O υπερτουρισμός αλλάζει τα πάντα

Εάν φέτος το καλοκαίρι προλάβατε και αντέξατε (λόγω ακρίβειας) να κάνετε διακοπές σε κάποιο ελληνικό νησί θα διαπιστώσατε κι εσείς τα ίδια. Γεμάτες παραλίες, όπου δεν μπορούσες να βρεις ξαπλώστρα ούτε για αστείο, ή και όταν έβρισκες κάποια άδεια ήταν ρεζερβέ. Γεμάτα καφέ και εστιατόρια όπου δεν μπορούσες να φας χωρίς κράτηση ή έπρεπε να περιμένεις όρθιος για να τα καταφέρεις. Στα νησιά διορισμένοι γιατροί και εκπαιδευτικοί δεν βρίσκουν σπίτι για να διαμείνουν ώστε να υπηρετήσουν τη θητεία τους, ενώ στα μεγάλα αστικά κέντρα η αναζήτηση στέγης είναι σταυρόλεξο χωρίς λύση. Επιπλέον οι τουριστικοί προορισμοί αδυνατούν να εξυπηρετήσουν βασικές ανάγκες όπως υγεία (ελλείψεις και κενά σε νοσοκομεία) ή διαχείριση απορριμμάτων (το 90% των νησιών θάβει τα σκουπίδια ).

Τι κάνει λοιπόν μία χώρα όταν η ραχοκοκαλιά της οικονομίας της στηρίζεται στον τουρισμό και η ίδια πάσχει από υπερτουρισμό; Η απάντηση δεν είναι απλή. Ας δούμε τι έκαναν άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Στην Βαρκελώνη όπου υπάρχουν περισσότερα από 10.000 καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης οι αρχές σχεδιάζουν να θέσουν τέλος στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε μία πενταετία, μέτρο το οποίο επιβάλλεται να τεθεί σε ισχύ για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Όπως δήλωσε ο δήμαρχος της Βαρκελώνης, Jaume Collboni, μέχρι το 2029, κανένα σπίτι δεν θα επιτρέπεται να λειτουργεί ως τουριστικό κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Σε μία γειτονιά δε της Βαρκελώνης οι κάτοικοι αποφάσισαν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Τα χρόνια παράπονα των κατοίκων της La Salut επειδή το λεωφορείο 116 είναι πάντα γεμάτο από τουρίστες που επισκέπτονται το πάρκο Güell που θεωρείται το δεύτερο πιο δημοφιλές αξιοθέατο της πόλης της Βαρκελώνης έγιναν κίνημα. Το δημοτικό συμβούλιο έκανε τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου οι διαδρομές του λεωφορείου να μην είναι διαθέσιμες στο Google και Apple Maps, ώστε να μην το βλέπουν οι τουρίστες και το λεωφορείο να τους ανήκει ολοκληρωτικά.

Στη Βενετία τώρα στην αρχή κανείς δεν μπορούσε να πιστέψει την απόφαση των δημοτικών αρχών να επιβληθεί ημερήσιο εισιτήριο ύψους 5 ευρώ σε κάθε επισκέπτη της πόλης. Το μέτρο ωστόσο τέθηκε σε ισχύ και αφορά μία μόνο παράμετρο ενός ευρύτερου σχεδιασμού, του οποίου οι αντίπαλοι ισχυρίζονται πως αντί να λύνει το πρόβλημα μετατρέπει την πόλη σε θεματικό πάρκο. Ωστόσο ο δήμαρχος της πόλης επιμένει πως θέλει να προστατέψει την πόλη που έχει ανακηρυχθεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco, και να την ξανακάνει «βιώσιμη».

Τέλος στην Γαλλία, που βρίσκεται στην πρώτη θέση των χωρών με τους περισσότερους ξένους τουρίστες παγκοσμίως, οι αρχές κατάρτισαν ένα φιλόδοξο σχέδιο διαχείρισης των τουριστών με στόχο να μην συνωστίζεται το 80% των επισκεπτών στο μόλις 20% της επικράτειας της χώρα, επιστρατεύοντας ακόμα και influencers για να αναδείξουν λιγότερο δημοφιλείς προορισμούς.

Η γαλλική κυβέρνηση έχει σκοπό να δημιουργήσει ένα εθνικό τουριστικό παρατηρητήριο και ψηφιακή πλατφόρμα για τη μέτρηση του συνολικού αντίκτυπου του τουρισμού ανά προορισμό. Παρόμοια βέβαια προβλήματα προσπαθούν να λύσουν και στις Φιλιππίνες και την Ταϊλάνδη αλλά και τα Νησιά του Πάσχα.