Τα θέματα της Ν.Ε. Γλώσσας και Λογοτεχνίας του 2026 μπορούν να χαρακτηριστούν σαφή, βιωματικά, διαχρονικά, αλλά πάσχουν από ατολμία, κοινοτοπία, έλλειψη πρωτοτυπίας.
Η επιλογή των δύο μη λογοτεχνικών κειμένων είναι ενδιαφέρουσα, καθώς το πρώτο γράφηκε στις 26 Μαΐου του 2026, ενώ το απόσπασμα από την «Πρακτική Φιλοσοφία» του Ε.Π. Παπανούτσου πρωτο-εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Αυτή η «συνομιλία» των κειμένων δεν αξιοποιήθηκε από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων, αφού δε δόθηκε κάποια ερώτηση που να αφορά τη σύγκρισή τους. Το λογοτεχνικό κείμενο του Ανδρέα Εμπειρίκου γράφηκε το μακρινό 1934, αλλά μπορεί να χαρακτηριστεί διαχρονικό, καθώς αγγίζει και τους σημερινούς νέους.
Το Θέμα Α’ απαιτούσε εστιασμένη περίληψη, και η δυσκολία αφορούσε το πλήθος των πληροφοριών που καταγράφονταν στο κείμενο.
Το Θέμα Β’ δεν παρουσίασε καμία δυσκολία, αλλά και κανένα ενδιαφέρον! Ασκήσεις τυποποιημένες, επαναλαμβανόμενες, άχρωμες και άοσμες. Απαιτούσαν τυποποιημένες απαντήσεις, αλλά εδώ θα ξεχωρίσουν οι μαθητές που προσέγγισαν τα ζητούμενα κειμενοκεντρικά, και όχι με τη λογική του… ΖΑΠ.
Το Θέμα Γ’ χαρακτηρίζεται απλό, κατανοητό, ήταν σχετικά εύκολο να απαντηθεί, καθώς οι περίφημοι «κειμενικοί δείκτες» πλεόναζαν. Ταυτόχρονα, το ποίημα άγγιξε τους μαθητές και πρότεινε σε αυτούς την αισιόδοξη στάση απέναντι στη ζωή.
Για το Θέμα Δ’ μπορούμε να πούμε με μία φράση «Επιστροφή στο παρελθόν». Τυποποιημένα ερωτήματα (ζητήθηκαν οι αιτίες της αύξησης της μοναξιάς και τρόποι συνεργασίας νέων και ηλικιωμένων, ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα τις μοναξιάς και στις δύο γενιές), καταστρατηγήθηκε η καινοτομία που ορίστηκε στα Προγράμματα Σπουδών το 2019, και σχετίζονταν με την ανάπτυξη τεκμηριωμένης προσωπικής γνώμης, τη συμφωνία ή τη διαφωνία των μαθητών με προβλήματα, θέσεις, στάσεις, στερεότυπα, προκαταλήψεις κ.ά. που θέτει το κείμενο/θέτουν τα κείμενα αναφοράς.
Το μόνο θετικό ήταν ότι τα κείμενα περιείχαν άφθονο υλικό προς αξιοποίηση, γεγονός που αμβλύνει την «επιστροφή στο παρελθόν», την εποχή, δηλαδή, που οι μαθητές αποστήθιζαν έτοιμα σχεδιαγράμματα με υλικό βολικό «για κάθε χρήση». Ένας μαθητής που διάβασε προσεκτικά τα δύο κείμενα αναφοράς μπορούσε εύκολα να συσχετίσει το υλικό των κειμένων με τα προσωπικά του βιώματα, και να το μετασχηματίσει με δημιουργικό τρόπο.
*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 31/5/2026
