Θεσσαλονίκη - Γιάννης Μετζικόφ: «Δεν πρέπει να περιφρονούμε ποτέ τη μεταφυσική που περιέχει το θέατρο»

«Δεν είμαι και τόσο ικανός όσο φαίνεται στο αποτέλεσμα». Με αυτή την αυτοσαρκαστική παρατήρηση ο Γιάννης Μετζικόφ μίλησε για τη δουλειά του και, κυρίως, για τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από αυτήν, στην παρουσίαση της έκθεσης «Μετζικώφ. Ένας κόσμος θαυμάτων», που παρουσιάζεται στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ.

Ο σπουδαίος ενδυματολόγος και σκηνογράφος έσπευσε να μεταφέρει το βλέμμα από τον ίδιο στους αφανείς συνεργάτες του, στους ανθρώπους που δουλεύουν για ώρες στο παρασκήνιο και σπάνια εμφανίζονται μπροστά στο κοινό. «Τα χέρια μου είναι άλλοι άνθρωποι, πολύ πιο σεμνοί από εμένα, που δεν θα σας μιλήσουν. Αυτοί είναι οι πιο σημαντικοί συντελεστές», είπε, αναφερόμενος στους τεχνίτες, στις μοδίστρες, στους κεντητές και σε όλους εκείνους που δίνουν υλική υπόσταση στις ιδέες ενός σκηνογράφου ή ενδυματολόγου.

Η έκθεση, όπως εξήγησε, κουβαλά κάτι από την εμπειρία μιας παράστασης. Γι’ αυτό και, στον σχεδιασμό της, έλαβε ιδιαίτερα σοβαρά υπόψη τον παιδαγωγικό της χαρακτήρα. Στόχος του είναι να έρθουν στο Τελλόγλειο παιδιά και νέοι άνθρωποι και να γνωρίσουν μέσα από τα κοστούμια έναν κόσμο που, όπως τόνισε, έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από την αισθητική του διάσταση.

«Πάνω απ’ όλα το θέατρο έχει το χαρακτηριστικό να μας διδάσκει, να μας θεραπεύει. Είναι μία από τις πιο ταπεινές τέχνες. Δεν χτίζει Παρθενώνες», σημείωσε, θυμίζοντας ότι σε εποχές που δεν υπήρχαν σχολεία, η διακίνηση των ανθρώπινων αξιών και των ιδεών γινόταν μέσα από μια παράσταση.

Για τον ίδιο, άλλωστε, το κοστούμι δεν είναι απλώς ένα όμορφο ένδυμα. Πίσω από την εικόνα υπάρχει μια σύνθετη διαδικασία, καθώς καλείται να μεταφέρει έννοιες και χαρακτηριστικά του ήρωα. «Πώς να περιγράψεις ενδυματολογικά έναν μισαλλόδοξο άνθρωπο; Πώς να δώσεις το στίγμα της αγνότητας; Τι γίνεται με τις έννοιες στην εικόνα του ηθοποιού;», αναρωτήθηκε, υπογραμμίζοντας πως «η εικόνα του θεάτρου προσδιορίζει κατά κάποιον τρόπο την ίδια την οντότητα του θεάτρου».
Και μέσα σε αυτή τη διαδικασία, πρόσθεσε, «δεν πρέπει να περιφρονούμε ποτέ τη μεταφυσική που περιέχει το θέατρο».

Ο κ. Μετζικόφ στάθηκε και στην ιδιαίτερα αυστηρή επιλογή των κοστουμιών που παρουσιάζονται, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να παρακολουθήσει τη διαφορετικότητα των θεατρικών ειδών και των απαιτήσεών τους, από το αρχαίο δράμα και την πρόζα μέχρι τον Σαίξπηρ.

Χιλιάδες ώρες δουλειάς κρύβονται πίσω από τα κοστούμια που παρουσιάζονται στην έκθεση, από τις περίπου 400 παραστάσεις στις οποίες έχει συνεργαστεί ο Μετζικόφ. «Μπορεί, αν δεν είχα ασχοληθεί με το θέατρο, να μην μπορούσα να σας πω ότι είμαι ένας καλλιεργημένος άνθρωπος», είπε, περιγράφοντας την τέχνη αυτή ως μια μεγάλη σχολή ζωής.
Και καθώς μιλούσε για την έκθεση, αποκάλυψε και την προσωπική του συγκίνηση από το αποτέλεσμα με έναν κάπως σκωπτικό τρόπο: «Ένιωθα σαν μικρό παιδί. Έβγαλα τα παπούτσια μου και έτρεχε ο γέρος ξυπόλητος να το φτιάξει όλο αυτό».

Αλεξάνδρα Βουτυρά: «Μια έκθεση ιστορικής σημασίας»

Για την Αλεξάνδρα Βουτυρά, γενική διευθύντρια του Τελλογλείου και ομότιμη καθηγήτρια του ΑΠΘ, πρόκειται για μια έκθεση ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας, σε μια εποχή κατά την οποία απαιτείται τόλμη για την υλοποίηση ενός τέτοιου εγχειρήματος.
«Είμαστε περήφανοι, σε τόσο χαλεπούς καιρούς, να τολμάει κανείς μια τέτοια έκθεση», σημείωσε, περιγράφοντας το θέατρο ως μια σύνθετη μορφή τέχνης όπου συναντώνται ο λόγος, η μουσική, το θέαμα και η υποκριτική.

Όπως εξήγησε, το υλικό της έκθεσης προέρχεται από τέσσερις βασικούς θεατρικούς και πολιτιστικούς φορείς: το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Η σχέση του Τελλογλείου με τη σκηνική δημιουργία έχει, άλλωστε, παρελθόν. Η κ. Βουτυρά θυμήθηκε την έκθεση που είχε πραγματοποιηθεί το 2006 με αντικείμενο φωτογραφίες για τη σκηνογραφία και τη γνωριμία της τότε με τον Νίκο Κούρκουλο. Όταν το Τελλόγλειο ζήτησε υλικό, εκείνος ανταποκρίθηκε γενναιόδωρα, αλλά παράλληλα υπέδειξε κοστούμια, προτείνοντας ουσιαστικά μια διαφορετική οπτική.

«Δεν υπάρχουν εύκολα καλλιτέχνες σαν τον Μετζικόφ», τόνισε, μιλώντας για την ευαισθησία του σημαντικού δημιουργού να μεταλλάσσει τα υλικά της σκηνής και για τον ενθουσιασμό και το πάθος με το οποίο προσεγγίζει τη δουλειά του.

Αστέρης Πελτέκης: «Το κοστούμι στο θέατρο είναι ένα σύμβολο»

Τον Γιάννη Μετζικόφ έχει γνωρίσει από κοντά και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ Αστέρης Πελτέκης, αρχικά ως νέος ηθοποιός, μέσα από τις μεγάλες παραγωγές του θεάτρου.

«Είχα την τιμή και την τύχη να τον συναντήσω στις μεγάλες παραγωγές του ΚΘΒΕ και να τον βλέπω με το ακούραστο ταλέντο να βρίσκει σπάνια πράγματα, αντικείμενα από παλαιοπωλεία, μικρούς χώρους κ.α.», είπε, χαρακτηρίζοντάς τον «γεννημένο καλλιτέχνη» και έναν σπάνιο άνθρωπο.

Για τον ίδιο, η τέχνη του Μετζικόφ πηγάζει αβίαστα από την ψυχή του, ενώ ο ανθρωπισμός του διαπερνά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει το θέατρο.

«Η σημαντικότητα των καλλιτεχνικών συντελεστών σε μια παράσταση δεν είναι μόνο η όψη. Αυτό καταφέρνει να κάνει ο Γιάννης Μετζικόφ», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι «το κοστούμι στο θέατρο είναι ένα σύμβολο πέρα από την ανθρώπινη εκδοχή ενός ντυσίματος».

Ο Μετζικόφ έχει συνεργαστεί 17 φορές με το ΚΘΒΕ, ενώ στην έκθεση παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, κοστούμια από τη «Σαμία» και τη «Λαίδη Μάκβεθ» του ΚΘΒΕ.

Βασίλης Γάκης: «Να έρθουν τα νέα παιδιά και να μπουν μέσα στο θέατρο»

Η έκθεση εντάσσεται στα 61α Δημήτρια. Τη σημασία της συνεργασίας του Δήμου Θεσσαλονίκης με το Τελλόγλειο υπογράμμισε ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Τουριστικής Ανάπτυξης Βασίλης Γάκης, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια ακόμη σημαντική σύμπραξη με έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς φορείς της πόλης.

Ο κ. Γάκης αναφέρθηκε στη δυνατότητα που δίνει η έκθεση να παρουσιαστούν οι παραστατικές τέχνες μέσα από την εικαστική τους πλευρά, επισημαίνοντας τον ιδιαίτερο ρόλο του κοστουμιού και της σκηνογραφίας σε μια θεατρική παραγωγή.

Παρατήρησε παράλληλα ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια πιο μινιμαλιστική τάση στη σκηνική δημιουργία, χωρίς να παύουν να υπάρχουν παραγωγές που δίνουν μεγάλη σημασία στην εικόνα.

Παρασκευή 02 Οκτ 2026, 15:40

Τελλόγλειο: Το νερό, τα βραβεία και οι έπαινοι στον  6ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ζωγραφικής στη μνήμη του ζωγράφου Λουκά Βενετούλια

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ωστόσο, εκεί που στάθηκε περισσότερο ήταν στο κοινό της έκθεσης. «Θα χαρούμε κυρίως αν έρθουν νέα παιδιά να τη δούνε, για να μπορέσουν μέσα από αυτή την εικόνα να μπουν στο θέατρο», είπε.

Και αυτός είναι ίσως ο πιο ουσιαστικός στόχος μιας έκθεσης που επιχειρεί να κάνει κάτι δύσκολο: να κρατήσει ζωντανό, έξω από τη σκηνή, το εφήμερο μιας θεατρικής παράστασης.

Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ θα εγκαινιαστεί στις 7 Οκτωβρίου στις 8μμ.