Βόρεια Ελλάδα: Σε ενεργειακό πόλεμο με διάτρητη ασπίδα η βιομηχανία - «Ζεματάει» το ρεύμα, ζητείται στήριξη

Γυμνή στην ενεργειακή καταιγίδα αφήνεται, τουλάχιστον για την ώρα, η ελληνική βιομηχανία που πληρώνει τρεις φορές μεγαλύτερη τιμή για το ρεύμα από τους ανταγωνιστές της στην Ευρώπη, με τα μαύρα σύννεφα να φουντώνουν διαρκώς.

Τρίτη 22 Σεπ 2026, 12:40

Σήμα κινδύνου από τη βιομηχανία στην κυβέρνηση: «Να μη μείνουμε απροστάτευτοι στην ενεργειακή κρίση»

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Yπό αυτό το πρίσμα, οι υψηλές πτήσεις του ενεργειακού κόστους, που υποσκάπτουν την παραγωγική ικανότητα της βιομηχανίας και την ευχέρειά της να σταθεί με αξιώσεις στη διεθνή σκακιέρα του ανταγωνισμού, σφίγγουν την τανάλια στην ανταγωνιστικότητα του επιχειρείν.

Σε αυτή την κατεύθυνση καμπανάκι κινδύνου έκρουσε η πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδας (με έδρα τη Θεσσαλονίκη), Λουκία Σαράντη που όπως ανέφερε στη διάρκεια της πρόσφατης Γενικής Συνέλευσης του ΣΒΕ «η βιομηχανία στην Ελλάδα πληρώνει τριπλάσιο κόστος ενέργειας από τους ανταγωνιστές στην Ευρώπη, το ενεργειακό μας μοντέλο είναι στρεβλό. Έχουμε παλιά δίκτυα και δεν έχει προχωρήσει επαρκώς η αποθήκευση ενέργειας».

Βάσει στοιχείων της ΕΒΙΚΕΝ (Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας) σε ανταγωνιστικές χώρες οι βιομηχανίες μπορούν να εξασφαλίσουν ηλεκτρική ενέργεια στην περιοχή των 50 ευρώ/MWh, ενώ στην Ελλάδα η χονδρεμπορική τιμή μπορεί να κινείται κοντά στα 150 - 200 ευρώ/MWh.

Το φλέγον ζήτημα των πολύ υψηλών τιμών του ρεύματος για τις βιομηχανίες οξύνεται ακόμα περισσότερο στη Βόρεια Ελλάδα. Οι επιχειρήσεις έχουν να αντιμετωπίσουν προβλήματα που έχουν να κάνουν με ελλιπείς υποδομές (λιμάνια, σιδηρόδρομοι), απαρχαιωμένα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα στην εποχή… της οπτικής ίνας (στη μεγαλύτερη βιομηχανική περιοχή της χώρας, τη ΒΙΠΕ Σίνδου στη Θεσσαλονίκη πέφτει συχνά το ίντερνετ όταν ο καιρός χαλάει), αδιανόητες καθυστερήσεις όταν οι επιχειρήσεις επιχειρούν να μεταβούν στην πράσινη εποχή υποβάλλοντας συνεχώς αιτήσεις για ανάπτυξη φωτοβολταϊκών έργων με ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ να ανταποκρίνονται… με το πάσο τους.

Καθίσταται σαφές πως η άνοδος στο ενεργειακό κόστος απογειώνει το κόστος παραγωγής (θα φανεί ο ακριβής αντίκτυπος στην πορεία) και αυτό με τη σειρά του θέμα χρόνου είναι να μεταφραστεί σε αυξημένες τελικές τιμές για τους καταναλωτές αν βάλουμε στην εξίσωση και τον ανήφορο στο μεταφορικό κόστος λόγω του ράλι στην τιμή του ντίζελ.

Το κοινό μέτωπο και η εξαίρεση

«Η βιομηχανία δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά ισότιμους όρους με τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές της, ώστε να μπορέσει να διατηρήσει την παραγωγή, τις θέσεις εργασίας και να προβεί στις επενδύσεις που απαιτεί η πράσινη μετάβαση», επισημαίνεται σε κοινή ανακοίνωση 16 βιομηχανικών ενώσεων (κατά βάση εκπροσωπούν μεταποιητικές επιχειρήσεις της περιφέρειας με ΣΒΕ, ΕΒΕΘ, ΣΕΒΕ που έχουν έδρα τη Θεσσαλονίκη να συνυπογράφουν) από την οποία απουσιάζει η υπογραφή του ΣΕΒ (Συνδέσμου Βιομηχάνων, θεωρητικά του κορυφαίου θεσμικού εκπροσώπου της βιομηχανίας) που επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτούς διαύλους με την κυβέρνηση, τηρώντας ευαίσθητες ισορροπίες ακόμα και αν η πλάστιγγα γέρνει επικίνδυνα κάποιες φορές εις βάρος των συμφερόντων των μελών που εκπροσωπεί...

Aπό την πλευρά του ΣΕΒ τονίζεται πως ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Σπύρος Θεοδωρόπουλος θα τοποθετηθεί στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης στις 6 Οκτωβρίου ενώ γίνεται λόγος και για επαφές με την κυβέρνηση και πιθανές ανακοινώσεις για νέα μέτρα στήριξης εν μέσω ενεργειακού τυφώνα, σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Θεοδωρόπουλου στο ot.gr. Μένει να φανεί στο κοντινό μέλλον τι ισχύει...

Το πρόβλημα για την ελληνική βιομηχανία είναι ότι την ώρα που η εφαρμογή του CISAF (πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ με στόχο να διευκολύνει τα κράτη μέλη να στηρίξουν τη βιομηχανία στην πράσινη μετάβαση) βρίσκεται ακόμη στο επίκεντρο της συζήτησης, ανταγωνιστικές οικονομίες όπως η Βουλγαρία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Πολωνία έχουν ήδη λάβει μέτρα.

Ζήτημα εθνικής στρατηγικής σημασίας η στήριξη της βιομηχανίας

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει το ακανθώδες ζήτημα: Οι χώρες που καταφέρνουν να προσφέρουν στη βιομηχανία ανταγωνιστικό και, κυρίως, προβλέψιμο ενεργειακό κόστος δημιουργούν καλύτερες συνθήκες για επενδύσεις και παραγωγή. Εμείς κοιτάμε λες και δε μας αφορά το πρόβλημα, βέβαια ακούμε ταυτόχρονα βαρύγδουπες και κενές περιεχομένου διαβεβαιώσεις για το παραγωγικό μοντέλο που αλλάζει με επίκεντρο τη βιομηχανία... Στιβαρό παραγωγικό μοντέλο πάντως με ενεργειακό κόστος 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο.

Είναι ενδεικτικό πως η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής (που περιλαμβάνει τη μεταποίηση, την ενέργεια, τις εξορύξεις, τα νερά και τα απορρίμματα) αυξήθηκε κατά 11,5% μεταξύ 2019 και 2024 και πλέον αντιστοιχεί στο 15,5% του ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων δεκαετιών, παρά το βαρίδι του ενεργειακού κόστους, ένα ενδεχομένως λίγο «αντιτουριστικό ζήτημα» για να κινητοποιήσει άμεσα τα αντανακλαστικά της κυβέρνησης (δεν «πουλάει» στο κοινό τόσο όσο ένα επίδομα), ένα ζήτημα όμως στρατηγικής διάστασης για να καταφέρει η Ελλάδα να ανταποκριθεί με επάρκεια σε ένα τρομακτικά ασταθές διεθνές περιβάλλον.

 Η σημαντική συνεισφορά της βιομηχανίας στην οικονομική δραστηριότητα, συνολικά την τελευταία τριετία, εδράζεται στην ενίσχυση των επενδύσεων και του εξαγωγικού προσανατολισμού του  κλάδου, ενώ αντανακλάται και στην άνοδο της απασχόλησης, με το 15,8% των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν στο διάστημα αυτό να προέρχεται από τη βιομηχανία. Παρά την αξιοσημείωτη άνοδο της απασχόλησης, σημαντική αύξηση κατέγραψε την τελευταία διετία και η παραγωγικότητα της εργασίας του βιομηχανικού τομέα, δηλαδή ο λόγος του παραγόμενου προϊόντος ανά εργαζόμενο (σε σταθερές τιμές).

Ο κλάδος της βιομηχανίας και της μεταποίησης εκτιμάται πως απασχολεί πέριξ των 435.000 εργαζομένων στην Ελλάδα, επί του πρακτέου μία ουσιαστική στήριξη του κλάδου για το ενεργειακό κόστος στηρίζει και την απασχόληση.

«Άμεση αντιστάθμιση των αυξήσεων στην ενέργεια»

Στην κοινή ανακοίνωση των θεσμικών φορέων της βιομηχανίας, ζητείται «άμεση αντιστάθμιση των αυξήσεων κόστους ενέργειας για τη βιομηχανία σήμερα και ταυτόχρονα επενδύσεις που θα μειώσουν μόνιμα το ενεργειακό κόστος αύριο.Η ελληνική βιομηχανία στηρίζει πλήρως τις επενδύσεις σε αποθήκευση, αυτοκατανάλωση, εξηλεκτρισμό και αναβάθμιση των δικτύων. Ωστόσο, οι διαρθρωτικές αυτές λύσεις απαιτούν χρόνο για να αποδώσουν. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται άμεσα εργαλεία προστασίας ώστε να μπορέσουν να παραμείνουν ανταγωνιστικές στην Ευρωπαϊκή αγορά και να συνεχίσουν να επενδύουν».

Για τον λόγο αυτό ζητούν:

«Την άμεση ενεργοποίηση του πλαισίου CISAF, όπως αυτό βελτιώθηκε από το METSAF, που ανακοινώθηκε ως έκτακτο ευρωπαϊκό εργαλείο αντιμετώπισης των συνεπειών της κρίσης στη Μέση Ανατολή και της νέας ανόδου του ενεργειακού κόστους.

Ώστε περισσότερες από 700 ελληνικές μεταποιητικές επιχειρήσεις έντασης ενέργειας να αποκτήσουν έναν ορατό και σταθερό ορίζοντα τριετούς διάρκειας απέναντι στις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Με ταυτόχρονη σύνδεση της ενίσχυσης με επενδύσεις πράσινης μετάβασης, ώστε σημαντικό μέρος (50%) της στήριξης να επανεπενδύεται σε έργα αποθήκευσης, ευελιξίας, ενεργειακής αποδοτικότητας, εξηλεκτρισμού και απανθρακοποίησης της παραγωγικής διαδικασίας».

Ο ανεπαρκής συντελεστής αντιστάθμισης την ώρα που η βιομηχανία... φλέγεται

Το υπουργείο Ενέργειας τον Απρίλιο ανακοίνωσε βελτίωση του συντελεστή αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂ και μείωση των ΥΚΩ για βιομηχανικούς καταναλωτές. Η αντιστάθμιση CO₂ αφορά τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα από το κόστος της ενεργειακής μετάβασης και αφορά περίπου 40-50 μεγάλες μονάδες και έχει ως σκοπό την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών, όχι την κάλυψη ενός νέου spike στην τιμή ηλεκτρικής ενέργειας.

Η μείωση των ΥΚΩ (Χρεώσεις Κοινής Ωφέλειας) μειώνει ένα άλλο τμήμα του λογαριασμού, ενώ άλλα 200 εκατ. ευρώ χρηματοδοτούν επενδύσεις οι οποίες μπορούν να περιορίσουν το ενεργειακό κόστος σε βάθος χρόνου. Αυτά όμως δεν αρκούν να απαντήσουν στις πιεστικές ανάγκες του σήμερα καθώς οι περισσότερες από τις 700 βιομηχανίες δεν παίρνουν τα έσοδα από τις αντισταθμίσεις για αυτό και ζητείται η  άμεση ενεργοποίηση του CISAF όπως έχει ενισχυθεί μέσω του METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework).

Το συγκεκριμένο εργαλείο της Κομισιόν δίνει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να αυξήσουν την ένταση της ενίσχυσης στα σχήματα μείωσης της τιμής ηλεκτρισμού για ενεργοβόρες επιχειρήσεις από 50% έως 70%, καθώς και να συνδυάσουν, υπό όρους, αυτή τη βοήθεια με την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO₂. Το προσωρινό πλαίσιο ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 αλλά η κυβέρνηση δεν εκφράζει καμία πρόθεση να κινηθεί θεωρώντας πως αρκεί ό,τι έχει κάνει, την ώρα που όλη Ευρώπη απλώνει δίχτυ ασφαλείας γύρω από τη βιομηχανία...

Επιβίωση, όχι ανάπτυξη

Σε κάθε περίπτωση οι υφιστάμενες επιχειρήσεις μπορούν να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν, όχι όμως να αναπτυχθούν. 

Η συζήτηση για το ενεργειακό κόστος, επομένως, ξεπερνά τα όρια ενός ακόμη προβλήματος που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι βιομηχανικές επιχειρήσεις. Το πραγματικό διακύβευμα αφορά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας που χωρίς σοβαρές επενδύσεις (ανάπτυξης και όχι απλώς συντήρησης και επιβίωσης) από μία στιβαρή βιομηχανία δε θα αλλάξει ουσιαστικά…