Η πρόταση του αντιπεριφερειάρχη Θεσσαλονίκης Κώστα Γιουτίκα για την κατάργηση του σταθμού διοδίων στα Μάλγαρα είναι ενδιαφέρουσα, καίτοι μισή και θα εξηγήσω αμέσως το γιατί.
Το αίτημα του αντιπεριφερειάρχη υποβλήθηκε μέσω επιστολής προς την εταιρεία “Νέα Εγνατία Οδός Α.Ε.” η οποία έχει αναλάβει τη διαχείριση του αυτοκινητόδρομου από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Ο Γιουτίκας επικαλείται δύο λόγους: το μποτιλιάρισμα που προκαλείται εξαιτίας των διοδίων κατά τις ημέρες των τριημέρων εξόδου, καθώς και το γεγονός ότι πολλοί οδηγοί επιλέγουν την εναλλακτική διαδρομή μέσω Χαλάστρας προκειμένου να αποφύγουν την πληρωμή των διοδίων, δημιουργώντας έτσι σημαντικά προβλήματα στο συγκεκριμένο τμήμα του επαρχιακού οδικού δικτύου.
Αναφέρει, δε, ότι εντός ολίγων μηνών πρόκειται να λειτουργήσει ο νέος σταθμός διοδίων στο Νησέλι, υπαινισσόμενος φαντάζομαι, ότι μέρος των εισπράξεων που θα χαθούν από τα Μάλγαρα, θα μπορούσαν να αναπληρωθούν από το νέο σταθμό.
Ας τα δούμε ένα προς ένα. Οι λόγοι για τους οποίους τα διόδια των Μαλγάρων προκαλούν κυκλοφοριακά προβλήματα είναι πολλοί.
Κατ' αρχάς η διαχείριση της λειτουργίας του σταθμού είναι κάκιστη. Πολύ συχνά οι μισές ράμπες διέλευσης των οχημάτων είναι ανενεργές, ακόμη και σε ημέρες αυξημένης εξόδου.
Κατά δεύτερον, συνήθως λειτουργούν μόνον δύο ράμπες για την απρόσκοπτη διέλευση των αυτοκινήτων τα οποία διαθέτουν πομποδέκτη, ενώ θα μπορούσε ο αριθμός τους να είναι διπλάσιος.
Επιπλέον, δεν έχει γίνει καμία καμπάνια και δεν έχει υιοθετηθεί καμία εκπτωτική πολιτική προκειμένου να αυξηθούν οι χρήστες του αυτοκινητόδρομου που διαθέτουν τον ειδικό πομποδέκτη ώστε να μετριαστεί το κυκλοφοριακό πρόβλημα.
Η απώλεια εσόδων από την ενδεχόμενη κατάργηση του σταθμού των Μαλγάρων δεν δύναται να αναπληρωθεί από τον σταθμό του Νησελίου ο οποίος πρόκειται να λειτουργήσει εντός του 2026.
Ο λόγος είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων στα Μάλγαρα προέρχεται από τις τοπικές μετακινήσεις αλλά και απ' όσους πηγαινοέρχονται από και προς την Πιερία, έσοδα τα οποία θα χαθούν. Άλλωστε, από παλαιότερα ρεπορτάζ προέκυπτε ότι τα Μάλγαρα είναι από τους σταθμούς της Εγνατίας οδού που παρουσιάζουν τους μεγαλύτερους τζίρους.
Η λύση για τα Μάλγαρα, όπως και για όλους τους μετωπικούς σταθμούς διοδίων είναι η πλήρης κατάργησή τους και η υποκατάστασή τους από τα λεγόμενα ηλεκτρονικά διόδια. Για δύο λόγους. Πρώτον, διότι αρκετές φορές οι μετωπικοί σταθμοί ενοχοποιούνται για την πρόκληση σοβαρών δυστυχημάτων (περίπτωση Πολυμύλου). Δεύτερον, διότι τα ηλεκτρονικά διόδια είναι τα δικαιότερα καθώς ο κάθε χρήστης θα πληρώνει ακριβώς για την απόσταση που διανύει στον κάθε αυτοκινητόδρομο.
Τα ηλεκτρονικά διόδια τα έχουν εξαγγείλει και τα έχουν υποσχεθεί όλες οι κυβερνήσεις. Καμία, όμως, δεν τόλμησε να τα υλοποιήσει διότι, σε αυτήν την περίπτωση, θα βρισκόταν απέναντι από τους πανίσχυρους ομίλους στους οποίους έχει παραχωρηθεί με πολυετείς συμβάσεις η διαχείριση των βασικών οδικών αξόνων. Ο λόγος, δε, που οι παραχωρησιούχοι δεν θέλουν τα ηλεκτρονικά διόδια είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων τους προέρχεται από τους σταθμούς οι οποίοι βρίσκονται πέριξ των δύο μεγαλύτερων αστικών κέντρων Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Συνεπώς, το θέμα είναι καθαρά πολιτικό. Όλες οι άλλες λύσεις απλώς θα μετριάσουν το πρόβλημα, αλλά δεν πρόκειται να το λύσουν.