«Αν πάψει να γράφει, θα πάψει να υπάρχει». Η φράση δεν είναι σύνθημα. Είναι τρόπος ζωής. Στο «Λαχταρώ» της Sarah Kane, οι λέξεις δεν είναι απλώς υλικό θεάτρου, είναι σωσίβιο. Και η Χριστίνα Χατζηβασιλείου τις πιάνει μία- μία, σαν να φοβάται μήπως της ξεφύγουν.
Στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στο Φουαγιέ Θεάτρου Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, το «Λαχαταρώ» ανεβαίνει όχι ως θεατρικό έργο με αρχή, μέση και τέλος, αλλά ως εσωτερική διαδρομή: μια κατάδυση στη μνήμη, στην απώλεια, στην ανάγκη για αγάπη και αναγνώριση. Ένα κείμενο που μοιάζει περισσότερο με ψυχική παρτιτούρα παρά με αφήγηση.
«Είναι ένα από τα έργα που εξακολουθεί να με συγκλονίζει», λέει η σκηνοθέτρια. «Με όλη τη δύναμη του εξακολουθητικού χρόνου. Σε κάθε πρόβα, σε κάθε ανάγνωση. Αυτός ο ποιητικός αιφνιδιασμός που σε παίρνει από το χέρι από την πρώτη του σελίδα και δεν σε αφήνει ούτε όταν κλείνεις το βιβλίο, ούτε όταν βγαίνεις από το θέατρο. Ήθελα να νιώσω έτοιμη εγώ μέσα μου για να μπορέσω να αναμετρηθώ μαζί του. Η στιγμή μου είναι τώρα», προσθέτει.
«Η πιο ήσυχη και η πιο εκκωφαντική κραυγή»
Σε αντίθεση με άλλα έργα της Kane, όπου η βία εκδηλώνεται ωμά, εδώ κυριαρχεί η εσωτερικότητα. Η σύγκρουση δεν εκρήγνυται στη σκηνή· πάλλεται μέσα στις λέξεις.
«Το ίδιο το έργο αυθύπαρκτα στέκεται μακριά από την ωμότητα», εξηγεί η σκηνοθέτρια. «Είναι το πιο ήσυχο και την ίδια στιγμή το πιο εκκωφαντικό έργο της. Η πιο σπαρακτική κραυγή βοήθειας που έβγαλε λίγο πριν γίνει μύθος. Εδώ δεν υπάρχουν οι αναπαραστατικές εικόνες βίας του ‘Blasted’ ή του ‘Cleansed’. Οι λέξεις είναι που δρουν. Σχεδόν “σωματοποιούνται” και μας χτυπούν στο ηλιακό πλέγμα».
Το τραύμα και η ψυχική οδύνη δεν επιδεικνύονται. Αναδύονται υπόγεια, συχνά μαζί με απρόσμενες στιγμές αυτοσαρκασμού. «Υπάρχουν ακόμα και στιγμές χιούμορ», λέει. «Αυτή η λεπτή ισορροπία είναι ζωτική».
Το θέατρο ως σπίτι των λέξεων
Όταν μιλά για το τι θα ήθελε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση, η Χριστίνα Χατζηβασιλείου επιστρέφει στη φιλοσοφία και στην ποίηση. Επικαλείται τον Gaston Bachelard και το «Η Ποιητική του Χώρου».
«Οι λέξεις είναι μικρά σπίτια», θυμίζει. «Με κελάρι και σιταποθήκη. Όταν σκηνοθετώ, νιώθω φιλοξενούμενη στο σπίτι τους. Στη σκηνή όμως πρέπει να είναι φειδωλές και αφτιασίδωτες. Θέατρο κάνουμε όχι για όσα λέγονται, αλλά για όσα δεν αρθρώνονται ποτέ».
Για τη Χριστίνα Χατζηβασιλείου, το ουσιώδες βρίσκεται σε ό,τι δεν εκφέρεται: «Μια μακρόσυρτη εκπνοή, ένα ‘δυσκολεμένο’ φωνήεν, μια μισοφαγωμένη συλλαβή, μια ενεργητική σιωπή. Εκεί επενδύω. Στο άφατο».
Αναπνοή, ακρίβεια, παρτιτούρα
Η δουλειά πάνω σε ένα τόσο απαιτητικό και εσωτερικό κείμενο δεν αφήνει περιθώρια για αυτοσχεδιασμούς χωρίς βάση. Η σκηνοθέτρια μιλά για ένα σταθερό ψυχοσωματικό training που κάνει στους ηθοποιούς και στηρίζεται στη διαχείριση της αναπνοής και στη συγκέντρωση στο παρόν της σκηνής.
«Το ‘Λαχταρώ’ είναι ένα ζωντανό παζλ», λέει. «Κρατήσαμε μεγάλο μέρος της πρόβας στη δραματολογική ανάλυση και στους συσχετισμούς. Χρειάζεται ολική αποκρυπτογράφηση και ακρίβεια μετρονόμου».
Οι τέσσερις ερμηνευτές δεν «παίζουν» χαρακτήρες με τη συμβατική έννοια. Κινούνται ανάμεσα σε φωνές, μνήμες, θραύσματα συνείδησης. Καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στον έλεγχο και στην έκθεση, στη φόρμα και στην ευαλωτότητα.
Μια παράσταση που δεν ξεχνιέται εύκολα
Ρωτώντας τη για το αποτύπωμα που θα ήθελε να αφήσει η παράσταση, η απάντηση είναι λιτή:
«Θα ήθελα να είναι μια παράσταση που οι θεατές θα κάνουν πολύ καιρό να ξεχάσουν. Που θα τους ακολουθεί».
Ίσως γιατί και η ίδια βιώνει αυτή τη δουλειά ως προσωπική δοκιμασία. «Είναι το μεγαλύτερο στοίχημα που έχω βάλει ποτέ με τον εαυτό μου. Με εξουθενώνει και με ανατροφοδοτεί. Απαιτεί πλήρη αφοσίωση. Γίνεται δόγμα».
Δεν μιλά για μια ακόμη παραγωγή, αλλά για μια διαδικασία που τη μετακινεί ως καλλιτέχνιδα και ως άνθρωπο.
Όταν η αγάπη σώζει και πληγώνει
Στο σκηνοθετικό της σημείωμα γράφει: «Μόνο η αγάπη μπορούσε να με σώσει και η αγάπη με ρήμαξε». Μια φράση που μοιάζει να συμπυκνώνει τόσο τον κόσμο της Kane όσο και τη σκηνοθετική της ανάγνωση.
Το «Λαχταρώ» δεν προσφέρει εύκολη συγκίνηση ούτε γρήγορη κάθαρση. Προτείνει, αντίθετα, μια σπάνια εμπειρία εγγύτητας με την ανθρώπινη ευθραυστότητα. Εκεί όπου οι λέξεις κρέμονται από μια ανάσα και η σιωπή γίνεται κραυγή.
Φεύγοντας από το θέατρο, ο θεατής ίσως να μη θυμάται όλες τις φράσεις. Θα θυμάται, όμως, το αίσθημα: ότι κάποιος μίλησε για λογαριασμό του, εκεί όπου ο ίδιος δεν είχε ποτέ βρει τις σωστές λέξεις. Και αυτό, σε έναν κόσμο που συχνά σωπαίνει από φόβο, είναι ήδη μια μορφή σωτηρίας.
Πρεμιέρα:
Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου στις 9μμ
Φουαγιέ Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος, Σκηνοθεσία- Δραματουργική επεξεργασία: Χριστίνα Χατζηβασιλείου, Σκηνικά- Κοστούμια: Αλεξάνδρα Μπουσουλέγκα, Ράνια Υφαντίδου, Ηχοτοπία: Φίλιππος Θεοχαρίδης, Φωτισμοί: Δήμητρα Αλουτζανίδου, Βοηθός σκηνοθέτριας: Αλεξία Παραμύθα, Οργάνωση παραγωγής: Φιλοθέη Ελευθεριάδου, Φωτογραφίες: Mike Rafail | That long black cloud
Διανομή:
Β: Ιωάννης Αθανασόπουλος, Μ: Μομώ Βλάχου, Γ: Άννα Ευθυμίου, Α. Γιάννης Παρασκευόπουλος
Πληροφορίες
Φουαγιέ Θεάτρου Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (Eθνικής Αμύνης 2)
Πρεμιέρα: Παρασκευή 27|02|2026,στις 21.00
Προπώληση: ntng.gr |more.com | 2117700000|
Πληροφορίες- κρατήσεις στο Τ. 2315 200 200 και στα εκδοτήρια του ΚΘΒΕ
Ώρες παραστάσεων
Τετάρτη: 19:00
Πέμπτη- Παρασκευή: 21:00
Σάββατο: 18.00 & 21:00
Κυριακή: 19:30
