- Newsroom
Η προστασία του μεγαλύτερου τυρφώνα της Ελλάδας που βρίσκεται στα Τενάγη Φίλιππων, η βόσκηση ως καλή πρακτική για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και η αξία των ορυζώνων στη διατήρηση ενδιαιτημάτων για την υδρόβια ζωή συζητήθηκαν στο 7ο Εργαστήριο Ανταλλαγής Εμπειριών του έργου INTERREG-EUROPE RIWET στην Ελλάδα που διοργάνωσε το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή.
Στο εργαστήριο που φιλοξενήθηκε στη λίμνη Κερκίνη και το δέλτα των ποταμών Γαλλικού, Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα, συμμετείχαν 40 εκπρόσωποι δημόσιων φορέων, ερευνητικών ιδρυμάτων και οργανώσεων από 10 ευρωπαϊκές χώρες (Αλβανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Λετονία, Ολλανδία, Πολωνία, Σλοβενία, Φινλανδία).
Το έργο RIWET, που προωθεί τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τη διακυβέρνηση της διατήρησης και αποκατάστασης ποταμών και υγροτόπων ως «μπλε-πράσινων υποδομών», στοχεύει στην ανάδειξη προκλήσεων και καλών πρακτικών. Στην Ελλάδα, το ΕΜΦΙΓ-ΕΚΒΥ, σε συνεργασία με τη Διαχειριστική Αρχή του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ), εστιάζει στην ενίσχυση της εφαρμογής του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 μέσω ενημέρωσης, ενδυνάμωσης συνεργασιών και προώθησης καλών πρακτικών.
Τυρφώνες- οι σημαντικές φυσικές «αποθήκες» άνθρακα
Κεντρική θεματική του Εργαστηρίου αποτέλεσε το νέο πρότυπο Καλής Περιβαλλοντικής και Γεωργικής Κατάστασης για την προστασία υγροτόπων και τυρφώνων ως αποθηκών άνθρακα. Η Ελένη Φυτώκα (ΕΜΦΙΓ-ΕΚΒΥ) παρουσίασε μελέτη για την εφαρμογή του προτύπου, αναδεικνύοντας κοινές προσεγγίσεις μεταξύ των χωρών όπως περιορισμοί στη βαθιά άροση, την καύση και την αλλαγή χρήσης των βοσκοτόπων ενώ εκπρόσωποι του ΓΕΩΤΕΕ-Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας, ανέδειξαν τη σημασία του μεγαλύτερου τυρφώνα της Ελλάδας, που βρίσκεται στα Τενάγη Φιλίππων. Αναφέρθηκαν στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει (ξήρανση τύρφης και οξείδωση, αυτανάφλεξη, συνίζηση εδάφους) και στα μέτρα που μπορούν να εξασφαλίσουν τον περιορισμό στη διατάραξη της αποθήκευσης του άνθρακα .
Από την πλευρά τους, οι Αναστασία Χατζημέντωρ και Μαριάνθη Ζιώγα (ΕΜΦΙΓ-ΕΚΒΥ) παρουσίασαν στη λίμνη Κερκίνη τη νέα ερευνητική προσπάθεια για μέτρηση και ερμηνεία κύριων ρυθμιστικών λειτουργιών των υγροτόπων, όπως η αποθήκευση άνθρακα και οι ανταλλαγές αερίων του θερμοκηπίου.
Η βόσκηση στους υγροτόπους ως καλή πρακτική
Η βόσκηση αναδείχθηκε ως καλή πρακτική για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την αποθήκευση άνθρακα και την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, με παραδείγματα από τη λίμνη Μικρή Πρέσπα και τη λίμνη Κερκίνη. Ειδικότερα, ο καθηγητής Γιάννης Καζόγλου (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) παρουσίασε το παράδειγμα της διαχείρισης της βόσκησης για την αποκατάσταση και διατήρηση των υγρολίβαδων στη Μικρή Πρέσπα. Ο Τρύφων Γιαντσίδης, πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Βουβαλοτρόφων Ελλάδας, στη λίμνη Κερκίνη, περιέγραψε την ιστορική σημασία της διατήρησης της βόσκησης των νεροβούβαλων στην περιοχή.
Ο Νίκος Γάλλιος, πρόεδρος του δικτύου της Αγροξενίας, παρουσίασε την εξέλιξη του οικοτουρισμού στην Κερκίνη και τη σύνδεσή του με τη διατήρηση της ελεύθερης βόσκησης των βουβαλιών, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των αγροτουριστικών δραστηριοτήτων και στην τοπική οικονομία. Ο Θόδωρος Ναζηρίδης, προϊστάμενος του Παραρτήματος Κερκίνης της Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής Μακεδονίας του ΟΦΥΠΕΚΑ, ανέδειξε την καθοριστική συμβολή της διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου και τις συνέργειες που απαιτούνται για τη συνύπαρξη της βόσκησης με τη διατήρηση των ειδών και των ενδιαιτημάτων τους, ιδιαιτέρως των πουλιών.
Ορυζοκαλλιέργεια και διατήρηση υγροτόπων
Αναδείχθηκε η αξία των ορυζώνων στη διατήρηση ενδιαιτημάτων για την υδρόβια ζωή, επισημαίνοντας ότι συνιστούν το 27% των αγροτικών εκτάσεων που βρίσκονται εντός των ελληνικών υγροτόπων.
Η Εύα Κατράνα και η Λυδία Αλβανού από τη Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής Μακεδονίας του ΟΦΥΠΕΚΑ, αναφέρθηκαν στην εμπειρία τους από τη συνύπαρξη του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού με την ορυζοκαλλιέργεια και παρουσίασαν τις οικοσυστημικές υπηρεσίες των ορυζώνων για τον άνθρωπο και την υδρόβια ζωή, τα τροφικά πλέγματα που υποστηρίζουν και τη χρήση τους από την ορνιθοπανίδα ως σημαντικό εποχικό ενδιαίτημα.
Ο Κώστας Κράββας, ορυζοκαλλιεργητής και πρωτοπόρος στην γεωργία ακριβείας, στο αγρόκτημά του στο Δέλτα Αξιού, παρουσίασε τη δεκαετή πορεία της εφαρμογής της γεωργίας ακριβείας, τα οφέλη για το περιβάλλον και για τον ορυζοπαραγωγό, τις προκλήσεις που αντιμετώπισε στην εφαρμογή της τόσο σε τεχνικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο και αναφέρθηκε σε φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές που εφαρμόζει προς όφελος της άγριας πανίδας και της διατήρησης φυσικών στοιχείων του τοπίου (π.χ. κατακράτηση νερού στα κανάλια κατά τους χειμερινούς μήνες, φωλιές για πουλιά, διατήρηση και αποκατάσταση δενδρώδους βλάστησης).
Καλλιέργεια υγροτοπικών ειδών για την καταπολέμηση της ερημοποίησης
Οι Βασίλης Ασχονίτης, Κατερίνα Γρηγοριάδου και Κωνσταντίνος Κουλαρμάνης, ερευνητές του Ινστιτούτου Εδαφοϋδατικών Πόρων και του Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων, παρουσίασαν καινοτόμες προσεγγίσεις για την αξιοποίηση παραμελημένων και υποχρησιμοποιούμενων φυτικών ειδών χαμηλών απαιτήσεων, όπως της Αρμυρήθρας (Salicornia sp.), για τη μετατροπή εκτάσεων με οριακές συνθήκες ανάπτυξης φυτών σε παραγωγικά και βιώσιμα αγροοικοσυστήματα στη λεκάνη της Μεσογείου.
