσει ραντεβού για να εμβολιαστούν 212.000 πολίτες, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 57% σε σχέση με την εκτίμηση της ΕΛΣΤΑΤ για την συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Στην ηλικιακή κατηγορίας 80- 84 έχουν εμβολιαστεί ή έχουν κλείσει ραντεβού 230.000 πολίτες και το ποσοστό ανέρχεται στο 58%. Στην ηλικιακή ομάδα 75-79, 282.000 πολίτες και το ποσοστό ξεπερνάει το 75%. Στην ηλιακή ομάδα 60 – 64 έχουν εμβολιαστεί ή έχουν κλείσει ραντεβού για να εμβολιαστούν, 352.000 πολίτες, ποσοστό που ξεπερνάει ήδη το 50%».

Ο κ. Βασιλακόπουλος επισημαίνει ωστόσο ότι «αν και δεν έχει εμβολιαστεί το σύνολο των ηλικιωμένων ή ένα υψηλό ποσοστό εντούτοις η θνητότητα έχει μειωθεί. «Σας θυμίζω ότι τον περασμένο Νοέμβριο δεν είχαμε 50 νεκρούς αλλά 100» όπως μας λέει χαρακτηριστικά. Όπως σημειώνει στην «ΜτΚ» και ο αναπληρωτής καθηγητής παθολογίας και λοιμωξιολογίας και υπεύθυνος στο Κέντρο Αναφοράς του ιού στη βόρεια Ελλάδα Σίμος Μεταλλίδης «είναι σωστή η παρατήρηση ότι θα περιμέναμε υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμού σε αυτές τις ηλικίες. Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι αυτές οι ηλικίες μπορεί να αντιμετωπίζουν όμως σημαντικά προβλήματα στην πρόσβαση. Από επιδημιολογικής όμως πλευράς τα ποσοστά αυτά είναι πολύ ικανοποιητικά για να επιτύχουν την ελάττωση στην πίεση στο σύστημα υγείας. Όπως γνωρίζετε αυτές οι ηλικίες αποτελούν το 80% των θανάτων και ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό αυτών που νοσηλεύονται. Άρα αναμένουμε να δούμε μείωση σε αυτές τις κρίσιμες για το σύστημα υγείας παραμέτρους. Από την άλλη αναδεικνύεται η ανάγκη να περάσει το μήνυμα για τα οφέλη του εμβολισμού στα τμήματα αυτά του πληθυσμού που δεν έχουν πειστεί ακόμη»

Ο αν. καθηγητής Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου Υγείας Δημήτρης Παρασκευής μιλώντας για το ίδιο θέμα στην ΜτΚ έκανε λόγο και για τους υγειονομικούς και για την άρνησή τους σε μεγάλο ποσοστό να εμβολιαστούν. Είπε χαρακτηριστικά ότι «τα ποσοστά μη αποδοχής είναι αρκετά υψηλά αλλά σε μερικές περιοχές ο κόσμος σκέφτεται με συγκεκριμένο τρόπο. Υπάρχει γενικά μεγάλη αποδοχή κι αν εμβολιάσουμε και κρίσιμη μάζα εργαζομένων θα επιτύχουμε το στόχο μας»

Κρίσιμος ο εμβολιασμός στη μάχη ενάντια στις μεταλλάξεις

Ο καθηγητής περιβαλλοντικής μηχανικής Δημοσθένης Σαρηγιάννης τονίζει στην ΜτΚ ότι «είναι πολύ σημαντικό να προχωρήσουμε με ακόμη ταχύτερα βήματα στον εμβολιασμό και των ηλικιωμένων αλλά και των ευπαθών ομάδων πληθυσμού με υποκείμενα νοσήματα που εμπλέκονται στην σοβαρότητα νόσησης από SARS-CoV-2. Δεν νομίζω ότι υπάρχει λόγος καθυστέρησης στον εμβολιασμό των ηλικιωμένων, ενώ θα έπρεπε να γίνουν όλες οι απαιτούμενες προσπάθειες για να βοηθηθούν οι πιο ηλικιωμένοι με υποκείμενα νοσήματα ή κοινωνικο-οικονομικές δυσκολίες μετακίνησης να έχουν πρόσβαση στα σημεία εμβολιασμού. Αυτό είναι κρίσιμο καθώς η διασπορά του νέου κορονοϊού είναι μεγάλη στη χώρα και επιτείνεται από την διάχυση της βρετανικής και νοτιοαφρικανικής μετάλλαξης. Η προστασία που προσφέρει ο εμβολιασμός θα είναι ακόμη πιο χρήσιμη με δεδομένη την αύξηση της θνητότητας που η μεγάλη διασπορά των μεταλλαγμένων στελεχών επιφέρει».

Ο καθηγητής πολιτικής της υγείας στο LSE Ηλίας Μόσιαλος επισημαίνει ότι υπάρχει θέμα σωστής ενημέρωσης. «Στις αρχές της χρονιάς και μετά τους πρώτους εμβολιασμούς στη Νορβηγία, οι νορβηγικές ρυθμιστικές αρχές εξέδωσαν αναφορές εστιάζοντας στον αριθμό των εμβολιασμών, κάποια ανώνυμα δημογραφικά στοιχεία των εμβολιασθέντων και κάποια δεδομένα ασφαλείας για τα εμβόλια. Έτσι είχε τότε δημιουργηθεί μια ανησυχία για τους θανάτους μετά τους εμβολιασμούς. Δυστυχώς, κάποιοι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας ή με εύθραυστη υγεία μάς αφήνουν, αλλά όπως και στη Νορβηγία για την οποία είχε γίνει αρχικά πολύς θόρυβος, οι θάνατοι δεν συνδέονται με το εμβόλιο. Αυτό έλεγε και η ανάρτηση της νορβηγικής ρυθμιστικής αρχής με μεγάλη σαφήνεια. Αλλά σε ορισμένες ελληνικές ειδησεογραφικές και ιατρικές ιστοσελίδες, αυτή η διευκρίνιση της ρυθμιστικής αρχής δεν καταγράφηκε. Και ξαναλέω. Αυτή η διευκρίνιση έπρεπε να είναι ο τίτλος στα πρωτοσέλιδα. Πως τα εμβόλια δεν συσχετίζονται με τους θανάτους μετά τους εμβολιασμούς. Δυστυχώς, μερικές φορές στην Ελλάδα η τρομολαγνεία πουλάει. Αυτό το γνωρίζουμε. Εδώ όμως συζητάμε για ένα πολύ σοβαρό ζήτημα. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι ή και άλλοι που ίσως δεν έχουν τη δυνατότητα να διαβάσουν στα αγγλικά τρομοκρατούνται από τα νέα που ακούνε ή διαβάζουν στα ελληνικά. Δεν θέλω να το θέσω ως ζήτημα δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Όμως είναι σημαντικό να παρουσιάζουμε τα γεγονότα μαζί με τις εξηγήσεις που δίνονται από τους αρμόδιους φορείς. Αυτή είναι η σωστή προσέγγιση, για όλα τα ζητήματα, πάντα».

Το πλάνο παραδόσεων των εμβολίων

Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Μάριο Θεμιστοκλέους «ως χώρα το ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης βρίσκεται στο 7,12%». Να σημειωθεί ότι από την Pfizer απεστάλη πλάνο παραδόσεων για τον Απρίλιο και αναμένουμε από τη συγκεκριμένη εταιρεία 1.071.000 δόσεις εμβολίων. Τις επόμενες μέρες αναμένουμε το πλάνο παραδόσεων και από τις άλλες εταιρείες. Σε επικοινωνία με την εταιρεία Johnson&Johnson, η εταιρεία επιβεβαίωσε και σε εμάς, αλλά και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη δέσμευσή της να παραδώσει τον αριθμό δόσεων που έχει συμφωνηθεί για το 2ο τρίμηνο του 2021 με τις παραδόσεις να ξεκινούν μετά τα μέσα Απριλίου. «Με βάση αυτά, το επόμενο διάστημα, εντός του Μαρτίου, θα ανοίξει η πλατφόρμα για την επόμενη ομάδα, τις ευπαθείς ομάδες υψηλού κινδύνου -η ομάδα Α- και τις επόμενες μέρες θα ακολουθήσει η ηλικιακή ομάδα 70 έως 74 και ακολούθως η ηλικιακή ομάδα 65 έως 69. Σύμφωνα με τις παραδόσεις υπολογίζουμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών άνω των 60 ετών που επιθυμούν να εμβολιαστούν, θα έχουν εμβολιαστεί μέχρι τα τέλη Απριλίου, αρχές Μαΐου» είπε ο κ Θεμιστοκλέους. Πρόσθεσε δε ότι «εμείς αναμένουμε να λάβουμε από την Johnson&Johnson 1.200.000 που θα είναι ισοκατανεμημένα στους 3 μήνες με βάση αυτά που μας έχουν πει.

Η μεγάλη διαφορά με το εμβόλιο της Johnson&Johnson είναι ότι είναι μία δόση σε σχέση με τις δύο δόσεις των άλλων εταιρειών. Αλλά και εδώ έχουμε κάποιες τεχνικές δυσκολίες σε σχέση με πολύ πιο εύκολα εμβόλια, π.χ. το εμβόλιο της γρίπης, γιατί από ένα φιαλίδιο πάλι θα έχουμε 5 δόσεις. Άρα και εδώ βάζει κάποιους περιορισμούς όσον αφορά τη χρήση τους». Ο Γενικός Γραμματέας ΠΦΥ δεν απέκλεισε για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό τη συμμετοχή επιπλέον εμβολιαστικών κέντρων αλλά και ιδιωτών γιατρών καθώς και φαρμακοποιών. Σύμφωνα πάντα με όσα ανακοινώθηκαν «σε 600.000 συμπολίτες μας που έχουν εμβολιαστεί με μία δόση είχαμε περίπου 1.000 που είχαν νοσήσει. Και στις 350.000 πολίτες που είχαν εμβολιαστεί και με τις δύο δόσεις, νόσησαν 354»

Αλλάζει η σειρά;

Κι ενώ από όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα κι επιβεβαιώνονται παραπάνω από όλες τις δηλώσεις, η προτεραιοποίηση στους εμβολιασμούς συνεχίζει να γίνεται με βάση την ηλικία αλλά και τα υποκείμενα νοσήματα, μια δήλωση και μάλιστα σαφέστατη του υπουργού Τουρισμού, Χάρη Θεοχάρη κατά την παρουσίαση της τουριστικής καμπάνιας της χώρας μας για το καλοκαίρι, αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για μεγάλες αλλαγές στη σειρά.

Από το βήμα της διεθνής τουριστικής έκθεσης ITB 2021, ο κ. Θεοχάρης αναφορικά με τους εργαζομένους στον κλάδο του τουρισμού, δεσμεύτηκε ότι θα υπάρξει προτεραιοποίηση στη διαδικασία του εμβολιασμού και θα είναι αυτοί που θα ακολουθήσουν αμέσως μόλις ολοκληρωθεί ο εμβολιασμός των ευπαθών ομάδων.

*Δημοσιεύθηκε στη "ΜτΚ" στις 13-14 Μαρτίου 2021