Τραγωδία στην Ισπανία: Το ανθρώπινο λάθος, το σύστημα ασφαλείας που τέθηκε εκτός λειτουργίας και οι προειδοποιήσεις των ειδικών (βίντεο)

- Newsroom

Η πολύνεκρη σύγκρουση δύο τρένων στην επαρχία του Τολέδο, στην Ισπανία, επαναφέρει στο προσκήνιο τα ζητήματα της σιδηροδρομικής ασφάλειας, της αξιοπιστίας των συστημάτων ελέγχου και της κατάστασης των υποδομών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 100 τραυματίστηκαν, ενώ οι συνθήκες του δυστυχήματος βρίσκονται υπό διερεύνηση.

Το περιστατικό σημειώθηκε στη γραμμή που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη, η οποία είχε απασχολήσει ξανά τις αρχές πριν από περίπου εννέα μήνες, έπειτα από άλλο σοβαρό σιδηροδρομικό δυστύχημα. Οι πρώτες εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν από ειδικούς κάνουν λόγο για πιθανό ανθρώπινο λάθος στο κέντρο ελέγχου, σε συνδυασμό με τη μη λειτουργία του βασικού συστήματος ασφαλείας.

Τα στοιχεία για τις συνθήκες της σύγκρουσης παρουσίασε στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews ο Μανούσος Τραχαλάκης, πρόεδρος του Ινστιτούτου Ασφάλειας Μεταφορών και Ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η απόδοση του δυστυχήματος αποκλειστικά σε ανθρώπινο λάθος ενδέχεται να μην αποτυπώνει το σύνολο των προβλημάτων που οδήγησαν στην τραγωδία.

πριν 1 ώρα

Σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία: Τριήμερο πένθος για τους 68 νεκρούς - Στο «μικροσκόπιο» τα ηχητικά και το λάθος στο κέντρο ελέγχου

ΔΙΕΘΝΗ

Πώς φέρεται να έγινε το λάθος στο κέντρο ελέγχου

Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Τραχαλάκη, ο χειρισμός της κυκλοφορίας από το κέντρο ελέγχου φαίνεται να διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο. Όπως εξήγησε, αντί να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες στο τρένο που ακολουθούσε τον προπορευόμενο συρμό ιδιωτικής εταιρείας, φέρεται να δόθηκε εντολή συνέχισης της κίνησης με κανονική ταχύτητα.

Κατά την ίδια περιγραφή, ο τεχνικός του κέντρου ελέγχου έδωσε εντολή εκκίνησης και στους δύο συρμούς που βρίσκονταν στην ίδια γραμμή. Ο ένας από αυτούς δήλωσε ότι σταματά και δεν μπορούσε να ξεκινήσει ξανά.

Ο ειδικός υπογράμμισε ότι το ανθρώπινο λάθος αποτελεί συχνά το άμεσο αίτιο ενός δυστυχήματος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξηγεί από μόνο του γιατί δεν λειτούργησαν οι δικλίδες ασφαλείας. Όπως ανέφερε, οι επιτροπές διερεύνησης εξετάζουν συνήθως και τις βαθύτερες αδυναμίες του συστήματος που ενδέχεται να επέτρεψαν την εκδήλωση του συμβάντος.

Το σύστημα LZB και η εναλλακτική λειτουργία με ASFA

Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζονται αφορά τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας στη συγκεκριμένη σιδηροδρομική γραμμή.

Όπως εξήγησε ο κ. Τραχαλάκης, στη γραμμή χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια το LZB, ένα σύστημα που μεταφέρει πληροφορίες για την πορεία του τρένου στο κέντρο ελέγχου και στον μηχανοδηγό. Παράλληλα, μπορεί να παρέμβει και να ενεργοποιήσει την πέδηση σε περίπτωση ανάγκης.

Ωστόσο, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ειδικός, το LZB είχε τεθεί εκτός λειτουργίας και η κυκλοφορία διεξαγόταν με το εναλλακτικό σύστημα ASFA.

Για να εξηγήσει τη διαφορά μεταξύ των δύο τρόπων λειτουργίας, ο κ. Τραχαλάκης χρησιμοποίησε το παράδειγμα ενός οδηγού αγώνων αυτοκινήτου. Όταν λειτουργεί το πληρέστερο σύστημα, ο οδηγός λαμβάνει συνεχή καθοδήγηση για τις αποστάσεις και τις στροφές. Αντίθετα, όταν η λειτουργία περιορίζεται σε ένα σύστημα που βασίζεται περισσότερο στη σηματοδότηση, οι δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης και παρέμβασης είναι διαφορετικές.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, όταν χάνεται η σύνδεση με το σύστημα, ο συρμός σταματά αρχικά. Για να συνεχίσει, απαιτείται συγκεκριμένη διαδικασία και κίνηση με ταχύτητα ασφαλείας περίπου 40 χιλιομέτρων την ώρα, ώστε ο μηχανοδηγός να μπορεί να αντιδράσει εγκαίρως σε ενδεχόμενο εμπόδιο.

Ο ειδικός εκτίμησε ότι η προβλεπόμενη διαδικασία δεν ακολουθήθηκε όπως έπρεπε, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι η πλήρης αποσαφήνιση των συνθηκών αποτελεί αντικείμενο της έρευνας.

Η γραμμή Μαδρίτης - Σεβίλλης και το προηγούμενο δυστύχημα

Η σιδηροδρομική γραμμή Μαδρίτης – Σεβίλλης βρίσκεται υπό αναβάθμιση, με τις εργασίες να αφορούν, μεταξύ άλλων, την αντικατάσταση ή τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων ασφαλείας και την αποκατάσταση των υποδομών. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν, η γραμμή αναμένεται να παραμείνει κλειστή τουλάχιστον έως το τέλος του έτους.

Η Βασιλεία Κώστα, αρχιτέκτονας που κατοικεί στη Μαδρίτη, επισήμανε ότι το συγκεκριμένο τμήμα διαθέτει παλαιότερης τεχνολογίας σύστημα ασφαλείας, την ώρα που άλλα δίκτυα έχουν προχωρήσει στην υιοθέτηση νεότερων ευρωπαϊκών συστημάτων.

Ο κ. Τραχαλάκης διευκρίνισε ότι το προηγούμενο δυστύχημα στη γραμμή, πριν από εννέα μήνες, είχε διαφορετική αιτία, καθώς αποδόθηκε σε λανθασμένη συγκόλληση σιδηροτροχιάς, η οποία οδήγησε σε εκτροχιασμό.

Ωστόσο, αναφέρθηκε και στο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα του 2013, με 80 νεκρούς, όταν είχε χρησιμοποιηθεί επίσης το σύστημα ASFA. Κατά τον ίδιο, η επανάληψη σοβαρών περιστατικών υπό διαφορετικές συνθήκες αναδεικνύει την ανάγκη να εξεταστούν συνολικά οι αδυναμίες του δικτύου.

Η προειδοποίηση για την «κανονικοποίηση» των προβλημάτων

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ασφάλειας Μεταφορών και Ενέργειας στον κίνδυνο μια προσωρινή λύση να παραμένει σε ισχύ για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να αντιμετωπίζεται η αρχική αιτία που οδήγησε στην εφαρμογή της.

Περιγράφοντας το φαινόμενο ως «κανονικοποίηση της εκτροπής λειτουργίας», εξήγησε ότι ένα εναλλακτικό σύστημα μπορεί σταδιακά να αντιμετωπίζεται ως μόνιμη λύση, ακόμη και όταν δεν παρέχει τις ίδιες δυνατότητες ασφαλείας.

Για να αποδώσει την έννοια, χρησιμοποίησε το παράδειγμα ενός οδηγού που τοποθετεί ρεζέρβα στο αυτοκίνητό του και συνεχίζει να τη χρησιμοποιεί επ' αόριστον, αντί να επισκευάσει τον τροχό. Όπως προειδοποίησε, η διατήρηση μιας προσωρινής κατάστασης χωρίς την απαιτούμενη αποκατάσταση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

Σοκ στην Ισπανία και κύμα αλληλεγγύης

Η τραγωδία έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση στην ισπανική κοινωνία, με τη Βασιλεία Κώστα να περιγράφει το κλίμα ως «μεγάλο σοκ», ιδίως λόγω των δύο σοβαρών δυστυχημάτων μέσα σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους.

Παράλληλα, πολίτες κινητοποιήθηκαν για να συνδράμουν τους τραυματίες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταφέρθηκαν, κάτοικοι της περιοχής χρησιμοποίησαν τα ιδιωτικά τους αυτοκίνητα για τη μεταφορά τραυματιών σε νοσοκομεία, ενώ στη Μαδρίτη και στο Τολέδο οργανώθηκαν εθελοντικές αιμοδοσίες με μεγάλη συμμετοχή.

Επιπλέον, προγραμματισμένες απεργιακές κινητοποιήσεις γιατρών και σιδηροδρομικών ακυρώθηκαν προσωρινά, ώστε να διευκολυνθεί η παροχή βοήθειας στους ανθρώπους που είχαν ανάγκη άμεσης περίθαλψης.

Τριήμερο εθνικό πένθος και δεσμεύσεις για πλήρη διερεύνηση

Τη σοβαρότητα της κατάστασης υπογράμμισε ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος χαρακτήρισε απαράδεκτα τα δύο δυστυχήματα υψηλής ταχύτητας σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους.

Από τον τόπο της τραγωδίας, δεσμεύτηκε ότι η έρευνα θα συνεχιστεί μέχρι να διαλευκανθούν οι συνθήκες του περιστατικού και ότι, εφόσον διαπιστωθεί αμέλεια, αυτή θα αποκαλυφθεί.

Από την πλευρά του, ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, υπογράμμισε ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν σε ποια κατάσταση βρίσκονται οι σιδηροδρομικές υποδομές της χώρας.

Η Ισπανία κήρυξε τριήμερο πένθος, το οποίο ξεκίνησε στις 00:00 της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται στις 24:00 του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκειά του, οι εθνικές σημαίες κυματίζουν μεσίστιες σε δημόσια κτίρια και πλοία του Πολεμικού Ναυτικού.

Η διερεύνηση των αιτίων αναμένεται να εξετάσει τόσο τους χειρισμούς στο κέντρο ελέγχου όσο και τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας, με το κρίσιμο ερώτημα να παραμένει γιατί οι μηχανισμοί που είχαν σχεδιαστεί για την αποτροπή μιας σύγκρουσης δεν κατάφεραν να την εμποδίσουν.