Το πολύνεκρο ναυάγιο στη Χίο βρέθηκε στο επίκεντρο της πολιτικής εκδήλωσης με τίτλο «Απέναντι στη δυστοπία τους – Χτίζουμε Αντιστάσεις», που διοργάνωσε η Νέα Αριστερά απόψε στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Θεσσαλονίκης.
Ομιλητές και παρευρισκόμενοι συνέδεσαν ευθέως το ναυάγιο με την εφαρμοζόμενη αντιμεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για μια ακόμη «κορυφή του παγόβουνου» στην πρακτική των επαναπροωθήσεων (pushbacks) στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.
Στη διάρκεια της εκδήλωσης τονίστηκε ότι πρόκειται για πολιτικές που οδηγούν στον θάνατο ανθρώπους οι οποίοι προσπαθούν να διαφύγουν από πολέμους, φτώχεια και ανθρωπιστικές κρίσεις, ευθύνες για τις οποίες –όπως ειπώθηκε– φέρουν και οι γεωπολιτικές επιλογές των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ι. Αποστολόπουλος: «Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιους τραυματισμούς σε ναυάγια»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η παρέμβαση του συντονιστή διάσωσης της οργάνωσης Mediterranea Saving Humans, Ιάσονα Αποστολόπουλου, ο οποίος ανέφερε ότι έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 350 επιχειρήσεις διάσωσης, διασώζοντας πάνω από 10.000 ανθρώπους. «Ποτέ δεν συγκρουστήκαμε με βάρκα προσφύγων», σημείωσε, προσθέτοντας ότι τα μαζικά κατάγματα, τα παραμορφωμένα άκρα και τα κρανιοεγκεφαλικά τραύματα που καταγράφηκαν στα πτώματα και στους επιζώντες στη Χίο δεν συνάδουν με τυπικά ναυάγια.
Όπως είπε, «δεν έχουμε δει ναυάγια με νεκρούς χωρίς πνιγμό», ενώ περιέγραψε ότι η προσφυγική βάρκα ήταν σχεδόν ανέπαφη, με εξαίρεση τα κατεστραμμένα μπαλόνια, πράγμα που απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι εμβόλισε το σκάφος του λιμενικού. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των επιζώντων, «το λιμενικό έπεσε πάνω τους, πέρασε από πάνω τους», είπε.
Ο κ. Αποστολόπουλος μίλησε για δύο φάσεις κάθε εγκλήματος, την «πράξη και τη συγκάλυψη», καταγγέλλοντας ότι αναζητήθηκε αποδιοπομπαίος τράγος και σε αυτή την περίπτωση όμως και στις προηγούμενες περιπτώσεις θαλάσσιων τραγωδιών με πρόσφυγες από την κυβέρνηση.
Αυτή τη φορά όπως είπε, ως αποδιοπομπαίος τράγος λειτούργησε ένας Μαροκινός πρόσφυγας, διαφορετικής εθνικότητας από τους υπόλοιπους επιβαίνοντες. Όπως ανέφερε, όλοι οι επιζώντες αρνήθηκαν ότι ήταν οδηγός της βάρκας, ενώ η μοναδική μαρτυρία που τον υπεδείκνυε προερχόταν από άτομο που εξαφανίστηκε την επόμενη ημέρα από το νησί.
Θύμισε τέλος, το ναυάγιο της Πύλουμε τους 600 νεκρους, όπου αρχικά κατηγορήθηκαν ως υπαίτιοι - διακινητες εννέα Αιγύπτιοι επιζώντες, οι οποίοι τελικά αθωώθηκαν, ενώ σήμερα διώκονται 21 μέλη του Λιμενικού στη θέση τους.
«Οι διακινητές δεν είναι στις βάρκες»
Ο κ. Αποστολόπουλος ανέδειξε και τη συστηματική στοχοποίηση προσφύγων ως διακινητών, σημειώνοντας ότι πρόκειται συνήθως για ανθρώπους που εξαναγκάζονται ή απλώς προσπαθούν και οι ίδιοι να σωθούν. «Οι πραγματικοί διακινητές είναι χιλιάδες μίλια μακριά», είπε, επιρρίπτοντας ευθύνες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το κλείσιμο των νόμιμων διόδων μετανάστευσης.
Γ. Σακελλαρίδης: «Μοτίβο επαναλαμβανόμενο οι πρακτικές της κυβέρνησης για απόδοση ευθυνών»
Ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, ανέφερε ότι «αξίζει αυτή την εποχή να δίνεις τη μάχη για τον άνθρωπο», μεταφέροντας όσα είδε κατά την επίσκεψη κλιμακίου του κόμματος στη Χίο. Εξήρε την προσπάθεια του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού του νοσοκομείου του νησιού, το οποίο –όπως είπε– κλήθηκε να διαχειριστεί περιστατικά που θύμιζαν «ένα μεγάλο θανατηφόρο τροχαίο».
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, οι τραυματισμοί που περιέγραψαν οι γιατροί περιλάμβαναν διαμελισμούς, κατάγματα στέρνου και αυχένα, ρήξεις ήπατος και σπλήνας. «Σαν να έγινε κάτι πάρα πολύ φρικιαστικό», σημείωσε.
Ο κ. Σακελλαρίδης έθεσε σοβαρά ερωτήματα για τις συνθήκες του ναυαγίου, επισημαίνοντας ότι σύμφωνα με μαρτυρίες αρχικά υπήρξε εμβολισμός και στη συνέχεια πρόσκρουση. «Μια βάρκα οκτώ μέτρων με 40 άτομα, που –σύμφωνα με ρεπορτάζ– κάλυψε δέκα μίλια σε 45 λεπτά. Πώς γίνεται με τόσο χαμηλή ταχύτητα να εμβόλισε σκάφος του λιμενικού και στην ίδια τη βαρκα να προκλήθηκαν τέτοιες ζημιές;», διερωτήθηκε.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ένα «μοτίβο απόδοσης ευθυνών» που επαναλαμβάνεται, θέτοντας ζητήματα για τη διερεύνηση των περιστατικών. «Ή η κυβέρνηση αποδέχεται ότι κάνει pushbacks ή αναιρεί τα ίδια τα χωρικά μας ύδατα», τόνισε, ενώ έθεσε και το θέμα της προανάκρισης από το ίδιο το Λιμενικό Σώμα, κάνοντας λόγο για πρόβλημα ελεγκτή και ελεγχόμενου, ζήτημα που –όπως είπε– έχει τεθεί και από ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Αναφερόμενος, τέλος, στις κυβερνητικές παρεμβάσεις απέναντι σε δημοσιογράφους, μίλησε για επιτηδευμένη φίμωση των δημοκρατικών φωνών, σημειώνοντας ότι για πρώτη φορά κυβερνητικός εκπρόσωπος απείλησε δημοσιογράφο με μήνυση για ερώτηση, αναφερόμενος σε περιστατικό που σημειώθηκε κατά την πρόσφατη ενημέρωση του Παύλου Μαρινάκη σε δημοσιογράφους.
«Η κυβέρνηση είναι ακριβή στα πίτουρα και φθηνή στο αλεύρι»
Ο κ. Σακελλαρίδης τόνισε σχετικά με την Εθνική ασφάλεια ότι οι άνθρωποι αυτοί που εροντοσ ως μετανάστες ή πρόσφυγες αστή χώρα, προβάλλονται σαν κίνδυνος και συχνά στιγματίζονται ως πράκτορες του ισλάμ, ως κομμάτι του σχεδίου για αντικατάσταση του πληθυσμού, ότι έρχονται να αλλοιώσουν την φυλή και τη θρησκεία μας. «Αν δει κανείς τις δημοσκοπήσεις όμως ο κόσμος έχει πιο σοβαρά προβλήματα να ασχοληθεί. Το προσφυγικό - μεταναστευτικό δεν είναι από τα πρώτα που προβληματίζει τον κόσμο. Επομένως η κυβέρνηση με αυτή την παραφιλολογία προσπαθεί να καλλιεργήσει ένα αφήγημα. Η κυβέρνηση όμως πολύ περισσότερο δίνει μια μάχη ιδεολογική για να μπορέσει να εμπεδωθεί ο επελαύνων συντηρητισμός και η μάχη αυτή δίνεται με όρους ιδεολογίας», τόνισε.
Αναφερόμενος στις υποκλοπές για την παγίδευση του κινητού του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, δημοσιογράφους, υπουργούς, διερωτήθηκε αν αυτό συνιστά μικρότερο πρόβλημα για την Εθνική ασφάλεια σε σχέση με τους πρόσφυγες.
Ο κ. Σακελλαρίδης κλείνοντας σημείωσε πως είναι μια περίοδος που πραγματικά η ηθική αποκτά και την πιο πολιτική της διάσταση.
«Η λεπτή κόκκινη γραμμή που ξεχωρίζει μέσα στην κοινωνία ποιοι είναιε.την ανθρώπινη ζωή και ποιοι όχι. Είναι σημαντικό να δοθεί αυτή η μάχη. Όταν το ζήτημα της ανθρωπότητας ζωής μπαίνει στο ζύγι, οδηγούμαστε σε άλλες ατραπούς», ανέφερε.
Ο ρόλος των ΜΜΕ και της δημοσιογραφίας
Η δημοσιογράφος Μίκα Αγραφιώτου νωρίτερα, συνέδεσε τα ναυάγια στη Χίο και την Πύλο με ένα ενιαίο κυβερνητικό αφήγημα, το οποίο –όπως είπε– παρουσιάζει τους πρόσφυγες ως απειλή για τον πολιτισμό και στιγματίζει κάθε αντίθετη φωνή ως «ανθελληνική».
Υπογράμμισε ότι η ξενοφοβία λειτουργεί ως εργαλείο αποπροσανατολισμού και ότι η μαχόμενη δημοσιογραφία διώκεται συστηματικά. Υπενθύμισε, μάλιστα, πρόσφατο περιστατικό στοχοποίησης δημοσιογράφου από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, κάνοντας λόγο για κλίμα εκφοβισμού.
Νομικές διαστάσεις και ευθύνες του κράτους
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Χρήστος Τσιτσελίκης, τόνισε ότι οι επαναπροωθήσεις παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τις συμβάσεις προστασίας των προσφύγων. Υπογράμμισε ότι μόνο μέσω εξέτασης αιτήματος ασύλου μπορεί να κριθεί αν κάποιος δικαιούται προστασία και όχι «στη μέση του Αιγαίου ή στον Έβρο».
Έκανε λόγο για ποινικοποίηση της διάσωσης και για απουσία ουσιαστικής δικαστικής διερεύνησης υποθέσεων, συνδέοντας το ζήτημα με τη συνολική κρίση της δικαιοσύνης στη χώρα, όπως αυτή αποτυπώνεται και σε υποθέσεις όπως τα Τέμπη και οι υποκλοπές.
«Κανένας άνθρωπος δεν είναι λαθραίος»
Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε η Βάσω Κουτσουπιά, μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της Νεολαίας Νέας Αριστεράς, η οποία από την αρχή τόνισε ότι σε μια περίοδο που η Ευρώπη υψώνει τείχη και οι κυβερνήσεις επενδύουν στον φόβο, «εμείς επιλέγουμε να συνταχθούμε με την ανθρώπινη ζωή».
