Η ΔΕΘ μέσα από τις σελίδες της «Μακεδονίας»: Η Έκθεση πύλη εξωστρέφειας της Θεσσαλονίκης

Ήδη από την πρώτη διοργάνωση, η Έκθεση φιλοξενεί διεθνείς συμμετοχές -της Σοβιετικής Ένωσης και της Βουλγαρίας- που αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο.

Από τη δεύτερη κιόλας διοργάνωση, το 1927, η Έκθεση γίνεται μέλος της Ένωσης Διεθνών

Εμποροπανηγύρεων, τη σημερινή Union des Foires Internationales, έκφραση της εξωστρεφούς θεώρησης που είχε υιοθετήσει εξ αρχής. Σταδιακά, από τη δεκαετία του ’30 αυξάνονται οι ξένοι εκθέτες -πάνω από 250 το 1934, ενώ καταγράφονται και χιλιάδες αλλοδαποί επισκέπτες.

«Ἐκεῖ, εἰς τὴν Διεθνῆ Ἔκθεσιν, βλέπει τις ἐν μικρογραφίᾳ μίαν ἄλλην Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν, ἐκπροσωπουμένην καὶ ἀδελφωμένην οὐχὶ ἐν τῷ προσώπῳ τῶν διπλωματῶν ἀλλ’ ἐν τῷ ὀνόματι καὶ διὰ λογαριασμὸν αὐτῶν τούτων τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν ἐργαζομένων λαῶν. Ἐκεῖ, εὑρίσκει κανεὶς τὸ πρωτότυπον τῆς Οἰκονομικῆς Πανευρώπης» έγραφε στις 14 Σεπτεμβρίου 1930 στη «Μακεδονία» ο βουλευτής και μετέπειτα υπουργός Λεωνίδας Ιασωνίδης.

Χώρες της Βαλκανικής, της κεντρικής και της βόρειας Ευρώπης, παρουσιάζουν τα προϊόντα τους, μέσω των αντιπροσωπειών τους στην Ελλάδα, αλλά σταδιακά και με επίσημες κρατικές συμμετοχές. Η φετινή τιμώμενη χώρα, Ιαπωνία, συμμετείχε ήδη από το 1928 στην Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης, παρουσιάζοντας προϊόντα της στο ιαπωνικό περίπτερο. Η ΔΕΘ διεθνοποιείται ακόμα περισσότερο τη δεκαετία του ’60 με περίπτερα χωρών όπως ο Καναδάς, οι ΗΠΑ και η Αυστραλία. 

Πρόξενοι αλλά και υπουργοί ξένων χωρών βρίσκονται κάθε χρονιά μεταξύ των επίσημων καλεσμένων της Έκθεσης, ακόμα και πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάτι που συνεχίστηκε και μεταπολεμικά. Κορυφαία στιγμή ήταν η επίσκεψη του αμερικανικού αντιπροέδρου (και μετέπειτα προέδρου) των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον, στις 3 Σεπτεμβρίου 1962. «Περί την 6.15 μ.μ. ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, έφθασεν εις τας εγκαταστάσεις της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης, όπου εγένετο ενθουσιωδώς δεκτός» έγραφε την επομένη η «Μακεδονία». Ο υπουργός Βορείου Ελλάδος Μανέντης τόνισε απευθυνόμενος στον Τζόνσον ότι «Η επίσκεψίς σας που συμπίπτει με το άνοιγμα της Διεθνούς Εκθέσεώς μας, προσδίδει ένα εξαιρετικόν γόητρον εις τον ειρηνικόν αυτόν οργανισμόν της προβολής του μόχθου και της δημιουργικής ικανότητος, τόσο του εργαζομένου ελληνικού λαού, όσο και των συμμετεχόντων κρατών». Ο αμερικανός αντιπρόεδρος στην ομιλία του ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «Η παρούσα εμπορική έκθεσις είναι συμβολική του ενδιαφέροντος της χώρας σας, διά την δημιουργίαν ισχυροτέρων οικονομικών θεμελίων διά την Ελλάδα, μέσω του εμπορίου».

Η πολιτική σημασία της Έκθεσης

Η Έκθεση είχε εξ αρχής και πολιτική σημασία, πέραν της οικονομικής. Μετά την πρώτη παρουσία του Ελευθερίου Βενιζέλου, ακολούθησαν ο Παναγής Τσαλδάρης και όλοι οι μετέπειτα πρωθυπουργοί που επισκέπτονταν την Έκθεση. Προπολεμικά και μεταπολεμικά, τα εγκαίνια ή τις επισκέψεις πραγματοποιούσαν συχνά οι βασιλείς της Ελλάδας, ενώ ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ως πρωθυπουργός άρχισε να χρησιμοποιεί την Έκθεση ως βήμα παρουσίασης του κυβερνητικού έργου.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 ο Ανδρέας Παπανδρέου εκφώνησε την κεντρική πολιτική ομιλία των εγκαινίων, μετατρέποντας την εκδήλωση από μια εμπορική τελετή σε αμιγώς πολιτικό και οικονομικό γεγονός. Τότε καθιερώθηκε και η ετήσια συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού προς τους δημοσιογράφους, καθώς και το αντίστοιχο πρόγραμμα εμφανίσεων για τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης τις επόμενες ημέρες.

Δημοσιεύτηκε στο Ένθετο «Η ΔΕΘ γίνεται αιωνόβια» που κυκλοφόρησε με τη «ΜτΚ» 5/9/2026