Γράφει
Νίκος Ηλιάδης
Την περασμένη Τρίτη ένας πρώην αντιδήμαρχος του δήμου Θεσσαλονίκης και ένας νυν του δήμου Πυλαίας Χορτιάτη καταδικάστηκαν από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης σε ποινή φυλάκισης τριών ετών και εννέα μηνών.
Κρίθηκαν ένοχοι για τον θάνατο ενός 62χρονου και τον τραυματισμό ενός 82χρονου, ύστερα από επίθεση που δέχθηκαν από αγέλη αδέσποτων σκύλων, τον Μάρτιο του 2020, στο Ελαιόρεμα της Πυλαίας.
Οι κατηγορίες σε βάρος τους ήταν “για ανθρωποκτονία από αμέλεια και απλή σωματική βλάβη από αμέλεια, διά παραλείψεως” καθώς, ενώ είχαν την ευθύνη ως αρμόδιοι αντιδήμαρχοι, δεν φρόντισαν, ώστε να απομακρυνθούν τα αδέσποτα τα οποία προκάλεσαν τον θάνατο και τον τραυματισμό.
Δεν μπορώ να κρίνω εάν η καταδίκη των δύο αυτοδιοικητικών στελεχών ήταν δίκαιη ή όχι διότι δεν γνωρίζω τις λεπτομέρειες της υπόθεσης. Ασφαλώς, όμως, στηρίχθηκε στο γράμμα του νόμου καθώς την ευθύνη για τα αδέσποτα την έχουν οι δήμοι.
Η τριβή μου με την αυτοδιοίκηση τα τελευταία χρόνια με βοήθησε να καταλάβω πόσο σύνθετο και δύσκολο στη διαχείρισή του είναι το πρόβλημα με τα αδέσποτα. Γι' αυτό και κανείς και καμία αντιδήμαρχος δεν θέλει να αναλάβει αυτό το χαρτοφυλάκιο.
Οι πολίτες δικαίως απαιτούν από τους δήμους να βρουν λύσεις στο συγκεκριμένο πρόβλημα, όχι μόνο λόγω της αρμοδιότητάς τους, αλλά και επειδή η τοπική αυτοδιοίκηση είναι η εγγύτερη προς τον δημότη, δομή εξουσίας.
Όμως καλό είναι να γνωρίζουμε όλοι μας υπό ποιες συνθήκες οι δήμοι δίνουν αυτή τη μάχη η οποία, σε πολλές περιπτώσεις είναι χαμένη από χέρι. Κυρίως στους περιαστικούς δήμους τους οποίους επιλέγουν οι υποτιθέμενοι “φιλόζωοι”, για να εγκαταλείψουν τα ζωάκια τους τα οποία τους έγιναν πλέον βάρος και θέλουν να τα ξεφορτωθούν. Δεν είναι τυχαίο ότι ο αριθμός των αδέσποτων αυξάνει την περίοδο πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές.
Θα αναφερθώ στο παράδειγμα του ΣΥ.Π.Π.Α.Ζ.Α.Θ., ενός Συνδέσμου τον οποίο δημιούργησαν πριν από είκοσι χρόνια οι δήμοι Θέρμης, Θερμαϊκού, Πανοράματος (νυν Πυλαίας Χορτιάτη) και Καλαμαριάς με μοναδικό αντικείμενο τη φροντίδα και διαχείριση των αδέσποτων ζώων.
Στην πορεία αποχώρησε ο Δήμος Πυλαίας Χορτιάτη, αλλά τώρα ενδιαφέρεται να ενταχθεί εκ νέου στον Σύνδεσμο.
Ο αριθμός των αιτημάτων τα οποία δέχεται ο ΣΥ.Π.Π.Α.Ζ.Α.Θ. είναι κατ΄ ελάχιστον 350 σε μηνιαία βάση, δηλαδή 4.200 ετησίως. Αυτά αφορούν στείρωση, ασθένεια, υποψία λύσσας, εμβόλια, περισυλλογή νεκρού ζώου, παροχή τροφής, υιοθεσία, αναδοχή κ.ά. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση όλων αυτών δεν είναι καθόλου εύκολη καθώς απαιτεί πολλά χρήματα και φυσικά και αναγκαίο προσωπικό, εξοπλισμό κ.ο.κ.
Ενδεικτικά θα αναφέρω τρεις αριθμούς:
1. Η απαιτούμενη ετήσια δαπάνη για την πλήρη διαχείριση των αδέσποτων ζώων στους τρεις δήμους Θέρμης, Θερμαϊκού και Καλαμαριάς υπολογίζεται σε περίπου 1,2 εκατ. ευρώ.
2. Τα χρήματα τα οποία μπόρεσαν να διαθέσουν οι τρεις δήμοι για το 2024 ανήλθαν στις 473.000 ευρώ.
3. Η κρατική χρηματοδότηση γι' αυτό το σκοπό ανήλθε το 2024 στο... ιλιγγιώδες ποσό των 65.900 ευρώ, δηλαδή, μόλις στο 13,9% των χρημάτων που έβαλαν οι τρεις δήμοι και το 5,49% της απαιτούμενης ετήσιας δαπάνης.
Πρόκειται για τη συνήθη πρακτική της Πολιτείας να φορτώνει διαρκώς τους δήμους με αρμοδιότητες, χωρίς όμως, να τους εξασφαλίζει -ούτε κατ' ελάχιστον- τους απαιτούμενους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό. Έτσι τους εξωθεί για να επιβάλουν έναν ακόμη φόρο, στον ήδη υπερφορολογημένο πολίτη, προκειμένου να μπορέσουν να ανταποκριθούν στοιχειωδώς στις υποχρεώσεις τους.
Με αυτά τα δεδομένα, και με τους δήμους στα όρια της χρεοκοπίας, η αποτελεσματική διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς είναι σχεδόν αδύνατη.
Διότι, πώς είναι δυνατόν να καλύψεις μια τεράστια περιοχή εκατοντάδων χιλιάδων τετραγωνικών χιλιομέτρων, με 180.000 πληθυσμό και δεκάδες κοινότητες και οικισμούς, έχοντας δύο υπαλλήλους, κι αυτούς με προσωρινή απασχόληση από διάφορα προγράμματα και μόνο ένα ειδικά εξοπλισμένο αυτοκίνητο;
Και με ποια χρήματα θα προχωρήσεις και σε άλλες αναγκαίες παρεμβάσεις όπως η ίδρυση δημοτικού καταφυγίου αδέσποτων ζώων;
Και κάτι ακόμη που δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι από μας. Με βάση το νόμο οι δήμοι, μετά τη φροντίδα των αδέσποτων (στείρωση, εμβολιασμούς κ.λπ.), είναι υποχρεωμένοι να επιστρέφουν τα ζωάκια στο χώρο από τον οποίο τα περισυνέλεξαν. Εξαιρούνται μόνο τα αδέσποτα που έχουν επιδείξει επιθετική συμπεριφορά τα οποία, έπειτα από ένα διάστημα παρακολούθησης, οδηγούνται σε ειδικούς χώρους φύλαξης, εφόσον διαπιστωθεί ότι πράγματι είναι επικίνδυνα.
Καταθέτω αυτές τις σκέψεις, όχι για να χρησιμοποιηθούν σαν άλλοθι για την αδυναμία των δήμων να διαχειριστούν το σοβαρότατο πρόβλημα των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, αλλά γιατί, καλό είναι να γνωρίζουμε όλες τις παραμέτρους του θέματος προκειμένου να διαμορφώνουμε ορθή κρίση και για να αποδίδουμε “τα του Καίσαρος τω Καίσαρι”.