Γράφει ο Χρήστος Παπαστεργίου
Επικεφαλής μείζονος αντιπολίτευσης στην ΠΚΜ, μέλος της ΚΠΕ ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ
Η πρόσφατη ένταξη του Ολύμπου ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, είναι όντως μια μεγάλη επιτυχία, που έχει αφετηρία στον Ιανουάριο του 2014 και οφείλεται, όπως προκύπτει από δήλωση της κ. Μενδώνη στην «Καθημερινή», στο κεντρικό κράτος (θυμίζω ότι ως Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας αποτύχαμε τρεις φορές να εντάξουμε την Μακεδονική Κουζίνα σε αντίστοιχο κατάλογο της UNESCO).
Ο Όλυμπος εντάχθηκε ως «Μικτό Μνημείο», γεωλογικό/βιοποικιλότητας και πολιτιστικό, που συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους και αυτό καθιστά την απόφαση πιο σημαντική, αυξάνει τις ευκαιρίες, αλλά και τις υποχρεώσεις μας.
Το βουνό αποκτά το ανώτατο στάτους προστασίας και ανάδειξης παγκοσμίως. Αναγνωρίστηκε τόσο για τη φυσική του μοναδικότητα (χλωρίδα, πανίδα, γεωλογία) όσο και για την πολιτιστική του βαρύτητα (ελληνική μυθολογία, αρχαιολογικός χώρος Δίου). Ενισχύονται τα μέτρα για τη διατήρηση του οικοσυστήματος του πρώτου Εθνικού Δρυμού της Ελλάδας.
Τώρα λοιπόν;
Όπως αναφέρει ο Χρήστος Τζιουβάρας, αγρονόμος και τοπογράφος μηχανικός του οποίου η διπλωματική εργασία αφορούσε στην προοπτική ένταξης του Ολύμπου στην UNESCO και όπως αναδείχθηκε και σε ειδική θεματική εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ στο Λιτόχωρο, στις 30 Απριλίου 2025, απαιτείται:
- Ενημέρωση, όλων και της τοπικής κοινωνίας.
- Κατανόηση του πώς προστατεύεται η ιδιότητα ως Μνημείου.
- Κοινή αντίληψη για τον τρόπο αξιοποίησης και βιώσιμης ανάπτυξης, στη βάση των ζωνών προστασίας
Οι άξονες της πρότασης του ΠΑΣΟΚ, παρουσιάστηκαν από τον αναπλ. Γραμματέα Τομέα Περιβάλλοντος Δαμιανό Καλπακίδη.
Οι «υπεύθυνοι» όμως τι κάνουν;
Στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας δεν έχει υλοποιηθεί τίποτε από τις προβλέψεις του Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης 2004-2019, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της περιοχής (συγκρούσεις χρήσεων γης, διάσπαρτη και αυθαίρετη δόμηση, περιβαλλοντική υποβάθμιση, υποβάθμιση του τοπίου κ.ά.).
Επιπλέον, από το Ταμείο Ανάκαμψης απεντάχθηκε, με ευθύνη της κυβέρνησης και την ανοχή της Περιφέρειας το ορόσημο 64 του Μέτρου 16851 που αφορά το έργο: «Η προστασία της βιοποικιλότητας ως κινητήριος μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης», γεγονός που σημαίνει για τον Όλυμπο:
- α) Το αρχικό «οριζόντιο σχέδιο περιπολίας για όλες τις προστατευόμενες περιοχές της Ελλάδας» (Natura 2000) περιορίζεται σημαντικά ή μεταφέρεται σε άλλες εθνικές χρηματοδοτήσεις. Αυτό σημαίνει ότι η εντατική, οργανωμένη φύλαξη του Ολύμπου με ευρωπαϊκά κονδύλια υποβαθμίζεται,
- β) Επειδή οι σχετικές προγραμματικές συμβάσεις άργησαν και υπογράφηκαν μόλις τον Φεβρουάριο του 2026, ο χρόνος μέχρι το τέλος του έτους (Δεκέμβριος 2026) είναι ελάχιστος. Πρακτικά, θα κατασκευαστούν και θα σημανθούν μόνο τα πιο «εύκολα» ή ώριμα μελετητικά μονοπάτια, ενώ τα υπόλοιπα κινδυνεύουν να μείνουν ημιτελή και
- γ) Η αποκατάσταση των παραδοσιακών ξερολιθιών/αναβαθμίδων, που βοηθούν στη συγκράτηση των εδαφών και την προστασία του οικοσυστήματος, βγήκε εκτός των βασικών υποχρεώσεων του οροσήμου.
Μπορούμε, επομένως, να τους εμπιστευτούμε για να διαχειριστούν αυτήν την επιτυχία; Όχι.
Για να γίνει το επόμενο μεγάλο βήμα, το ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης του Ολύμπου και η αποτελεσματική υλοποίησή του απαιτείται πολιτική αλλαγή, στην κυβέρνηση και στην Περιφέρεια.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 02.08.2026
