Θεσσαλονίκη: Τι συμβαίνει όταν οι συναυλίες της ΔΕΘ «ενοχλούν» τα θέατρα της πόλης

Αναβλήθηκαν μέχρι νεοτέρας οι δύο παραστάσεις του «Άη Λαός» σε σκηνοθεσία Στέλιου Βραχνή που ήταν προγραμματισμένες για χθες και σήμερα (10-11/9)  στο Θέατρο Κήπου, καθώς ο ήχος από τις συναυλίες της ΔΕΘ καθιστά, σύμφωνα με την παραγωγή, αδύνατη την παρουσίαση του έργου υπό τις απαιτούμενες καλλιτεχνικές συνθήκες.

Η αναβολή επαναφέρει στο προσκήνιο ένα διαχρονικό πρόβλημα για τα ανοιχτά θέατρα της Θεσσαλονίκης: την ηχητική όχληση από τον αστικό ιστό, η οποία μπορεί να επηρεάσει την εμπειρία μίας θεατρικής παράστασης. Τόσο το Θέατρο Κήπου, που βρίσκεται στην καρδιά της πόλης, όσο και το Θέατρο Δάσους, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το κέντρο, είναι τα δύο ανοιχτά θέατρα που λειτουργούν μόνο συγκεκριμένους μήνες του χρόνου και άρα οι ημερομηνίες είναι περιορισμένες. Και τα δύο φιλοξενούν μεγάλα θεατρικά φεστιβάλ (Φεστιβάλ Καλοκαιριού και Φεστιβάλ Δάσους αντίστοιχα), ενώ αμφότερα επηρεάζονται από τους ήχους της πόλης.

Από την άλλη πλευρά η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται παραδοσιακά στις αρχές Σεπτεμβρίου, σε μία περίοδο ιδιαίτερα πυκνή για το πρόγραμμα των δύο θεάτρων. Οι συναυλίες της ΔΕΘ, που πραγματοποιούνται επίσης σε κεντρικό σημείο της πόλης, συμπίπτουν χρονικά με θεατρικές παραστάσεις περιοδειών, οι οποίες δεν έχουν τη διάρκεια μίας χειμερινής θεατρικής παραγωγής και, επομένως, διαθέτουν περιορισμένο αριθμό ημερομηνιών στην πόλη, συνήθως μία με δύο ημέρες.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ήχος από τις συναυλίες μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη διεξαγωγή μίας παράστασης και να διαταράξει τη θεατρική συνθήκη. Σημειώνεται, πάντως, πως το ζήτημα της ηχητικής όχλησης στα δύο ανοιχτά θέατρα είναι ευρύτερο και δεν αφορά αποκλειστικά τις συναυλίες της ΔΕΘ.

Η περίπτωση της ΔΕΘ έχει, ωστόσο, μία ιδιαίτερη παράμετρο: πρόκειται για προγραμματισμένες εκδηλώσεις γεγονός που καθιστά τη συνύπαρξη με τις θεατρικές παραστάσεις ζήτημα προγραμματισμού και συνεννόησης. Διαφέρει, επομένως, από την όχληση που μπορεί να προκαλείται από καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος ή από άλλους αστάθμητους παράγοντες της πόλης, για τους οποίους μπορούν να εφαρμοστούν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι και οι συστάσεις σχετικά με τα επίπεδα θορύβου.

«Άη Λαός» 

Οι παραστάσεις του «Άη Λαός», σύμφωνα με την ανακοίνωση της οργανωτικής ομάδας της παράστασης, ακυρώθηκαν για «καθαρά τεχνικούς λόγους».

Όπως γράφει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση: «Οι συναυλίες που πραγματοποιούνται τις ίδιες ακριβώς μέρες στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, σε άμεση γειτνίαση με το Θέατρο Κήπου, δημιουργούν συνθήκες έντονης ηχητικής ρύπανσης, που καθιστούν αδύνατη την απόδοση της παράστασης όπως της αξίζει. Παρόλο που είχαμε ενημέρωση από τους ιδιαίτερα εξυπηρετικούς συνεργάτες μας στον Δήμο Θεσσαλονίκης μόλις οριστικοποιήθηκε το πρόγραμμα της ΔΕΘ, μπορούσαμε να κινηθούμε και να εξετάσουμε τις τεχνικές δυνατότητες μόνο μετά την έναρξη των συναυλιών. Οι τεχνικοί μας και οι καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι της παράστασης έκαναν ότι ήταν δυνατόν, προσπαθώντας να βρουν λύση. Δυστυχώς, το αποτέλεσμα δεν ήταν απλώς κατώτερο των προσδοκιών - ήταν καλλιτεχνικά και αισθητικά αδύνατο να το παρουσιάσουμε.»

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται πως οι διοργανωτές βρίσκονται ήδη σε αναζήτηση νέας ημερομηνίας και εναλλακτικού θεάτρου μέσα στις επόμενες ημέρες του Σεπτεμβρίου ενώ τα αγορασμένα εισιτήρια μεταφέρονται αυτοδίκαια στη νέα παράσταση που θα οριστεί.

(ολόκληρη η ανακοίνωση επισυνάπτεται στο τέλος του άρθρου)

Ο σκηνοθέτης της παράστασης, Στέλιος Βραχνής μιλώντας στο emakedonia.gr, επιβεβαιώνει πως υπήρξε συνεννόηση με τον Δήμο, προσθέτει όμως πως το πρόβλημα είναι λίγο πιο βαθύ και πρακτικό.

«Μας είχε προειδοποιήσει ο Δήμος ότι εκείνες τις ημέρες θα είναι η ΔΕΘ αλλά καθώς δεν είχε βγει ακόμα το πρόγραμμα των συναυλιών θεωρήσαμε ότι μπορεί να μην συνέπεφταν οι μέρες και να μην υπήρχε πρόβλημα. Εντέλει ακυρώσαμε με την παραγωγή τις παραστάσεις καθώς το έργο μου προϋποθέτει μια σιωπή, μια ησυχία, μια θεατρική συνθήκη και η ΔΕΘ αυτές τις δύο μέρες έχει δύο πολύ μεγάλες συναυλίες και βρισκόμαστε ούτε στα 100 μέτρα. Αλλά να λέμε απλά ένα πρόβλημα, είναι εύκολο. Το θέμα είναι να βρίσκουμε και λύσεις. Το ζήτημα είναι ότι πρέπει να συνεργαστούν αυτοί οι δύο φορείς, η ΔΕΘ-HELEXPO μαζί με τον Δήμο Θεσσαλονίκης και να μπορούν επιτέλους -από του χρόνου αισίως- να δημιουργήσουν ένα πρόγραμμα στο οποίο και οι δύο θα επωφελούνται και θα μπορούν να έχουν ένα εναλλασσόμενο ρεπερτόριο από τη στιγμή που βρίσκονται και οι δύο στην καρδιά της πόλης. Θεωρώ ότι είναι πολύ απλό να λυθεί αυτό το πρόβλημα. Νομίζω ότι οι δύο φορείς να συνεργαστούν να συμπράξουν και να δημιουργήσουν μία από κοινού ατζέντα έτσι ώστε να μπορούν ο καθένας να έχει τον χώρο του, τον χρόνο του και να μπορεί να εκθέτει με όποιον τρόπο θέλει και ελεύθερα το καλλιτεχνικό του έργο. Δηλαδή δεν θα κρίνω εγώ το γεγονός ότι παίζουν στη ΔΕΘ ούτε ότι κανονικά και άλλες παραστάσεις φαντάζομαι είτε θα αναβληθούν είτε θα ακυρωθούν λόγω της όχλησης. Αλλά δυστυχώς καλώς ή κακώς επειδή το θέατρο έχει άλλους κανόνες και άλλες συνθήκες δεν μπορεί να επιβιώσει σε μια τέτοια κατάσταση. Έγιναν συζητήσεις για επαναπρογραμματισμό αλλά οι υπόλοιπες μέρες στο Θέατρο Κήπου ήταν γεμάτες καθώς και αυτό κλείνει από μια ημερομηνία και μετά» εξηγεί.

«Εγώ έχω αποκλειστικά και μόνο την καλλιτεχνική διεύθυνση απ' τη πλευρά μου το μόνο μου ζήτημα είναι η ποιότητα και ο σεβασμός του έργου γιατί μιλάμε για μία παρακαταθήκη πολλών χρόνων, του Δημήτρη Λάγιου, δηλαδή έχω μία ευθύνη μεγάλη και φυσικά έχω ένα καστ ηθοποιών το οποίο δεν μπορεί να εκτίθεται σε καταστάσεις στις οποίες δεν ταιριάζουν και δεν αρμόζουν στην αξία τους. Η εμπειρία για το κοινό δεν θα είναι αυτή που θέλουμε και πρέπει. Γι' αυτό το λόγο ο παραγωγός αποφάσισε να μην γίνουν οι παραστάσεις υπό αυτές τις συνθήκες κάτι με το οποίο συμφωνώ» καταλήγει.

Θέατρο Δάσους 

Το θέμα είχαν θέσει τις προηγούμενες ημέρες και αναγνώστες του emakedonia.gr, οι οποίοι, επικαλούμενοι αντίστοιχες εμπειρίες από προηγούμενες χρονιές, εξέφρασαν τον προβληματισμό τους για παραστάσεις που συμπίπτουν χρονικά με τις συναυλίες της ΔΕΘ αναφερόμενοι στις παραστάσεις του Θέατρου Δάσους όπου κατά τις ίδιες ημερομηνίες διεξάγεται το Φεστιβάλ Δάσους. 

Όπως ανέφεραν, η ηχητική όχληση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εμπειρία του θεατή, σε σημείο που να σκέφτονται ακόμη και να ακυρώσουν τα εισιτήριά τους, παρότι σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για παραστάσεις που παρουσιάζονται μία ή δύο φορές και δεν υπάρχει εναλλακτική ημερομηνία. Συνεπώς αν θέλουν να δουν την συγκεκριμένη παράσταση θα πρέπει να το κάνουν μόνο σε συνθήκες ηχορύπανσης αφού, όπως τονίζουν, δεν έχουν άλλη επιλογή. 

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της παράστασης «Μια Άλλη Θήβα» σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου η οποία τόσο πέρσι όσο και φέτος συνέπεσε με συναυλίες της ΔΕΘ.

Μιλώντας στο emakedonia.gr o Μίλτος Σωτηριάδης, διευθυντής του Θεάτρου Νέου Κόσμου και παραγωγός της παράστασης επανέλαβε πως δεν πρόκειται για καινούργιο πρόβλημα καθώς είναι κάτι που συμβαίνει κάθε χρόνο.

«Δεν τυχαίνει να συμπέσουμε κάθε χρόνο με τη ΔΕΘ αλλά κάθε φορά είναι μια έκπληξη για εμάς. Οι ημερομηνίες των παραστάσεων κλείνονται 6, 8 ή 10 μήνες νωρίτερα εν αντιθέσει με τις ημερομηνίες των συναυλιών της ΔΕΘ που ανακοινώνονται πολύ αργότερα, σχεδόν τελευταία στιγμή. Το ΚΘΒΕ νοικιάζει κανονικά το θέατρο Δάσους -και καλά κάνει γιατί πρέπει να έχει έσοδα- χωρίς καμία συνεννόηση με τη ΔΕΘ. Οπότε εμείς κλείνουμε τις ημερομηνίες που μπορούμε -δεν είναι ότι θέλουμε οπωσδήποτε να είμαστε τις συγκεκριμένες ημερομηνίες στη Θεσσαλονίκη- και μετά μαθαίνουμε πότε θα είναι οι συναυλίες της ΔΕΘ. Οπότε εμείς μετά τι μπορούμε να κάνουμε; Να αλλάξουμε ημερομηνία και να αλλάξουμε τα αεροπορικά και τη διαμονή για 15-20 άτομα, τα νοικιασμένα φορτηγά, τον νοικιασμένο εξοπλισμό από τη Θεσσαλονίκη και να γυρίσουμε πίσω 2.000 εισιτήρια; Τι επιλογές έχουμε; Να ακυρώσουμε εμείς την παράσταση ή να πούμε στον εκάστοτε καλλιτέχνη της ΔΕΘ να μη παίξει; Δεν γίνεται. Αυτό οφείλει να είναι αντικείμενο συνεννόησης μονάχα των αρμόδιων φορέων, η οποία δεν υπάρχει. Λυπόμαστε για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα που τυχόν αλλοιώνεται και για την εμπειρία του κοινού, που δεν αυτή πρέπει να είναι.»

Tι λένε ΚΘΒΕ και ΔΕΘ-Helexpo

Το emakedonia.gr ζήτησε τόσο από το ΚΘΒΕ όσο και την ΔΕΘ-Helexpo να τοποθετηθούν για το ζήτημα. 

Ο Aστέριος Πελτέκης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής ΚΘΒΕ σε δήλωσή του στο emakedonia.gr αναφέρει: «Με τη νέα διοίκηση της ΔΕΘ, όπως και με την προηγούμενη, έχουμε αναπτύξει έναν ουσιαστικό και εποικοδομητικό διάλογο, ο οποίος επισφραγίζεται με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας. Κοινός μας στόχος είναι να διαμορφώσουμε ένα σταθερό πλαίσιο αρμονικής συνύπαρξης που στηρίζεται στη συνεννόηση, τη συνεργασία και τον έγκαιρο προγραμματισμό. Έτσι, οι εκδηλώσεις της ΔΕΘ θα μπορούν να πραγματοποιούνται απρόσκοπτα, με παράλληλη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας και της πολιτιστικής δραστηριότητας του Θεάτρου Δάσους.»

Η ΔΕΘ-Helexpo από την πλευρά της σε δήλωσή της στο emakedonia.gr σημειώνει τα εξής: «Η ΔΕΘ-HELEXPO θέτει διαχρονικά ως προτεραιότητα τον σεβασμό των πολιτών, τόσο των επισκεπτών της Έκθεσης όσο και των υπολοίπων, προγραμματίζοντας εν προκειμένω τις συναυλίες της ΔΕΘ εντός των χρονικών ορίων της κοινής ησυχίας, χωρίς κανέναν συμβιβασμό σε αυτή τη διάσταση, και με μέριμνα για τη μικρότερη δυνατή όχληση των περιοίκων. Ο προγραμματισμός αυτός γίνεται πολύ νωρίς μέσα στη χρονιά και είναι γνωστός σε όλους τους ενδιαφερομένους. Προβλέπει δε μία συναυλία την ημέρα, εκτός του πρώτου Σαββάτου, καθ’ όλη τη διάρκεια της Έκθεσης, δηλαδή για οκτώ ημέρες».

Αναλυτικά η ανακοίνωση της Οργανωτικής Ομάδας της παράστασης «Άη Λαός»

Αγαπητό κοινό της Θεσσαλονίκης,

Με αίσθημα ευθύνης απέναντί σας, ανακοινώνουμε την απόφαση για ακύρωση των δύο προγραμματισμένων παραστάσεων του «Αη Λαού», που θα πραγματοποιούνταν την Πέμπτη 10 και την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο Κήπου.

Αντιλαμβανόμαστε πλήρως την αναστάτωση και την απογοήτευση που προκαλεί σε όλους εσάς που είχατε κάνει τα σχέδιά σας για αυτές τις δύο βραδιές. Γι' αυτό νιώθουμε την ανάγκη να σας εξηγήσουμε αναλυτικά τους λόγους.

Οι λόγοι της ακύρωσης είναι καθαρά τεχνικοί. Οι συναυλίες που πραγματοποιούνται τις ίδιες ακριβώς μέρες στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, σε άμεση γειτνίαση με το Θέατρο Κήπου, δημιουργούν συνθήκες έντονης ηχητικής ρύπανσης, που καθιστούν αδύνατη την απόδοση της παράστασης όπως της αξίζει.

Παρόλο που είχαμε ενημέρωση από τους ιδιαίτερα εξυπηρετικούς συνεργάτες μας στο Δήμο Θεσσαλονίκης μόλις οριστικοποιήθηκε το πρόγραμμα της ΔΕΘ, μπορούσαμε να κινηθούμε και να εξετάσουμε τις τεχνικές δυνατότητες μόνο μετά την έναρξη των συναυλιών.

Οι τεχνικοί μας και οι καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι της παράστασης έκαναν ότι ήταν δυνατόν, προσπαθώντας να βρουν λύση.

Δυστυχώς, το αποτέλεσμα δεν ήταν απλώς κατώτερο των προσδοκιών — ήταν καλλιτεχνικά και αισθητικά αδύνατο να το παρουσιάσουμε.

Δεν θέλουμε με τίποτα να βγούμε στη σκηνή με αυτό τον τρόπο, προσφέροντας μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που ονειρευτήκαμε και που εσείς αξίζετε να δείτε.

Θεωρούμε αυτονόητο ότι κάθε παράσταση οφείλει να παρουσιάζεται μόνο όταν μπορεί να δώσει τον καλύτερό της εαυτό. Αυτό το οφείλουμε σε εσάς, το κοινό μας.

Βρισκόμαστε ήδη σε αναζήτηση νέας ημερομηνίας και εναλλακτικού θεάτρου μέσα στις επόμενες ημέρες του Σεπτεμβρίου, σε συνθήκες που θα μας επιτρέψουν να παρουσιάσουμε το έργο όπως του αξίζει.

Η νέα ημερομηνία και ο χώρος θα ανακοινωθούν άμεσα μέσω των ΜΜΕ και των social media μας μόλις οριστικοποιηθούν.

Όσοι από εσάς έχετε ήδη προμηθευτεί εισιτήρια, δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας. Τα εισιτήριά σας μεταφέρονται αυτοδίκαια στη νέα παράσταση που θα οριστεί. Δεν χρειάζεται να κάνετε απολύτως τίποτα

Ζητάμε ειλικρινά συγγνώμη για την αναστάτωση και την απογοήτευση. Κατανοούμε απόλυτα ότι πολλοί από εσάς είχατε προσαρμόσει το πρόγραμμά σας για να είστε μαζί μας.

Δίνουμε, όμως, μια ξεκάθαρη υπόσχεση ότι θα βρεθούμε στο θέατρο με τον τρόπο που μας πρέπει και όταν οι συνθήκες θα είναι κατάλληλες, έτοιμοι να μοιραστούμε μαζί σας αυτό το έργο όπως ακριβώς το ονειρευτήκαμε.

Σας ευχαριστούμε θερμά για την κατανόηση και την υποστήριξή σας.

Με εκτίμηση,

Η Οργανωτική Ομάδα της παράστασης