Νέες λεωφόρους προόδου με το βλέμμα σε Ευρώπη και Ασία ανοίγουν για τη Θεσσαλονίκη οι πολλά υποσχόμενες επενδύσεις στον κρίσιμο -και γεωστρατηγικά- τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας, εφόσον, βέβαια, υλοποιηθούν και δεν μείνουν στα χαρτιά, ενώ και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών της πόλης επείγει.
Ο σχεδιασμός για την ανέγερση logistic center στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου θα προσδώσει στην περιοχή, πέρα από προστιθέμενη αξία, και απτά οικονομικά οφέλη με τις τοπικές επιχειρήσεις να έχουν την ευκαιρία να κατακτήσουν νέες αγορές, για να διαθέσουν τα προϊόντα τους.
Υπό αυτό το πρίσμα, μετ’ εμποδίων και με μεγάλες καθυστερήσεις, προχωρά ο διαγωνισμός (που έχει αναλάβει η μονάδα των συμβάσεων στρατηγικής σημασίας, PPF, του Υπερταμείου) για την αξιοποίηση του Γκόνου.
Μετά τις μη δεσμευτικές προσφορές που είχαν υποβληθεί τον Δεκέμβριο του 2024, η διαδικασία κυλά βασανιστικά αργά, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις των αρμοδίων, με τον ανταγωνιστικό διάλογο (τον οποίο ακολουθεί η υποβολή μη δεσμευτικών προσφορών) να μοιάζει... ατέρμονος, γεγονός που καταδεικνύει τη βιασύνη για την αξιοποίηση του ακινήτου χωρίς, ωστόσο, ο συνθήκες να είναι ώριμες.
Το πρώην στρατόπεδο επιφάνειας 672 στρεμμάτων, βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του Πολεοδομικού Συγκροτήματος, σε μία ευρύτερη περιοχή όπου δραστηριοποιούνται όλοι οι κλάδοι της επιχειρηματικότητας πλησίον ενός εκτεταμένου δικτύου συνδυασμένων μεταφορών.
Το ακίνητο, ιδιοκτησίας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο έχει παραχωρηθεί κατά χρήση στη ΓΑΙΑΟΣΕ, διαθέτει «ηγετική» θέση, αφενός λόγω του μεγέθους του και αφετέρου λόγω της άμεσης σύνδεσης και εγγύτητας με συνδυασμένες μεταφορές.
Αξίζει να σημειωθεί πως υπάρχει οδική και σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ Γκόνου και λιμένα (βέβαια, οι υποδομές απαιτούν εργασίες αναβάθμισης), ενώ δίπλα διέρχονται μεγάλοι οδικοί άξονες, όπως ο ΠΑΘΕ και η Εγνατία.
Το ύψος της επένδυσης, ανάλογα με το μείγμα χρήσεων logistics και μεταποίησης που θα επιλεγεί, υπολογίζεται μεταξύ 200 και 260 εκατ. ευρώ, ενδεχομένως να αγγίξει και τα 300 εκατ. ευρώ.
Ο προτιμητέος επενδυτής θα αναλάβει, για τουλάχιστον 30 έτη, τη χρηματοδότηση, τον σχεδιασμό, την αδειοδότηση, ανάπτυξη, κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του επιχειρηματικού πάρκου στο πρώην στρατόπεδο, συνολικής έκτασης 672.000 τ.μ.
Σαββίδης-Goldair στη μάχη, με τους Αμερικανούς να μπαίνουν στο παιχνίδι...
Με λεπτές ισορροπίες να διαμορφώνονται, ΟΛΘ (πάνω από το 50% ελέγχει άμεσα και έμμεσα ο Ιβάν Σαββίδης) και Goldair (σε συνεργασία με τον Όμιλο Αktor που έβαλε στις ράγες το Μετρό Θεσσαλονίκης και την Trade Εstates του Ομίλου Fourlis με ποσοστά 50%-30%-20%) «μονομαχούν» στην αρένα, με έπαθλο ένα από τα πιο σημαντικά σημεία-φιλέτα της πόλης για την ανάπτυξη εμπορευματικού κέντρου.
Η στάση του ΟΛΘ, πάντως, που παίζει... στην έδρα του και θα δώσει σκληρή μάχη, θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις, καθώς όποιος και αν αναλάβει τον Γκόνο, θα επιχειρήσει αναπόφευκτα να ανοίξει διαύλους συνεργασίας με το λιμάνι.
Από την άλλη πλευρά, η Goldair (με ισχυρό σύμμαχο την DFC, την αμερικανική κρατική Αναπτυξιακή Τράπεζα) που ήδη αναπτύσσει το εμπορευματικό κέντρο στο Θριάσιο μαζί με την ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ (με την DFC να συμμετέχει στη χρηματοδότηση), θα επιθυμούσε να έχει στην κατοχή της και το δεύτερο μεγαλύτερο εμπορευματικό κέντρο της Ελλάδας, χτίζοντας μία πανίσχυρη θέση στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η DFC έχει στείλει επιστολή πρόθεσης χρηματοδότησης του εμπορευματικού κέντρου στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου, ενώ θα συμμετάσχει και στη χρηματοδότηση του σχεδίου δημιουργίας λιμανιού στην Ελευσίνα, όπως και στο νέο εμπορευματικό κέντρο στo Θριάσιο Πεδίο, εδραιώνοντας την αμερικανική παρουσία στη χώρα μας, μία παρουσία αντίβαρο στη ρωσική εμπλοκή σε ζωτικής σημασίας υποδομές.
Αν ληφθούν υπόψη και τα νέα γεωστρατηγικά και γεωπολιτικά τετελεσμένα, με την Ελλάδα να καθίσταται ενεργειακή πύλη για την είσοδο αμερικανικού υγροποιημένου αερίου (LNG) στην Ευρώπη, και τη νέα πρέσβη των ΗΠΑ στη χώρα μας, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, να στέλνει σαφή μηνύματα περιορισμού της επιρροής αντιδυτικών συμφερόντων σε ζωτικής σημασίας ελληνικές υποδομές, σχηματίζεται η μεγάλη και σύνθετη εικόνα, μέσα σε ένα εύφλεκτο και μεταβαλλόμενο τοπίο, που σίγουρα περιλαμβάνει και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης (πέρα από το κινεζικής ιδιοκτησίας λιμάνι του Πειραιά) και το επιχειρηματικό κέντρο στον Γκόνο.
Ανάδοχος το 2026;
Από εδώ και πέρα, ρεαλιστικός στόχος είναι να ολοκληρωθεί ο ανταγωνιστικός διάλογος εντός του 2025 (μέχρι και τα Χριστούγεννα), ούτως ώστε μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2026 να έχει ανακηρυχτεί ο ανάδοχος, στη συνέχεια, το αργότερο το 2027, να ξεκινήσουν τα έργα (ανάλογα και με το ποια χρήση θα επιλέξει ο ιδιώτης για τον Γκόνο) και στο τέλος της δεκαετίας να έχει ολοκληρωθεί το έργο, χωρίς βέβαια κανείς να μπορεί να εγγυηθεί πως όλα θα κυλήσουν ομαλά.
Γραφειοκρατία, απαλλοτριώσεις, δρόμοι... τριτοκοσμικοί
Το πρώην στρατόπεδο μπορεί να βρίσκεται σε στρατηγική θέση στη δυτική Θεσσαλονίκη, κοντά στο λιμάνι και σε μεγάλους οδικούς άξονες, ωστόσο, πάσχει σοβαρά σε θέματα υποδομών, καθώς είναι αμφίβολο κατά πόσο το απαρχαιωμένο οδικό δίκτυο μπορεί να «σηκώσει» μεγάλα φορτηγά που μεταφέρουν εμπορεύματα χωρίς επενδύσεις πολλών εκατομμυρίων.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται να προκύψουν νέες καθυστερήσεις με πιθανές απαλλοτριώσεις οικοπέδων που θα απαιτηθούν και δικαστικές προσφυγές, την ώρα που το Τάγμα Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς (ΤΕΝΞ) δεν έχει δώσει το πράσινο φως για την επιτυχή ολοκλήρωση της αποναρκοθέτησης. Σαν να μην έφταναν αυτά, ζήτημα μπορεί να προκύψει και με παρακείμενο οικισμό Ρομά που αρνείται να μετακινηθεί.
Τα οφέλη για τη Θεσσαλονίκη - Η εμπορική πύλη και η κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση
Ο σχεδιασμός για την ανέγερση logistic center θα προσδώσει στην περιοχή, πέρα από προστιθέμενη αξία, και απτά οικονομικά οφέλη, με τις τοπικές επιχειρήσεις να έχουν την ευκαιρία να κατακτήσουν νέες αγορές (όπως η Ασία) για να διαθέσουν τα προϊόντα τους, με την περιοχή να ενισχύει και το γεωστρατηγικό της αποτύπωμα, «θωρακίζοντας» τον κρίσιμο τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η κατασκευή και λειτουργία επιχειρηματικού πάρκου στον Γκόνο, με επίκεντρο την εφοδιαστική αλυσίδα και τα logistics, θα αναδείξει τη Θεσσαλονίκη σε πύλη εμπορευματικών μεταφορών διεθνούς εμβέλειας.
Ειδικότερα, αναμένεται να διευρύνει το αποτύπωμα της ελληνικής αγοράς στα Βαλκάνια και να καταστήσει τη Θεσσαλονίκη και γενικότερα τη Βόρεια Ελλάδα, ως hub για logistics και διαμεταφορές υπερεθνικού βεληνεκούς, μέσα σε ένα ευμετάβλητο σκηνικό παγκόσμιας αστάθειας, με πολλαπλά οφέλη για το σύνολο της εθνικής οικονομίας.
Παράλληλα, περισσότερα από 300 φορτηγά θα πάψουν να χρησιμοποιούν καθημερινά το οδικό δίκτυο στο κέντρο της πόλης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κυκλοφορία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Οι συνθήκες, πάντως, δείχνουν να ωριμάζουν για να τρέξει το logistic center, αρκεί να μη… σαπίσουν, για να εισέλθει η επένδυση στις ράγες της υλοποίησης. Εφόσον αυτό γίνει πραγματικότητα, η Θεσσαλονίκη θα εξελιχτεί σε παίκτη-βαρόμετρο για το διεθνές εμπόριο, ανοίγοντας διάπλατα τους αναπτυξιακούς ορίζοντες της Βόρειας Ελλάδας, η οποία μπορεί να μετατραπεί σε γέφυρα εισόδου που θα ενώσει την Ευρώπη με μεγάλες αγορές και οικονομικές υπερδυνάμεις, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα και η Ινδία, οι οποίες αναζητούν «κατάλληλες» διόδους, για να στέλνουν τα προϊόντα τους στην ευρωπαϊκή αγορά.
Χωρίς σοβαρές υποδομές δεν πας… πουθενά
Ωραία ακούγονται όλα αυτά αλλά μάλλον μακρινά και… ρομαντικά.
Η επενδυτική φόρα για τον τομέα των logistics στη νευραλγικής γεωγραφικής σημασίας Θεσσαλονίκη… κόβεται μέχρι σήμερα απότομα από την έλλειψη υποδομών, πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού και του ζητούμενου κτιριακού αποθέματος.
Οι αποθήκες στη Σίνδο και το Καλοχώρι είναι παλιές, μικρές και χαμηλών προδιαγραφών και αυτό καθιστά την πόλη μη ελκυστική για μεγάλες μεταφορικές εταιρείες.
Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται αποθήκες των 100.000 τ.μ., των 200.000 τ.μ., για να… φέρει στα νερά της μεγάλα ψάρια του εμπορίου και κατά συνέπεια δυνάμει επενδυτές στα logistics, με ένα ριζικό λίφτινγκ στις υποδομές (οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις λιμανιού, αξιόπιστο δίκτυο σιδηροδρόμων), να κρίνεται επιτακτικό, για να παίξει μπάλα η πόλη σε άλλες πίστες.
Eφόσον οι επενδυτές δεν βρουν αυτό που ψάχνουν στη Θεσσαλονίκη… πάνε παραδίπλα και στρέφονται αμέσως σε Βουλγαρία και Ρουμανία. Πέρα από τον Γκόνο, επιβάλλεται να προχωρήσουν τάχιστα η… ταλαίπωρη σιδηροδρομική σύνδεση με τον 6ο προβλήτα του ΟΛΘ, η οδική σύνδεση του 6ου προβλήτα του ΟΛΘ με τους αυτοκινητόδρομους ΠΑΘΕ και Εγνατία Οδό που έχει μείνει ημιτελής και σέρνεται από το 1996(!) αλλά και η αναβάθμιση συνολικά του σιδηροδρομικού δικτύου στη Βόρεια Ελλάδα.
Dimand και ΟΛΘ «αποθηκεύουν» επενδύσεις
Συμπληρωματικά με τον Γκόνο, το εγχείρημα της Dimand στη δυτική Θεσσαλονίκη αφορά ανάπτυξη ενός μεγάλου logistics park, στο πρώην ακίνητο της ΒΑΛΚΑΝ ΕΞΠΟΡΤ, επένδυση που εκτιμάται πως μπορεί να αγγίξει τα 160 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για ένα ακίνητο επιφάνειας 350 στρεμμάτων που θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα logistics parks της Θεσσαλονίκης αλλά και συνολικά της χώρας.
Το ακίνητο βρίσκεται 23 χλμ. από το Κέντρο και 16 χλμ. από το λιμάνι της πόλης. Έχει σχεδόν άμεση επαφή με τη σιδηροδρομική γραμμή (άρα μπορεί να αποκτήσει και πρόσβαση εντός του ακινήτου) και είναι πολύ κοντά στο δίκτυο αυτοκινητόδρομων της χώρας.
Εκεί προβλέπεται η ανάπτυξη κτιρίων επιφάνειας 120.000 τ.μ., ικανοποιώντας τις μεγάλες ανάγκες για χώρους logistics που έχουν διαπιστωθεί στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η επένδυση θα δημιουργήσει εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίες, ενώ κατά τη διάρκεια των κατασκευών μόνο, υπολογίζεται ότι θα απασχοληθούν περίπου 200 εργαζόμενοι.
Τα 5 σημεία «κλειδιά»
1)Η αξιοποίηση του Γκόνου καθίσταται εγχείρημα μεγίστης αναπτυξιακής σημασίας, για να καταστεί η Θεσσαλονίκη (στην πράξη, όχι στα λόγια) υπολογίσιμη δύναμη στον παγκόσμιο εμπορευματικό χάρτη.
2)Η Θεσσαλονίκη καλείται να αξιοποιήσει την ευκαιρία, για να χτίσει ένα «οικοσύστημα» εφοδιαστικής αλυσίδας που θα προσελκύσει μεγάλες μεταφορικές εταιρείες, τροφοδοτώντας Ευρώπη, Ασία και Αφρική.
3)Παρά, πάντως, την αδήριτη ανάγκη να τρέξει το εγχείρημα του Γκόνου, οι ρυθμοί που ακολουθούνται μάλλον… δεν συμβαδίζουν με την κρισιμότητα των περιστάσεων.
4)Σημείο αναφοράς στις εξελίξεις αποτελεί η στάση του ΟΛΘ, καθώς όποιος και αν ανακηρυχτεί ανάδοχος για τον Γκόνο, θα επιχειρήσει να συγκροτήσει συμμαχίες με το λιμάνι.
5)Με τη συνολική αξία της αγοράς αποθηκευτικών χώρων και logistics parks να υπερβαίνει τα 9,5 δισ. ευρώ, καθίσταται σαφής η σημασία του κλάδου για την ανάπτυξη της χώρας.
Logistics: Ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική αξίας… 9,5 δισ. ευρώ
Υπερβαίνει τα 9,5 δισ. ευρώ η συνολική αξία της αγοράς αποθηκευτικών χώρων και logistics parks στην Ελλάδα, με τις επενδύσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας να κατευθύνονται σε νέες εγκαταστάσεις cold chain, κέντρα αυτοματισμού, καθώς και έργα ενεργειακής απόδοσης με φωτοβολταϊκά και ESG πιστοποίηση.
Προκειμένου η Ελλάδα να ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της στο διεθνές διακομιστικό εμπόριο, αλλά και να εδραιωθεί ως κόμβος διασύνδεσης Ασίας-Ευρώπης, η Επιτροπή Μελών Logistics του Ελληνογερμανικού Επιμελητηρίου επισημαίνει ότι θα πρέπει να ενταθούν οι συνέργειες και ο συντονισμός του Δημόσιου με τον ιδιωτικό Τομέα ώστε:
1) Να ενισχυθούν οι intermodal υποδομές (σιδηρόδρομος-λιμάνια-οδικές συνδέσεις).
2) Να χορηγηθούν κίνητρα για «πράσινες» αποθήκες με ενεργειακή αυτονομία και αυτοματισμούς.
3) Να υποστηριχθούν προγράμματα κατάρτισης οδηγών και ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω συνεργασιών Δημόσιου-ιδιωτικού Τομέα.
4) Να καταστεί πλήρης η ψηφιοποίηση των τελωνειακών διαδικασιών.
5) Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων, η Ελλάδα τους αντιμετωπίζει ως μία μεταρρύθμιση η οποία συμπίπτει με την αναδιάρθρωση των τελωνείων και τη δημιουργία των Τελωνειακών Ελεγκτικών Κέντρων, γεγονός που μπορεί να προκαλεί πρόσκαιρες καθυστερήσεις, ωστόσο δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες εκσυγχρονισμού.
Game changer o 6ος προβλήτας
Σε αυτό το πλαίσιο, η επέκταση του έκτου προβλήτα (έπεσαν οι υπογραφές με την κοινοπραξία ΜΕΤΚΑ-ΤΕΚΑΛ) θα αναβαθμίσει ριζικά το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, προσφέροντάς του τη δυνατότητα να προσελκύσει μεγαλύτερα πλοία, αποφέροντας παράλληλα ευρύτερα οφέλη στην τοπική οικονομία, ενώ θα προσδώσει πρόσθετα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά πλεονεκτήματα στη Θεσσαλονίκη, σε ένα ταραχώδες παγκόσμιο περιβάλλον με τα πιόνια στη σκακιέρα να αλλάζουν συνεχώς θέσεις.
Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης αποτελεί ήδη το πρώτο διαμετακομιστικό λιμάνι της Ελλάδας σε συμβατικό φορτίο και ένα από τα κυριότερα λιμάνια στην ανατολική Μεσόγειο, με τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει στη διακίνηση εμπορευμάτων να ενισχύεται περαιτέρω.
Από τη στιγμή που θα ξεκινήσουν οι εργασίες, η ολοκλήρωση του έργου υπολογίζεται σε 40 μήνες, συνεπώς… πιάνουμε αισίως 2029, εφόσον μπουν μπουλντόζες εντός του τρέχοντος έτους.
Η επέκταση του έκτου προβλήτα θα προσφέρει τη δυνατότητα στο λιμάνι να τραβήξει πλοία-γίγαντες. Πρόκειται για ένα έργο που θα επιτρέψει στον λιμένα να αναβαθμιστεί πολλαπλώς, τριπλασιάζοντας τη χωρητικότητα σε κοντέινερ και παρέχοντας την ευχέρεια σε πλοία κύριων γραμμών χωρητικότητας έως 24.000 TEUs (εμπορευματοκιβώτια) να «πιάσουν» Θεσσαλονίκη.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 23.11.2025
