Ευρωπαϊκό πρόγραμμα επικεντρώνεται στην καλλιέργεια χωρίς χώμα - Η συμμετοχή από τη Θεσσαλονίκη

Λαχανικά που καλλιεργούνται χωρίς χώμα, συστήματα που συνδυάζουν την εκτροφή ψαριών με την παραγωγή φυτών και εγκαταστάσεις που συνδέουν τη γεωργία με την ηλιακή ενέργεια. Τα παραπάνω αποτελούν πρωτοποριακές εφαρμογές που βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας του ευρωπαϊκού έργου FrontAg Nexus που εξετάζει διαφορετικά συστήματα αγροτικής παραγωγής που θα μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των Μεσογειακών χωρών.

Στο έργο συμμετέχουν δέκα εταίροι από οκτώ χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, με συντονιστή το Universität der Bundeswehr München της Γερμανίας. Η βασική ιδέα είναι ότι το νερό, η ενέργεια, η παραγωγή τροφίμων και τα οικοσυστήματα χρειάζεται να εξετάζονται μαζί. Μία επιλογή στην καλλιέργεια επηρεάζει την κατανάλωση νερού, τις ενεργειακές ανάγκες και το περιβάλλον. Η κατανόηση αυτών των συνδέσεων αποτελεί τη βάση της προσέγγισης του έργου.

Από τις τεχνολογίες στις πραγματικές συνθήκες

Οι περιπτώσεις εφαρμογής του FrontAg Nexus εκτείνονται στην Ιταλία, το Ισραήλ, την Ιορδανία, το Μαρόκο, την Τυνησία και την Τουρκία. Περιλαμβάνουν την υδροπονία, δηλαδή την καλλιέργεια φυτών χωρίς χώμα, την ενυδρειοπονία, που συνδυάζει την εκτροφή ψαριών με την υδροπονική καλλιέργεια, καθώς και την εκτροφή εντόμων και τα αγροφωτοβολταϊκά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα βρίσκεται στη Μπολόνια, Ιταλία. Στον πολυχώρο Salus Space, ένα σύστημα καλλιέργειας μέσα σε εμπορευματοκιβώτια εντάσσεται σε ένα ευρύτερο εγχείρημα τοπικής παραγωγής τροφίμων και κοινωνικής ένταξης. Με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, η εφαρμογή συνδέει την αστική γεωργία με την έρευνα, την εκπαίδευση και την πρακτική εμπειρία.

Τέτοια παραδείγματα δίνουν περιεχόμενο στη συζήτηση για το μέλλον της γεωργίας. Παράλληλα, αναδεικνύουν ερωτήματα που έχουν σημασία για κάθε παραγωγό: ποιες υποδομές απαιτούνται, ποιες δεξιότητες χρειάζονται και υπό ποιες συνθήκες μπορεί να αξιοποιηθεί μια διαφορετική μέθοδος παραγωγής;

Η συμμετοχή από τη Θεσσαλονίκη

Στην κοινοπραξία συμμετέχει η reframe.food, μη κερδοσκοπικός οργανισμός καινοτομίας, με ρόλο στην επικοινωνία του έργου, τη διάδοση της γνώσης και τη σύνδεσή του με ενδιαφερόμενους φορείς. Όπως σημειώνει στο emakedonia.gr ο Παναγιώτης Νταλαγιάννης, Communications Manager στη reframe.food: «Η αξία ενός έργου όπως το FrontAg Nexus δεν βρίσκεται μόνο στις εφαρμογές που δοκιμάζει, αλλά και στη γνώση που συγκεντρώνει και αφήνει διαθέσιμη. Στόχος μας είναι να παρουσιάζουμε αυτή τη γνώση με τρόπο κατανοητό και προσβάσιμο, ώστε παραγωγοί, ερευνητές και άλλοι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να εξετάσουν ποιες προσεγγίσεις ανταποκρίνονται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες».

Τι μένει διαθέσιμο μετά το έργο

Καθώς το FrontAg Nexus ολοκληρώνεται, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η πρόσβαση στη γνώση που έχει συγκεντρωθεί. Ο πρώτος κατάλογος εφαρμογών παρουσιάζει τις τεχνολογίες, τον σκοπό κάθε περίπτωσης και τις ομάδες που μπορούν να ωφεληθούν από αυτήν.

Παράλληλα, το διαδικτυακό FrontAg Nexus Knowledge Hub συγκεντρώνει πληροφορίες για τις εφαρμογές, ερευνητικές δημοσιεύσεις και εκπαιδευτικό υλικό. Απευθύνεται σε παραγωγούς, επιχειρήσεις, ερευνητές και φορείς χάραξης πολιτικής, υποστηρίζοντας την ανταλλαγή γνώσης και πέρα από τη διάρκεια υλοποίησης του έργου.

Η ευρύτερη αξιοποίηση αυτής της εμπειρίας είναι και το επόμενο ζητούμενο: Να βοηθήσει όσους σχεδιάζουν την αγροτική παραγωγή του αύριο να κάνουν περισσότερο ενημερωμένες επιλογές, προσαρμοσμένες στις ανάγκες του τόπου τους. Σημειώνεται τέλος ότι, το FrontAg Nexus υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος PRIMA, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.