Θεσσαλονίκη: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη θα γίνει αξιόπιστη - MANOLO Summer School στο ΔΙΠΑΕ

- Newsroom

Η ανθρώπινη επίβλεψη και λογοδοσία είναι θεμελιώδους σημασίας για την οικοδόμηση αξιόπιστων και αποδοτικών συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης και την αντιμετώπιση κρίσιμων κινδύνων, όπως η αναπαραγωγή συστημικών μεροληψιών, η αδιαφάνεια και οι παραβιάσεις της ιδιωτικότητας, επισημάνθηκε από τους ομιλητές στις εναρκτήριες τοποθετήσεις στο θερινό σχολείο MANOLO Summer School on Trustworthy AI & Innovation Lab, που ξεκίνησε σήμερα το πρωί, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ) στη Θέρμη.

   «Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που βλέπουμε την πόλη μας να μετατρέπεται σε ένα σημείο συνάντησης ερευνητών, φοιτητών, επιστημόνων και επαγγελματιών της τεχνολογίας από όλη την Ευρώπη, οι οποίοι συγκεντρώνονται εδώ για να διευρύνουν τις γνώσεις τους και να εξερευνήσουν τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της αξιόπιστης και ανθρωποκεντρικής Τεχνητής Νοημοσύνης», επισήμανε ο αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κεντρικής Μακεδονίας, Νίκος Τζόλλας, καλωσορίζοντας στο θερινό σχολείο τους συμμετέχοντες, οι οποίοι προέρχονται από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού, εθνικούς ερευνητικούς φορείς, οργανισμούς και επιχειρήσεις τεχνολογίας.

Τρίτη 04 Αυγ 2026, 19:48

ΔΙΠΑΕ: Δωρεάν διεθνές πρόγραμμα πιστοποίησης στην Τεχνητή Νοημοσύνη για όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ

   «Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με ιδιαίτερα ταχείς ρυθμούς. Ελπίζω να αξιοποιήσετε αυτές τις τρεις ημέρες, όχι μόνο για να αποκτήσετε νέες γνώσεις, αλλά και για να αμφισβητήσετε ιδέες, να διασυνδεθείτε και να βρείτε λύσεις που θα υποστηρίξουν τους δικούς σας επιστημονικούς και επαγγελματικούς στόχους», ανέφερε ο κ. Τζόλλας, διαβεβαιώνοντας ότι «για την Κεντρική Μακεδονία, η υποστήριξη πρωτοβουλιών όπως αυτό το θερινό σχολείο αποτελεί επένδυση στη γνώση και πάνω απ' όλα επένδυση στους ανθρώπους», καθώς «θέλουμε να είμαστε ένας τόπος όπου οι ερευνητές και τα ταλέντα συναντώνται, συνεργάζονται και δημιουργούν νέες ευκαιρίες».

   «Ένα αξιόπιστο μοντέλο δεν αρκεί, αλλά απαιτείται ένα συνολικά αξιόπιστο σύστημα»

   Το πλαίσιο εντός του οποίου η Τεχνητή Νοημοσύνη θα πρέπει να μεταβεί από την απλή ακρίβεια στην αξιοπιστία προσδιόρισε ο καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων του ΔΙΠΑΕ, Κωνσταντίνος Διαμαντάρας, εξηγώντας ότι η υψηλή ακρίβεια ενός γλωσσικού μοντέλου δεν εγγυάται και την αξιοπιστία του, τη στιγμή που σημαντικές αστοχίες των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως οι μεροληπτικές αξιολογήσεις κατά κοινωνικών ομάδων, οι ψευδαισθήσεις, η έκθεση της ιδιωτικότητας και οι μη ασφαλείς ενέργειες , καθιστούν την αξιοπιστία επιτακτική.

   Στο πλαίσιο αυτό, ο καθηγητής διαχώρισε την ερμηνευσιμότητα, η οποία αφορά την εγγενή κατανόηση της δομής κάθε γλωσσικού μοντέλου και τους κανόνες με τους οποίους καταλήγει σε συμπεράσματα, από την επεξηγηματικότητα, η οποία προσφέρει εκ των υστέρων κατανοητές εξηγήσεις σε ό,τι αφορά τις απαντήσεις του γλωσσικού μοντέλου.

   Η οικοδόμηση αξιόπιστων συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως ανέφερε, θα πρέπει να βασιστεί στους πυλώνες της ιδιωτικότητας, της στιβαρότητας, της διαφάνειας, της δικαιοσύνης και της επεξηγηματικότητας. «Ένα αξιόπιστο μοντέλο δεν αρκεί, αλλά απαιτείται ένα συνολικά αξιόπιστο σύστημα. Αυτό προϋποθέτει τη διασφάλιση της αξιοπιστίας σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του συστήματος, ο οποίος περιλαμβάνει τα δεδομένα, την εκπαίδευση, την αξιολόγηση, την υλοποίηση και την παρακολούθηση», εξήγησε.

   Ο καθηγητής τόνισε ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ανθρώπινη επίβλεψη, ιδιαίτερα δε όταν πρόκειται για πράκτορες ΤΝ (agentic AI), όπου αυξάνεται η έκθεση των χρηστών και το ρίσκο μη αξιόπιστων απαντήσεων και κατευθύνσεων σε κρίσιμους τομείς όπως η ιατρική και οι τραπεζικές συναλλαγές. «Σε περίπτωση σφάλματος, κάποιος άνθρωπος πρέπει να φέρει την ευθύνη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρωτοστατεί σε αυτό μέσω των οδηγιών περί ηθικής και του AI ACT, ταξινομώντας τις εφαρμογές ανάλογα με το επίπεδο επικινδυνότητάς τους», σημείωσε, καταλήγοντας, ότι «στόχος μας δεν πρέπει να είναι η κατασκευή συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης που οι άνθρωποι απλώς εμπιστεύονται, αλλά συστημάτων που αποδεδειγμένα αξίζουν την εμπιστοσύνη μας».

   Από τις ψευδαισθήσεις των γλωσσικών μοντέλων στις ανθρώπινες ψευδαισθήσεις

   Η ερευνήτρια και Επιστήμονας Υπολογιστών στη Deutsche Telekom Tina Böttger μίλησε για τις προκλήσεις που ανακύπτουν καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη υπερβαίνει τα όρια σε πεδία που θεωρούνταν αποκλειστικά ανθρώπινα, όπως η δημιουργικότητα και η ενσυναίσθηση.

   Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί πλέον να συγκινήσει χωρίς να έχει τέτοια πρόθεση, το πρόβλημα όμως δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι δημιουργική, αλλά το ότι η δημιουργικότητα γίνεται πλέον τόσο «φθηνή», που κατακλύζει το διαδίκτυο με κατασκευασμένο περιεχόμενο, όπως χιλιάδες πλήρως αυτοματοποιημένες ψευδείς ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, παρατήρησε. Στο πεδίο της ενσυναίσθησης, επισήμανε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη προσφέρει έναν «ασφαλή χώρο» χωρίς επικρίσεις, όμως αυτό ενέχει κινδύνους, καθώς τείνοντας να συμφωνεί πάντα με τον χρήστη και να τον κολακεύει, δημιουργεί έναν θάλαμο αντήχησης που καθιστά τις πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις πιο κοπιαστικές και μπορεί να τροφοδοτήσει ακόμη και ανθρώπινες ψευδαισθήσεις.

   Η ομιλήτρια σημείωσε ότι η πορεία προς τη Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη επιταχύνεται και αυτό, όπως πρόσθεσε, επιβεβαιώνεται από τα αποτελέσματα του Humanity's Last Exam, ένα προηγμένο τεστ αξιολόγησης για γλωσσικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιασμένο να δοκιμάσει τα απόλυτα όρια των πιο σύγχρονων συστημάτων ΤΝ. Παρατήρησε, ωστόσο, πως παρότι οι εντυπωσιακές επιδόσεις των γλωσσικών μοντέλων σε σχέση με τις ανθρώπινες προκαλούν ανησυχία για την αντικατάσταση θέσεων εργασίας, η ιστορία δείχνει ότι κάθε τεχνολογική επανάσταση δημιουργεί τελικά περισσότερες θέσεις από όσες καταστρέφει.

   Αξιόπιστη ΤΝ: Το πιλοτικό μοντέλο που εφαρμόζει η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

   Την πολιτική υπεύθυνης και αξιόπιστης αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης που ακολουθεί η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, παρουσίασε ο Στυλιανός Μπουρμπούλιας από το γραφείο αντιπεριφερειάρχη Ψηφιακής Διακυέρνησης, επισημαίνοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες για τη βελτιστοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, των μεταφορών και της λήψης αποφάσεων, αλλά ενέχει και σοβαρούς κινδύνους που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση (deepfakes, μεροληπτικές αποφάσεις αλγορίθμων, απειλές για την ιδιωτικότητα).

   Εστίασε δε στο πρόβλημα των «μαύρων κουτιών» (ένα σύστημα του οποίου οι εσωτερικές λειτουργίες και οι ακριβείς υπολογισμοί είναι κρυμμένοι από τους χρήστες και τους δημιουργούς του), εξηγώντας ότι οι πολίτες δεν μπορούν να αμφισβητήσουν αποφάσεις δημόσιων αρχών όταν ούτε οι ειδικοί δεν κατανοούν πώς προέκυψε μια απόφαση.

   Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, όπως τόνισε, έχει αναπτύξει ένα πολιτικό μοντέλο που βασίζεται στην προώθηση της καινοτομίας, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την κοινωνική συνοχή. Το μοντέλο αυτό, όπως διευκρίνισε, δομείται σε τρεις άξονες και συγκεκριμένα στην οριοθέτηση όπου "η ΤΝ δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης, αλλά μέσα από το πρίσμα των δικαιωμάτων, της λογοδοσίας και της ανθρώπινης επίβλεψης", στις δυναμικές επιλογές που περιλαμβάνουν μία στρατηγική συνεχούς μάθησης, αξιολόγησης και διαχείρισης της τεχνολογικής αβεβαιότητας και, τέλος, στις δράσεις, που εστιάζουν στην μετατροπή των αξιών σε συγκεκριμένες πολιτικές. «Η Περιφέρεια επιλέγει τον δρόμο της ευθύνης και της συμπερίληψης, με στόχο να διασφαλίσει ότι ο σχεδιασμός, η διακυβέρνηση και η χρήση των μηχανών θα είναι πραγματικά άξια της εμπιστοσύνης των ανθρώπων», υπογράμμισε ο κ. Μπουρμπούλιας.

   Το θερινό σχολείο MANOLO Summer School on Trustworthy AI & Innovation Lab θα διαρκέσει έως τις 28 Αυγούστου. Κατά τη διάρκεια του τριημέρου θα παρουσιαστούν εισηγήσεις και τεχνικές συνεδρίες για την αξιόπιστη και αποδοτική Τεχνητή Νοημοσύνη, την Επεξηγήσιμη Τεχνητή Νοημοσύνη (Explainable AI), τις νομικές και ηθικές διαστάσεις των συστημάτων ΤΝ, καθώς και ζητήματα που αφορούν την ποιότητα και την προέλευση των δεδομένων. Παράλληλα, θα παρουσιαστούν εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στη ρομποτική, στο Medical IoT και στις κινητές εφαρμογές.

   Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχει το Innovation Lab, ένα διαδραστικό εργαστήριο καινοτομίας, όπου οι συμμετέχοντες θα εργαστούν σε ομάδες πάνω σε πραγματικές προκλήσεις Τεχνητής Νοημοσύνης, θα ανταλλάξουν ιδέες και θα αναπτύξουν προτάσεις και λύσεις, συνδυάζοντας τη θεωρητική γνώση με την πρακτική εμπειρία και την ομαδική συνεργασία.