Εθνικό στοίχημα η επαναβιομηχάνιση - 4,4 δισ. για να ξαναστηθεί ο δευτερογενής τομέας

Την ανασυγκρότηση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, ένας δύσκολος στόχος που περνά και από την ανασύσταση μίας στιβαρής βιομηχανίας, επιδιώκει να προωθήσει η κυβέρνηση αν και η θεωρία από την πράξη απέχουν.

Σάββατο 28 Μαρ 2026, 18:30

Κρας-τεστ για την ανθεκτικότητα της ελληνικής βιομηχανίας

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

 Στο πλαίσιο αυτό κι ενώ η ΔΕΘ προσφέρεται για πιο συγκεκριμένες ανακοινώσεις, επενδύσεις συνολικού ύψους 4,4 δισ. ευρώ και ένα νέο πακέτο μεταρρυθμίσεων βάζει στα σκαριά το οικονομικό επιτελείο, σε καιρούς προστατευτισμού, προσπαθώντας να «επανεκκινήσει» τη βιομηχανία και τη μεταποίηση. 

Ουσιαστικά θέτει στο επίκεντρο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας (βασική προϋπόθεση για να αυξηθούν οι χαμηλοί μισθοί), την προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας (όχι απλά δηλαδή εξαγορές ελληνικών επιχειρήσεων από πολυεθνικές) και τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας, στόχος που παρά τις βελτιώσεις τα τελευταία χρόνια δεν έχει επιτευχθεί.

Δύναμη πυρός 1 δισ. ευρώ

Κεντρικό άξονα του σχεδιασμού αποτελεί η ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων ύψους 1 δισ. ευρώ έως το 2032, τα οποία θα στηρίξουν αποκλειστικά στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις με έμφαση στην πράσινη μετάβαση, την τεχνολογική αναβάθμιση και την καινοτομία.

Η νέα χρηματοδοτική περίοδος βασίζεται σε στοχευμένες κρατικές ενισχύσεις και όχι σε οριζόντιες επιδοτήσεις, καθώς ήδη υπάρχει σημαντικός αριθμός ώριμων επενδυτικών σχεδίων που αναζητούν χρηματοδότηση.

Ειδικότερα, προβλέπονται:

• 600 εκατ. ευρώ έως το 2032 μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού για στρατηγικές επενδύσεις, εκ των οποίων τα πρώτα 200 εκατ. ευρώ θα διατεθούν στον αρχικό κύκλο χρηματοδότησης.
• 400 εκατ. ευρώ έως το 2030 μέσω του μηχανισμού CISAF, με στόχο τη στήριξη της καθαρής βιομηχανικής μετάβασης και επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
• 270 επενδυτικά σχέδια σε τροχιά υλοποίησης.

Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, βρίσκονται ήδη υπό αξιολόγηση 270 επενδυτικά σχέδια, εκ των οποίων τα 123 αφορούν τη Μακεδονία και τη Θράκη. Η υλοποίησή τους εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει περισσότερες από 3.000 νέες θέσεις εργασίας στις δύο αυτές περιοχές.

Ανά κλάδο, 58 σχέδια αφορούν τη βιομηχανία τροφίμων και την εφοδιαστική αλυσίδα, 33 τη μεταλλουργία, 29 τα δομικά υλικά και 22 τις μεταφορές και τα logistics.

Παράλληλα, έχουν ήδη εγκριθεί 174 επενδυτικές προτάσεις στο πρόγραμμα «Έξυπνη Μεταποίηση», συνολικού επενδυτικού προϋπολογισμού 262,1 εκατ. ευρώ, με δημόσια χρηματοδότηση ύψους 145,6 εκατ. ευρώ.

Οι έντεκα μεταρρυθμίσεις 

Ταυτόχρονα, στον πυρήνα του πλάνου κεντρική θέση κατέχουν επτά βασικές προτεραιότητες, στις οποίες εντάσσονται έντεκα κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και στην επιτάχυνση των παραγωγικών επενδύσεων.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• νέα στρατηγική για τα Επιχειρηματικά Πάρκα,
• αναβάθμιση των βιομηχανικών λιμένων,
• βελτίωση της πρόσβασης στα οδικά και μεταφορικά δίκτυα,
• εφαρμογή του Ψηφιακού Δελτίου Επιχειρηματικής Δραστηριότητας,
• περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης,
• ολοκλήρωση του συστήματος Open Business,
• νέο θεσμικό πλαίσιο για τη μεταποίηση στην Αττική,
• αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου.
• Στήριξη επενδύσεων, ενέργεια και τεχνικά επαγγέλματα

Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει ακόμη τη διάθεση 3,7 δισ. ευρώ μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου και των στρατηγικών επενδύσεων για νέες παραγωγικές μονάδες, εξαγωγές, τεχνολογική αναβάθμιση και δημιουργία θέσεων εργασίας.

Υπό αυτό το πρίσμα, κινητοποιούνται 700 εκατ. ευρώ έως το 2030 για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενεργειακή αναβάθμιση της μεταποίησης.

Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται επίσης η Εθνική Ατζέντα για τα τεχνικά επαγγέλματα, που υλοποιείται σε συνεργασία με τα υπουργεία Εργασίας και Παιδείας καθώς και η κατάρτιση Εθνικής Στρατηγικής για τους Ημιαγωγούς, με στόχο την ενίσχυση της θέσης της χώρας στη νέα ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.

Επιπλέον, αναβαθμίζεται η λειτουργία της Κυβερνητικής Επιτροπής Βιομηχανίας μέσω μόνιμων ομάδων εργασίας με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπουργείων και των παραγωγικών φορέων, ώστε να παρακολουθείται η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και να επιταχύνεται η επίλυση προβλημάτων.

Συγκροτημένη βιομηχανική στρατηγική

Σε κάθε περίπτωση αν και κινούνται σε θετική κατεύθυνση οι ανακοινώσεις περιγράφουν δράσεις αλλά όχι σαφείς στόχους, όπως αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο ΑΕΠ (η Ελλάδα εξακολουθεί να επενδύει περίπου το 17% του ΑΕΠ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος προσεγγίζει το 21%) αύξηση των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων, νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, βελτίωση της παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο. 

Η καινοτομία αναφέρεται γενικά, χωρίς συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για στοχευμένη συνεργασία επιχειρήσεων με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, τομείς επικέντρωσης στην εφαρμοσμένη έρευνα, συμμετοχή της βιομηχανίας στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, πιλοτικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις εντάσεως γνώσης και προηγμένων τεχνολογιών, διεθνή πιστοποίηση τελικών βιομηχανικών προϊόντων. 

Η μεταποίηση συνδέεται άμεσα με τις εξαγωγές, όμως δεν παρουσιάστηκε ολοκληρωμένο σχέδιο για ανάπτυξη νέων αγορών, αναβαθμισμένο branding ελληνικών καινοτόμων προϊόντων, στόχευση συμμετοχής σε συγκεκριμένες αλυσίδες εφοδιασμού με σημαντική προστιθέμενη αξία, εξαγωγικές συμπράξεις, δημιουργία διεθνώς κέντρων παραγωγής και διανομής.

Η σύγχρονη μεταποίηση χρειάζεται την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) στη βιομηχανική παραγωγή, την αξιοποίηση ψηφιακών δίδυμων, την έξυπνη αυτοματοποίηση στο ποιοτικό έλεγχο, τους εικονικούς βοηθούς σε θέσεις κλειδιά, τη προβλεπτική συντήρηση κλπ. Η έλλειψη συγκεκριμένων δράσεων ένταξης της ΤΝ στη βιομηχανία αποτελεί σημαντικό κενό, καθώς η ΤΝ ήδη αποτελεί βασικό παράγοντα αύξησης της παραγωγικότητας.

Όταν δίνεται έμφαση στη βιομηχανία ως κύριο πυλώνα ανάπτυξης του ΑΕΠ, τότε αναγκαστικά θα πρέπει να υπάρχει έξυπνη εξειδίκευση και εστίαση σε συγκεκριμένους στρατηγικούς τομείς, όπως κάνουν ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες ακόμα και μικρού μεγέθους όπως η Ελλάδα.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 15-16 Αυγούστου 2026