Με έναν εκτενή απολογισμό έργου, αλλά και με βλέμμα στραμμένο στις νέες προκλήσεις, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη έδωσε στη δημοσιότητα το πρωί της Τετάρτης 11 Μαρτίου τον απολογισμό της πρώτης τριετίας λειτουργίας του ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου.
Στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Μανόλης Ανδρόνικος του μουσείου, η διοίκηση και η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού ανέδειξαν τις δομικές αλλαγές, τις νέες συνεργασίες και την ενίσχυση της κοινωνικής και διεθνούς παρουσίας του ιδρύματος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, την περίοδο 2023–2026 υλοποιήθηκαν περίπου 70 έργα που κατανέμονται σε 13 δράσεις, με στόχο την ενίσχυση της έρευνας, της εξωστρέφειας και της κοινωνικής συμμετοχής.
«Ένα μουσείο με αναπτυξιακό ρόλο»
Η γενική διευθύντρια του μουσείου, Στέλλα Γκαδόλου, παρουσίασε τον συνολικό απολογισμό της περιόδου, τονίζοντας ότι το μουσείο επιχειρεί να λειτουργήσει ως ένας σύγχρονος πολιτιστικός οργανισμός με αναπτυξιακή διάσταση.
Όπως ανέφερε, η στρατηγική του μουσείου οργανώνεται γύρω από έξι βασικούς στόχους, ανάμεσα στους οποίους είναι η ενίσχυση της πολιτιστικής και δημιουργικής οικονομίας, η συμβολή στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας, η διεύρυνση της πρόσβασης των πολιτών στον πολιτισμό, καθώς και η ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών.
Η ίδια στάθηκε και στον αναπτυξιακό αντίκτυπο του μουσείου, υπογραμμίζοντας ότι το κτίριο του Αρχαιολογικού Μουσείου αποτελεί μνημείο της νεότερης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, ενώ η νέα διοικητική δομή φιλοδοξεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο το έργο του.
Νέα δομή και μεγαλύτερη ευελιξία
Η αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Κατερίνα Μισαηλίδου, αναφέρθηκε στη μετάβαση του μουσείου στο νέο θεσμικό πλαίσιο, σημειώνοντας ότι η μετατροπή των μεγάλων μουσείων σε ΝΠΔΔ αποτέλεσε σημαντική θεσμική πρόκληση.
«Τα μουσεία δεν είναι μόνο χώροι έκθεσης και φύλαξης αρχαιοτήτων, αλλά ζωντανοί οργανισμοί με κοινωνική ευθύνη που απευθύνονται σε όλους τους πολίτες», τόνισε. Μεταξύ των βασικών βημάτων της νέας λειτουργίας ήταν:
-η έκδοση του οργανισμού λειτουργίας του μουσείου,
-η ίδρυση ανεξάρτητου τμήματος αρχαιομετρίας,η ανάπτυξη νέων συνεργασιών με φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού,
-η ενίσχυση των ψηφιακών υπηρεσιών και της διαδικτυακής παρουσίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στα εκπαιδευτικά και κοινωνικά προγράμματα, καθώς και στη δημιουργία υποδομών προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία.
Αύξηση επισκεψιμότητας και νέες δράσεις
Σημαντική ήταν η αύξηση της συμμετοχής του κοινού στις δράσεις του μουσείου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν:
-10.302 άτομα παρακολούθησαν δωρεάν εκδηλώσεις το 2025
-περισσότερα από 10.000 άτομα παρακολούθησαν διαδικτυακές μεταδόσεις εκδηλώσεων
-το πωλητήριο του μουσείου ανανεώθηκε και λειτουργεί από τον Απρίλιο του 2025 με νέα προϊόντα και 30 κωδικούς αντικειμένων.
Παράλληλα, το μουσείο αναπτύσσει πολιτιστικές πρωτοβουλίες, όπως:
-λέσχη ανάγνωσης και δράσεις φιλαναγνωσίας,
-κύκλο διαλέξεων με τίτλο «Τετάρτες στο Μουσείο»,
-προβολές αρχαιολογικών ταινιών,
-φεστιβάλ μουσικής δωματίου σε συνεργασία με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης.
Ένα μουσείο ανοιχτό και συμπεριληπτικό
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε σε δράσεις κοινωνικής ένταξης και προσβασιμότητας. Το μουσείο συμμετέχει στο εθνικό σχέδιο δράσης για τα άτομα με αναπηρία και υλοποιεί προγράμματα για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ενώ συνεργάζεται με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου Αλτσχάιμερ. Επίσης λειτουργεί στο πλαίσιο της πολιτιστικής συνταγογράφησης.
Παράλληλα οργανώθηκαν εκθέσεις και δράσεις με επίκεντρο την έννοια της συμπερίληψης, όπως η έκθεση «Μια αρχαιολογία της αναπηρίας», ενώ γνωστό είναι ότι δημιουργήθηκε ένας ειδικός και ιδιαίτερα προσεγμένος χώρος δημιουργικής απασχόλησης ΑΜΕΑ.
Διεθνής δικτύωση και ερευνητικά προγράμματα
Το μουσείο ενίσχυσε και την διεθνή του παρουσία μέσα από συνεργασίες με πανεπιστήμια και πολιτιστικούς οργανισμούς. Μεταξύ άλλων:
-διοργανώθηκε Summer School με το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο,
-αναπτύχθηκαν συνεργασίες με ιδρύματα και πανεπιστήμια της Ευρώπης,
-συμμετέχει στο ευρωπαϊκό δίκτυο μουσείων NEMO,
-φιλοξενεί πρακτική άσκηση φοιτητών από ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια.
Νέες εκθέσεις και μνημόνια συνεργασίας
Στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου υπογράφηκαν και δύο μνημόνια συνεργασίας με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας και Περιφέρειας Θεσσαλονίκης.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται:
-η παρουσίαση 21 ταφικών αντικειμένων από την αρχαία Πύδνα,
-η διοργάνωση δύο περιοδικών εκθέσεων τον χρόνο με ευρήματα από αρχαιολογικές ανασκαφές της περιοχής.
Μενδώνη: «Τα μουσεία πρέπει να επικοινωνούν με την κοινωνία»
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε εντυπωσιακό το εύρος των δράσεων που παρουσιάστηκαν, τονίζοντας ότι δικαιώνεται η επιλογή της πολιτείας να μετατραπούν τα μεγάλα μουσεία σε ανεξάρτητους οργανισμούς.
«Ένα μουσείο δεν είναι απλώς ένα κέλυφος όπου εκτίθενται πολύτιμες συλλογές. Είναι ένας πολυδύναμος οργανισμός που πρέπει να επικοινωνεί καθημερινά με την κοινωνία», σημείωσε.
Η υπουργός χαρακτήρισε το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης «μητροπολιτικό μουσείο της Βόρειας Ελλάδας», υπογραμμίζοντας ότι μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Μακεδονίας και της Θράκης, αλλά και στη στήριξη μικρότερων μουσείων της περιφέρειας.
Παράλληλα τόνισε τη σημασία των ιδιωτικών χορηγιών. Σημειώνεται ότι όπως είπε η γενική διευθύντρια την τελευταία τριετία το μουσείο έλαβε 15 χορηγίες συνολικής αξίας περίπου 260.000 ευρώ.
Το βλέμμα στο μέλλον
Για τα επόμενα χρόνια, η διοίκηση του μουσείου θέτει ως βασικές προτεραιότητες την ενίσχυση της έρευνας, την προσέγγιση του νεανικού κοινού και την περαιτέρω ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών.
Εξάλλου, έχει ήδη ανατεθεί η μελέτη για τη συντήρηση του κτιρίου που θεωρείται διατηρητέο και αναμένεται άμεσα να ξεκινήσει η διαμόρφωσή του.
«Στόχος μας είναι ένα μουσείο ανοιχτό και ενεργό στην κοινωνία», υπογράμμισε η διοίκηση, επισημαίνοντας ότι η νέα θεσμική μορφή δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες για εξωστρέφεια και ανάπτυξη.
