Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΗ αρχαιολογική ανασκαφή για το Μετρό της Θεσσαλονίκης, η μεγαλύτερη που έγινε ποτέ στην πόλη, δεν έφερε στο φως μόνο μνημειώδη έργα και τη «μεγάλη εικόνα» της ιστορίας. Μέσα από τις αλλεπάλληλες οικιστικές φάσεις μιας πόλης που κατοικείται αδιάλειπτα για αιώνες, ήρθαν στο φως πάνω από 300.000 κινητά ευρήματα τα οποία αναδεικνύουν πτυχές της καθημερινότητας των Θεσσαλονικέων αλλά απηχούν και τις ιδεολογικές και λατρευτικές τους αντιλήψεις.
Το μωσαϊκό που δημιουργούν αυτές οι ψηφίδες, στο μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις», συνθέτει την εικόνα μιας πολυπολιτισμικής και γεμάτης ζωή πόλης με έντονη εμπορική δραστηριότητα και εξωστρέφεια, με κατοίκους που αγαπούσαν τη διασκέδαση, τον εαυτό τους και τους ανθρώπους τους, χαρακτηριστικά αναλλοίωτα της ανθρωπότητας εδώ και αιώνες.
Λίγο πιο έξω, στον παλαιότερο οικισμό στο Πανόραμα, τα ευρήματα μαρτυρούν έντονη βιοτεχνική δραστηριότητα: κλίβανοι, αποθηκευτικοί λάκκοι, πηγάδια, καθώς και όστρεα για την παραγωγή της πολύτιμης πορφύρας, δείχνουν μια περιοχή με ζωηρή οικονομική κίνηση. Τα αγκίστρια που βρέθηκαν τεκμηριώνουν την ενασχόληση των κατοίκων με την αλιεία ενώ τα αγροτικά εργαλεία και τα υφαντικά βάρη μαρτυρούν ενασχόληση με γεωκτηνοτροφικές δραστηριότητες και την υφαντουργία. Η τελευταία είχε μάλιστα άμεση σχέση με την επεξεργασία της πορφυρής βαφής, αφήνοντας σημαντικό αποτύπωμα στην οικονομία του οικισμού.
Τα πήλινα και μετάλλινα αγγεία που βρέθηκαν χρησιμοποιούνταν για την πόση ή την κατανάλωση τροφής, ενώ τα πιο πολυτελή σκεύη παραπέμπουν σε πλούσια συμπόσια ενώ βλήματα αποδεικνύουν τη σχέση με το κυνήγι αλλά και πολεμικές δραστηριότητες.
Η καρδιά της Θεσσαλονίκης όμως χτυπούσε ανέκαθεν στις κεντρικές της οδικές αρτηρίες. Το βασικό εύρημα, η κεντρική οδός decumanus maximus ήταν το θορυβώδες κέντρο της πόλης, περιτριγυρισμένο από μαγαζιά, τόπους συνάθροισης και εργαστήρια. Τα εργαστήρια έφτισχναν εκτός από σκεύη και κοσμήματα, τα προϊόντα καλλωπισμού και τα ειδικά αγγεία που περιείχαν αρωματικά έλαια παραπέμπουν ξεκάθαρα σε γυναίκες της εύπορης αστικής τάξης, οι οποίες φρόντιζαν ιδιαίτερα την εμφάνισή τους, διέθεταν υψηλή αισθητική και γούστο.
Τα κτερισματα
Σημαντικά στοιχεία για την αντίληψή τους για τη ζωή συναντάμε στα έθιμα ταφής. Η βαθιά πίστη ότι η ζωή συνεχίζεται και μετά θάνατον οδήγησε στην πρακτική της κτέρισης, δηλαδή της προσφοράς αγαπημένων αντικειμένων στον νεκρό, ώστε να τον συντροφεύουν στο αιώνιο ταξίδι του.
Στα κτερίσματα των ενηλίκων συμπεριλαμβάνονταν πήλινα και γυάλινα αγγεία, ειδώλια, χάλκινα και οστέινα κοσμήματα, καθώς και γυάλινες χάντρες και όστρεα. Ιδιαίτερη θέση είχε ο «χαρώνειος οβολός» δηλαδή χάλκινα και ασημένια νομίσματα τοποθετημένα στο στόμα ή στα χέρια των νεκρών, που αποτελούσε το «εισιτήριο» για τον Κάτω Κόσμο.
Αντίθετα, οι φτωχότεροι θάβονταν σε απλούς λακκοειδείς τάφους χωρίς καμία κάλυψη. Εντύπωση προκαλεί στο μουσείο ένα ειδώλιο βαμμένο με την χαρακτηριστική πορφύρα όπου το χρώμα έμεινε αναλλοίωτο στον χρόνο.
Η κοινωνική διαφοροποίηση ακολουθούσε τους κατοίκους ακόμα και στο νεκροταφείο. Οι πλούσιοι αναπαύονταν σε περίτεχνες κατασκευές. Χαρακτηριστικό δείγμα, είναι ένα εντυπωσιακό χρυσό περιδέραιο από σφυρήλατα πλακίδια και θήκες με πολύτιμους και ημιπολύτιμους λίθους (όπως οψιανός και όνυχας), μια περόνη από κεχριμπάρι, οστέινες περόνες και ένα σιδερένιο ανδρικό δαχτυλίδι που βρέθηκε σε μια μαρμάρινή ασύλητη σαρκοφάγο του όψιμου 3ου / πρώιμου 4ου αιώνα. Εκεί είχαν ταφεί μαζί ένας μεσήλικας, ένας νέος άνδρας και μία γυναίκα. Από τα ενδύματά τους διασώθηκαν σπάνια ίχνη υφασμάτων βαμμένων με πολύτιμη πορφύρα και ίνες με χρυσονήματα.
Μέσα από τα ονόματα και τα τοπωνύμια που αναγράφονται στις επιτύμβιες στήλες, δηλώνεται η εθνική ταυτότητα των κατοίκων και αποκαλύπτεται ανάγλυφα η διαχρονική πουλπολυτισμικότητα της Θεσσαλονίκης,ενώ οι παλάμες που βρέθηκαν σε ορισμένες ταφές συμβόλιζαν τον πρόωρο ή βίαιο θάνατο.
Οι παιδικές ταφές συχνά γίνονταν μέσα σε μεγάλα αγγεία ενώ στο τελευταίο ταξίδι τα παιδιά συνοδεύονταν από τα αγαπημένα του παιχνίδια, όπως πήλινα ζωάκια, ενώ ένα άλλο βρέθηκε με λίγα κοσμήματα, ένα φυλακτό για προστασία και τους «αστραγάλους» (κότσια) του, προκειμένου να περνάει ευχάριστα τον χρόνο του στην επόμενη ζωή.
Η Οθωμανική Θεσσαλονίκη
Στην περίοδο της Οθωμανοκρατίας, εντοπίστηκε μεγάλος αριθμός πήλινων λουλάδων (καμινίδια), χρονολογημένων από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα, που αποτυπώνει με απόλυτα ζωντανό τρόπο την καθημερινή συνήθεια του καπνίσματος στους καφενέδες της οθωμανικής Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, ο κοσμοπολίτικος και εμπορικός χαρακτήρας της αγοράς επιβεβαιώνεται από τα πλούσια εισαγόμενα αγαθά: κεραμικά από την Ανατολή, πιάτα από τα εργαστήρια των Δαρδανελίων, πολυτελή κύπελλα από την Κιουτάχεια, μέχρι και γαλλικά νομίσματα ή γερμανικά μάρκα Νυρεμβέργης.
Τέλος, ενδεικτικό για τις συνήθειες αλλά και τις δραστηριότητες των Θεσσαλονικέων ήταν το εύρημα που εντοπίστηκε στο υπόγειο μιας παλιάς ταβέρνας, στην ανασκαφή του σταθμού Αγίας Σοφίας, όπου οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ένα ολόκληρο αποστακτήριο για τσίπουρο μαζί με ένα εμφιαλωμένο πιθάρι που χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευσή του.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google
