Θεσσαλονίκη: Στα σχοινιά το επιχειρείν - Η στενωπός της αβεβαιότητας και η τέχνη της επιβίωσης

Στρατηγικό αναπτυξιακό πλάνο και ρεαλιστικό σχέδιο εξόδου από την πολλαπλή κρίση που βιώνει αναζητά ο παραγωγικός ιστός της Θεσσαλονίκης που περιμένει με συγκρατημένες προσδοκίες την σημερινή ομιλία Μητσοτάκη στο Βελλίδειο με το καλάθι της ΔΕΘ να γεμίζει… ελεγχόμενα φοροελαφρύνσεις, στοχευμένες στο επιχειρείν.

Σάββατο 29 Αυγ 2026, 08:00

Θεσσαλονίκη: Θερινές εκπτώσεις... υπό του μηδενός - 20% κάτω ο τζίρος

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Με γενεσιουργό αιτία των δεινών που βιώνουν τις σφοδρές πληθωριστικές πιέσεις που εκτοξεύουν τα κόστη λειτουργίας, πιέζουν τα εισοδήματα και απομειώνουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών, ο επιχειρηματικός κόσμος της Βόρειας Ελλάδας κρούει ηχηρά καμπανάκια κινδύνου, με την αγορά να περνά δύσκολες μέρες παρά τις κατά καιρούς θριαμβολογίες περί υπερπλεονασμάτων και ισχυρής οικονομίας, που φαίνονται ορισμένες φορές αναντίστοιχες με την καθημερινότητα της συντριπτικής πλειοψηφίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Το επιχειρείν της πόλης ζητά λύσεις και απαντήσεις στα ολοένα και πιεστικότερα προβλήματα που θέτουν μεγάλη μερίδα επαγγελματιών μπροστά στο φάσμα του λουκέτου, αν και οι… επώδυνες εμπειρίες που έχει αποκτήσει ο παραγωγικός κόσμος της πόλης από τις συνεχόμενες κρίσεις (μνημόνια, πανδημία, πόλεμοι) έχουν συμβάλλει καταλυτικά στην ανάπτυξη ενός ισχυρού ενστίκτου επιβίωσης ακόμα και μέσα σε συμπληγάδες.

Το τοπίο της πληττόμενης αγοράς εξής αποτυπώνεται ως εξής:

Πυξίδα μέσα στην ομίχλη της αστάθειας αναζητούν οι βιοτέχνες

Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, η μειωμένη ζήτηση, η αδυναμία, λόγω έλλειψης των απαραίτητων κεφαλαίων, για την υλοποίηση επενδύσεων, αλλά και η δυσκολία εύρεσης προσωπικού, μεταξύ άλλων, φρενάρουν την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με 8 στους 10 βιοτέχνες της Θεσσαλονίκης (βαρόμετρο ΒΕΘ) να εκτιμούν πως οι επιχειρήσεις τους δεν αναπτύσσονται με τους ρυθμούς που θα ήθελαν.

Την ίδια ώρα για σχεδόν 8 στους 10 βιοτέχνες το φρενάρισμα της ανάπτυξης των επιχειρήσεων τους οδηγεί σε αναβολή του εκσυγχρονισμού και στη συρρίκνωση του τζίρου. Καταλύτη για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των βιοτεχνιών θα μπορούσε να αποτελέσει για το 62% η δημιουργία ενός σταθερού περιβάλλοντος (πχ χωρίς συνεχείς φορολογικές αλλαγές) ενώ για το 20%

Λιανεμπόριο: Πέρασαν και δεν ακούμπησαν οι εκπτώσεις

Στο ίδιο μήκος κύματος με τους βιοτέχνες κινείται και το λιανεμπόριο με τις θερινές εκπτώσεις να μην αποδίδουν τα προσδοκώμενα καθώς μειωμένες ήταν οι πωλήσεις σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο για το 60% των επιχειρηματιών, σύμφωνα με έρευνα του ΕΣΘ.

Από αυτούς, το 66,7% κατέγραψε μείωση 11%-20%, το 16,7% μείωση άνω του 40%, ενώ το 8,3% μείωση 21%-30% και το 8,3% μείωση 1% - 10%. Το 25% των επιχειρηματιών δήλωσε αύξηση των πωλήσεών του σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, με το 40% εξ αυτών να καταγράφει αύξηση της τάξης του 11%-30%.

Η μειωμένη αγοραστική δύναμη και η αύξηση του κόστους ζωής συνιστούν τους βασικότερους λόγους που επηρέασαν αρνητικά την αγοραστική κίνηση. Σε μικρότερο βαθμό αναφέρονται ο ανταγωνισμός από μεγάλες αλυσίδες και ηλεκτρονικά καταστήματα, οι υψηλές τιμές και η περιορισμένη δυνατότητα για μεγαλύτερες εκπτώσεις.

Την ίδια στιγμή, απαισιόδοξη είναι η εικόνα των επιχειρηματιών για την πορεία της αγοράς το επόμενο τρίμηνο, καθώς το 60% εκτιμά ότι η κατάσταση θα κινηθεί σε αρνητική κατεύθυνση. Το 30% τηρεί πιο επιφυλακτική στάση, δηλώνοντας ούτε αισιοδοξία ούτε απαισιοδοξία, ενώ μόλις το 10% εμφανίζεται αισιόδοξο.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η επίδραση της αύξησης των τιμών στα είδη πρώτης ανάγκης στις επιχειρήσεις, σύμφωνα με τους επιχειρηματίες. Το 70% δηλώνει ότι επηρεάζεται πάρα πολύ, ενώ το 20% απαντά ότι επηρεάζεται πολύ. Μόλις το 10% αναφέρει μικρή επίδραση.

Το χαμένο… κατοστάρι της εστίασης

Στην πρέσα έχει μπει η εστίαση της πόλης που βιώνει μία περίοδο ακραίας δοκιμασίας, με τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις να κόβουν πέρα από την… όρεξη και τζίρο πέριξ των 106,3 εκατ. ευρώ από το 2024 ως σήμερα (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ), σκορπώντας ανασφάλεια στους επαγγελματίες που ζητούν επιτακτικά πιλοτικό ΦΠΑ 6% για έξι μήνες και στη συνέχεια μείωση του συντελεστή από το εξοντωτικό 24% στο 13%.

Ο κλάδος της εστίασης με 800 μαγαζιά να κλείνουν κάθε χρόνο έχει εισέλθει σε φάση ταχείας συρρίκνωσης καθώς η ακρίβεια διαρκείας αναγκάζει τόσο τους Έλληνες όσο και τους τουρίστες να περιορίσουν τις εξόδους τους, εφαρμόζοντας μίνι… εθελοντικά μνημόνια στους προϋπολογισμούς τους.

Δεν κουνιέται η βελόνα στα ξενοδοχεία

Στασιμότητα καταγράφει ο ξενοδοχειακός κλάδος (sold out τα καταλύματα της πόλης σήμερα, αύριο και το επόμενο Σαββατοκύριακο λόγω ΔΕΘ και συναυλίας Αντώνη Ρέμου) με την άνοδο των διεθνών αεροπορικών αφίξεων στη Θεσσαλονίκη (πάνω 6% στο επτάμηνο του 2026) να μην μεταφράζεται σε αντίστοιχη αύξηση εσόδων και πληροτήτων με τα airbnb να κερδίζουν ένα κομμάτι της πίτας.

Η ξενοδοχειακή αγορά της Θεσσαλονίκης διατηρεί θετικό πρόσημο στα έσοδα, με την ανάπτυξή της, ωστόσο, να στηρίζεται περισσότερο στην αύξηση των τιμών και λιγότερο στην ενίσχυση της ζήτησης. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 (στοιχεία GBR Consulting), η πληρότητα υποχώρησε κατά 2,6% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ η μέση ημερήσια τιμή δωματίου (ADR) αυξήθηκε κατά 3,3%, οδηγώντας σε οριακή βελτίωση του εσόδου ανά διαθέσιμο δωμάτιο (RevPAR).

H Θεσσαλονίκη, σε σχέση με τον ανταγωνισμό, βρίσκεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα αναφορικά τόσο στην ADR, όσο και στο RevPAR.

Κι όμως, ανοίγουν διαρκώς νέες εταιρείες και οι εξαγωγές δείχνουν το δρόμο

Παρά όμως τα δυσοίωνα σημάδια, το επιχειρείν αντιστέκεται και αναπτύσσεται, σκληραγωγημένο από τις συνεχείς κρίσεις που το κάνουν πιο δυνατό.

Η αύξηση κατά 120% στις συστάσεις εταιρειών αποτυπώνει τη σημαντική διεύρυνση της επιχειρηματικής βάσης της Θεσσαλονίκης. Ο αριθμός των νέων επιχειρήσεων υπερδιπλασιάστηκε μεταξύ 2019 και 2025, με την πόλη να εμφανίζει την υψηλότερη ποσοστιαία μεταβολή μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων της Βόρειας Ελλάδας.

Η επίδοσή της ξεπερνά αισθητά τον μέσο όρο της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου οι συστάσεις εταιρειών αυξήθηκαν από 5.031 σε 9.974, καταγράφοντας άνοδο 98

Ταυτόχρονα η εξωστρέφεια δείχνει το μονοπάτι της ανάπτυξης. Οι εξαγωγές της Βόρειας Ελλάδας αυξήθηκαν κατά 50% την περίοδο 2019-2024, με την Κεντρική Μακεδονία να εμφανίζει ακόμη υψηλότερη άνοδο, της τάξης του 54,5%.

Η Κεντρική Μακεδονία αποτελεί πλέον τη δεύτερη μεγαλύτερη εξαγωγική περιφέρεια της χώρας, αντιπροσωπεύοντας το 16,4% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών. Η συγκεκριμένη επίδοση επιβεβαιώνει τον κομβικό ρόλο της Θεσσαλονίκης ως παραγωγικού, εμπορικού και διαμετακομιστικού κέντρου, με πρόσβαση στις αγορές των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης.

Η πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης «γεννά» μία νέα αγορά εργασίας

Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, η ταχεία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και η επιτακτική ανάγκη για μεγαλύτερη παραγωγικότητα αναδιαμορφώνουν τις απαιτήσεις των επιχειρήσεων στη Βόρεια Ελλάδα.

Βάσει έρευνας της Randstad, στην ερώτηση «πόσο έτοιμη είναι η επιχείρηση σας να ανταγωνιστεί στην εποχή του AI;», ο μέσος όρος ετοιμότητας είναι στο 2, γεγονός που καταδεικνύει πως αν και η Τεχνητή Νοημοσύνη διαθέτει τη δυναμική να αλλάξει τις ισορροπίες, έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει μέχρι να ενσωματωθεί επιτυχώς από τις βιοτεχνίες της Θεσσαλονίκης.

Οι εργοδότες δεν αναζητούν πλέον μόνο υποψηφίους με ισχυρό βιογραφικό, αλλά στελέχη που συνδυάζουν τεχνικές γνώσεις, ψηφιακές δεξιότητες και ανεπτυγμένες ανθρώπινες ικανότητες. Την ίδια στιγμή, η επιχειρηματική ανάπτυξη και τα επενδυτικά σχέδια δημιουργούν «αυξημένες ανάγκες για νέες προσλήψεις, με τους μηχανικούς, τα στελέχη Τεχνητής Νοημοσύνης, τους data analysts και τα επαγγέλματα της παραγωγής να βρίσκονται στην κορυφή της ζήτησης.

Η αγορά γίνεται περισσότερο ανταγωνιστική, στρέφοντας πιο έντονα το βλέμμα στις ανθρώπινες δεξιότητες, χωρίς όμως να υποχωρεί η σημασία της τεχνολογικής κατάρτισης.

Στην κορυφή των ζητούμενων προσόντων για τα επόμενα τρία χρόνια βρίσκονται η ανθεκτικότητα, η προσαρμοστικότητα και η ευελιξία, καθώς το 66% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι θα αποτελέσουν τις σημαντικότερες δεξιότητες. Ακολουθούν οι ψηφιακές δεξιότητες με 61%, η ομαδικότητα με 54%, η αυτοπαρακίνηση με 51% και η ενσυναίσθηση με 46%.

Η εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης μεταφράζεται και σε αυξημένη ζήτηση για εξειδικευμένες γνώσεις AI, οι οποίες πλέον αναφέρονται από το 42% των εργοδοτών.

Τα 5 σημεία – κλειδιά

1)Διέξοδο από το αδιέξοδο της ακρίβειας αναζητά το τοπικό επιχειρείν.

2)Οι αδιάκοπες ανατιμήσεις και οι ιλιγγιώδεις αυξήσεις σε λειτουργικά έξοδα και κόστη παραγωγής «εξαντλούν» την άμμο στην κλεψύδρα και μικρομεσαίων αλλά και μεγαλύτερων επιχειρήσεων.

3)Με το λιανεμπόριο να ασφυκτιά, την εστίαση να μπαίνει σε αναγκαστική δίαιτα, και τη μεταποίηση να… φοβάται να αναπτυχθεί, το φθινόπωρο προμηνύεται παγωμένο.

4) Ακόμα και σε αυτό το δυστοπικό περιβάλλον, συγκρατημένα χαμόγελα σκορπούν τα στοιχεία για το άνοιγμα νέων επιχειρήσεων και την πορεία των εξαγωγών.

5) Ο επαγγελματικός κόσμος αναμένει να ακούσει σήμερα από τον πρωθυπουργό ένα στοιχειώδες αναπτυξιακό σχέδιο που θα δώσει οξυγόνο επιβίωσης, χωρίς ωστόσο να καλλιεργούνται υπέρμετρες προσδοκίες.

Άδεια ταμεία και πλεόνασμα… χρεών κι ανασφάλειας

Μία αγορά που συρρικνώνεται ταχύτατα αποτυπώνει η έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Με σχεδόν μία στις δύο μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις να διαθέτει μηδενική ή οριακή ρευστότητα, το κόστος λειτουργίας να παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα και νέες ανατιμήσεις να βρίσκονται ήδη στον ορίζοντα, η αγορά δεινοπαθεί. Συγκεκριμένα, το 21,8% των επιχειρήσεων δεν έχει καθόλου ρευστά διαθέσιμα, ενώ ένα επιπλέον 22,9% διαθέτει «μαξιλάρι» που επαρκεί το πολύ για έναν μήνα, ανεβάζοντας το συνολικό ποσοστό στο 44,7%.

Την ίδια ώρα, οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ιδιαίτερα βαρύ ενεργειακό και λειτουργικό κόστος. Σε σύγκριση με το 2025, το 73,3% δηλώνει ότι πληρώνει ακριβότερα την ηλεκτρική ενέργεια, με τη μεσοσταθμική αύξηση να φτάνει το 26%, ενώ το 73,2% καταγράφει υψηλότερο κόστος καυσίμων, με μέση αύξηση 27,8%. Αντίστοιχα, το 77,5% πληρώνει ακριβότερα για πρώτες ύλες και προμήθειες.

Οι πιέσεις αυτές περνούν αναπόφευκτα και στις τελικές τιμές. Ήδη το 40,3% των επιχειρήσεων αύξησε τις τιμές του στο πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ για το δεύτερο εξάμηνο το 27,2% δηλώνει ότι σχεδιάζει νέες αυξήσεις. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων υποχώρησε κατά 2,7 μονάδες, στις 56,5 μονάδες, αποτυπώνοντας τις συνεχιζόμενες πιέσεις που δέχεται η πραγματική οικονομία.

Ο γενικός Δείκτης Οικονομικού Κλίματος των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων υποχώρησε κατά 2,7 μονάδες το πρώτο εξάμηνο του 2026 και διαμορφώθηκε στις 56,5 μονάδες, επιβεβαιώνοντας ότι η κατάσταση στην πραγματική οικονομία παραμένει εύθραυστη.

Ρευστότητα με το κιάλι

Το 44,7% έχει ρευστότητα το πολύ για έναν μήνα ενώ το 21,8% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν διαθέτει καθόλου ρευστά διαθέσιμα, γεγονός που τις αφήνει ουσιαστικά χωρίς οικονομικό «μαξιλάρι» απέναντι σε οποιαδήποτε αναποδιά.

Επιπλέον, άλλο ένα 22,9% διαθέτει ρευστότητα που επαρκεί το πολύ για έναν μήνα. Συνολικά, δηλαδή, το 44,7% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων είτε δεν έχει καθόλου διαθέσιμα είτε μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του για χρονικό διάστημα που δεν ξεπερνά τον έναν μήνα.

Πρόκειται για μια εικόνα που αποτυπώνει πόσο μικρά είναι τα περιθώρια αντοχής ενός μεγάλου τμήματος της αγοράς, παρά την πολυετή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

Ενέργεια, καύσιμα και πρώτες ύλες «τρώνε» τον τζίρο

Το κόστος λειτουργίας παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα βαρίδια για τις επιχειρήσεις. Σε σύγκριση με το 2025, το 73,3% δηλώνει ότι πληρώνει ακριβότερα την ηλεκτρική ενέργεια, το 73,2% περισσότερα για καύσιμα και το 77,5% υψηλότερες τιμές για πρώτες ύλες και προμήθειες. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το μέγεθος των ανατιμήσεων.

Η μεσοσταθμική αύξηση υπολογίζεται σε 26% για την ηλεκτρική ενέργεια, σε 27,8% για τα καύσιμα και σε 24,8% για τις πρώτες ύλες και τις προμήθειες.

Με άλλα λόγια, για τη συντριπτική πλειονότητα των μικρών επιχειρήσεων το κόστος όχι μόνο παραμένει υψηλό, αλλά σε βασικές κατηγορίες εμφανίζεται αυξημένο κατά περίπου ένα τέταρτο.

Η ακρίβεια περνά αναπόφευκτα και στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής. Το 40,3% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων δήλωσε ότι αύξησε τις τιμές του κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Υπάρχει, πάντως, μια ένδειξη αποκλιμάκωσης των πληθωριστικών πιέσεων από την πλευρά των επιχειρήσεων, καθώς το ποσοστό αυτό είναι μειωμένο κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο εξάμηνο.

Για το δεύτερο εξάμηνο του 2026, το 27,2% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι θα προχωρήσει σε νέες αυξήσεις τιμών. Το ποσοστό είναι χαμηλότερο, αλλά εξακολουθεί να αντιστοιχεί σε περισσότερες από μία στις τέσσερις επιχειρήσεις.

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές παραμένουν βαρίδι

Οι πιέσεις στη ρευστότητα αποτυπώνονται και στην αδυναμία ενός τμήματος της αγοράς να εξυπηρετήσει εγκαίρως τις υποχρεώσεις του.

Σύμφωνα με την έρευνα, 11,9% των επιχειρήσεων έχει μία ληξιπρόθεσμη οφειλή προς το Δημόσιο ή ιδιώτες, 5,7% έχει δύο ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ 13,3% δηλώνει ότι έχει τρεις ή περισσότερες.

Ταμείο άκουσαν, Ανάκαμψη δεν είδαν

Το ίσως πιο αιχμηρό εύρημα της έρευνας αφορά την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Παρά τα δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν διοχετευθεί στην ελληνική οικονομία, μόλις το 6% των πολύ μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων δηλώνει ότι έλαβε δάνειο από το Ταμείο Ανάκαμψης.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 5-6 Σεπτεμβρίου 2026