Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΗ Έφη Σταμούλη δεν ανήκει σε εκείνους τους ανθρώπους του θεάτρου που χρειάζονται θόρυβο γύρω από το όνομά τους. Εδώ και δεκαετίες κινείται με μια σπάνια συνέπεια ανάμεσα στη σκηνή, τη διδασκαλία και την ουσία της θεατρικής πράξης, αφήνοντας πίσω της ρόλους, παραστάσεις και μαθητές που κουβαλούν ακόμη το αποτύπωμά της. Από την ιστορική Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» μέχρι τις σημαντικές συνεργασίες της στο ΚΘΒΕ και στο ελεύθερο θέατρο της Θεσσαλονίκης, η διαδρομή της έχει κάτι από εκείνη τη διακριτική δύναμη που επιβάλλεται και δύσκολα ξεχνιέται.
Τώρα, η σπουδαία ηθοποιός και ομότιμη καθηγήτρια του Τμήματος Θεάτρου του ΑΠΘ επιστρέφει στο Θέατρο Τ με το «Δυο γυναίκες χορεύουν» του Ζουζέπ Μαρία Μπενέτ ι Ζουρνέτ, σε σκηνοθεσία Γλυκερίας Καλαϊτζή. Ένα έργο για τη μοναξιά, την ηλικία, την αξιοπρέπεια και το δικαίωμα του ανθρώπου να ορίζει ο ίδιος τον βηματισμό της ζωής του, ακόμη κι όταν και όταν όλα αποφασίζονται ερήμην του. Κι αν το θέατρο είναι, τελικά, ένας τρόπος να αντιστέκεσαι στη φθορά, η Έφη Σταμούλη ξέρει ακόμη να το κάνει με εκείνη τη σπάνια ισορροπία ανάμεσα στη δύναμη και την τρυφερότητα.
«Αυτή αποφασίζει για τον εαυτό της και μόνο αυτή»
Στο έργο υποδύεται μια ηλικιωμένη γυναίκα που αρνείται πεισματικά να παραδώσει τη ζωή της στις αποφάσεις των άλλων. Και ίσως γι’ αυτό ο ρόλος να μοιάζει τόσο ζωντανός, τόσο επικίνδυνα αληθινός.
«Μια γυναίκα μεγάλης ηλικίας, ανεξάρτητη, με χιούμορ, που έζησε, κατά τα λεγόμενά της, μια ‘βαρετή ζωή’ και που αποφάσισε, τώρα που μεγάλωσε κι αυτή και τα παιδιά της, να θέσει η ίδια τους κανόνες του παιχνιδιού που λέγεται ζωή. Μόνο που οι άλλοι καμιά φορά αποφασίζουν πριν από μας για μας. Ε, αυτό αυτή η γυναίκα, δεν το θέλει και δεν θα το επιτρέψει. Αυτή αποφασίζει για τον εαυτό της και μόνο αυτή. Αναμφίβολα πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα ‘προσωπικότητα’ της διπλανής μας πόρτας», λέει στη «ΜτΚ» η ηθοποιός.
Η ηρωίδα της δεν κραυγάζει, αλλά αντιστέκεται με χιούμορ, αυτοσαρκασμό και μια σχεδόν παιδική επιμονή στην ελευθερία. Κι αυτή η αντίσταση γίνεται ο πυρήνας της παράστασης.
Η μοναξιά ως επιβολή, η μοναχικότητα ως επιλογή
Το έργο ακουμπά ένα από τα πιο λεπτά και δύσκολα θέματα της εποχής: τη μοναξιά που δεν φαίνεται πάντα με γυμνό μάτι. Η Σταμούλη αποφεύγει τις εύκολες δραματοποιήσεις και μιλά γι’ αυτήν με ακρίβεια σχεδόν φιλοσοφική. «Η μοναξιά είναι κάτι που μας επιβάλλεται. Η μοναχικότητα είναι κάτι που το επιλέγουμε εμείς. Η γυναίκα που υποδύομαι έχει τη μοναξιά που της επέβαλε η ζωή αλλά η ίδια διαχειρίζεται τη μοναχικότητά της με έναν πολύ ενδιαφέροντα τρόπο. Κι αυτό είναι μια κατάσταση που δημιουργεί ανάμεικτα συναισθήματα και άρα περνάς από διαφορετικές υποκριτικές περιοχές. Αυτό είναι πάντα ενδιαφέρον για έναν ηθοποιό».
Ίσως εκεί να βρίσκεται και η μεγάλη δύναμη του έργου: δεν αντιμετωπίζει τους ήρωές του ως θύματα, αλλά ως ανθρώπους που παλεύουν να διασώσουν την αξιοπρέπειά τους μέσα σε έναν κόσμο πρόθυμο να τους «τακτοποιήσει».
Από τη «Βασίλισσα της Ομορφιάς» σε έναν τρυφερό χορό
Στη σκηνή συναντά τη Σοφία Βούλγαρη. Οι δύο ηθοποιοί κουβαλούν ήδη μια βαθιά θεατρική κοινή μνήμη. «Η σκηνική μας χημεία με τη Σοφία έχει τα θεμέλιά της εδώ και χρόνια. Έχουμε βρεθεί αρκετές φορές μαζί στη σκηνή και μάλιστα σε παραστάσεις πολύ αγαπημένες και για τις δυο μας. Πριν από 10 χρόνια στη ‘Βασίλισσα της Ομορφιάς’ του Μάρτιν Μακ Ντόνα χτίσαμε μια ισχυρή συγκρουσιακή σχέση μιας μάνας και μιας κόρης που κατέληγε με ζοφερό τρόπο. Τώρα χτίζουμε τη σχέση μιας ηλικιωμένης κυρίας και μιας νεότερης γυναίκας που τη φροντίζει, μια συναναστροφή που ξεκινά συγκρουσιακά και καταλήγει σε έναν αυτοσχέδιο, πολύ ουσιαστικό και αναμφίβολα τρυφερό χορό».
Αυτός ο «αυτοσχέδιος χορός» είναι τελικά και η ουσία της παράστασης: δυο γυναίκες που ξεκινούν από διαφορετικά σημεία και συναντιούνται εκεί όπου οι άνθρωποι σταματούν να αμύνονται.
«Η ανεξαρτησία και η ελευθερία είναι πάντα ζητούμενα»
Σε μια εποχή όπου η αυτοδιάθεση μοιάζει συχνά με πολυτέλεια, η παράσταση έρχεται να θυμίσει ότι το δικαίωμα να αποφασίζεις για τον εαυτό σου δεν έχει ηλικία. «Θέματα όπως αυτό της αυτοδιάθεσης θα είναι πάντα επίκαιρα. Αυτά τα ζητήματα δεν εξαρτώνται από κρίσεις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές. Η ανεξαρτησία, η ελευθερία, ο αλληλοσεβασμός, η ενσυναίσθηση, η ανοχή και η κατανόηση του άλλου είναι πάντα ζητούμενα. Το πόσο η κοινωνία τα δέχεται είναι ένα άλλο θέμα», επισημαίνει η Έφη Σταμούλη.
Η ίδια, άλλωστε, αναγνωρίζει στοιχεία του χαρακτήρα της ηρωίδας στον δικό της τρόπο ζωής: «Έχει μια ανεξαρτησία αυτή η γυναίκα, έχει έναν δυναμισμό, έναν αυτοσαρκασμό και μια αίσθηση χιούμορ που μου αρέσουν πολύ και νομίζω, ή τουλάχιστον έτσι θέλω να πιστεύω, πως τα έχω κι εγώ».
Η νοσταλγία της θεατρικής «περιπέτειας»
Για δεκαετίες η Έφη Σταμούλη υπήρξε μία από τις πιο σταθερές και δημιουργικές δυνάμεις του θεάτρου της Θεσσαλονίκης. Η επιστροφή της στο ελεύθερο θέατρο μόνο τυχαία δεν είναι.
«Έχει πολλές δυσκολίες το ιδιωτικό ή το ‘ελεύθερο’, όπως το λέγαμε στα χρόνια μου, θέατρο αλλά έχει και μια άλλη αίσθηση δημιουργικότητας. Έχει μια άλλη αγωνία, ένα άλλο ρίσκο. Οι κρατικές σκηνές, αν μη τι άλλο, σου εξασφαλίζουν την άνεση να μη σκέφτεσαι το ταμείο. Σε κάνουν να βιώνεις την περιπέτεια του θεάτρου με μεγαλύτερη ασφάλεια. Μακάρι να ζούσαμε σε μια χώρα που αυτοί οι διαχωρισμοί θα ήταν ανύπαρκτοι. Εγώ νοστάλγησα λίγο την περιπέτεια που βίωσα για 40 χρόνια. Και έτσι επιστρέφω στο Θέατρο Τ με πολύ μεγάλη χαρά. Άλλωστε, όπως λέω συχνά, το Τ είναι το παιδάκι της Πειραματικής Σκηνής της ‘Τέχνης’», υπογραμμίζει.
Και κάπου εκεί, μέσα σε αυτή τη φράση, κρύβεται ίσως ολόκληρη η θεατρική της διαδρομή: η πίστη ότι το θέατρο δεν είναι ποτέ ασφαλής τόπος. Είναι μια διαρκής έκθεση. Ένα άλμα χωρίς δίχτυ.
Ο χορός ως πράξη τρυφερότητας
Όταν τη ρωτάς τι θα ήθελε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση, η απάντησή της έρχεται σχεδόν σαν τελευταία σκηνή έργου: «Μια τρυφερή ανάμνηση των δύο αυτών γυναικών που χορεύουν η κάθε μια για τον εαυτό της και ταυτόχρονα η κάθε μια για την άλλη».
Μάλλον τελικά αυτό είναι και το πιο δύσκολο βήμα στη ζωή και στο θέατρο: να χορεύεις χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου, αλλά και χωρίς να αφήνεις μόνο του τον άλλον μέσα στη σιωπή, τη δική σου και τη δική του.
INFO
Έως 14 Ιουνίου 2026
Πληροφορίες - εισιτήρια: theatrot.gr | more.com
Κυριακή Τσολάκη
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google
