Σοφία Φιλιππίδου: Είδα τον Κρόνο, το φαντάζεστε;

«Έχω καιρό να μιλήσω με κάποιον δημοσιογράφο από Θεσσαλονίκη και γι' αυτό είμαι συγκινημένη και ταραγμένη μαζί. Ιδιαίτερα με την Εφημερίδα Μακεδονία, η οποία ήταν μια εφημερίδα που από τότε που ήμουν παιδί έμπαινε σπίτι μας. Και μέσα σε αυτήν την εφημερίδα βρήκα την ανακοίνωση ότι γίνονται εισαγωγικές εξετάσεις στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, όπου και ξεκίνησα την καλλιτεχνική μου πορεία - αν δεν διαβάζαμε εφημερίδες εγώ δεν θα το ήξερα».

Έτσι ξεκίνησε η συζήτηση με την Σοφία Φιλιππίδου. Ήταν το πρώτο συννεφιασμένο Σαββατιάτικο πρωινό μετά το καλοκαίρι, εκείνη όμως ένιωθε μια χαρά όπως νιώθει κάθε Σάββατο από τότε που ήταν παιδί, χωρίς να μπορεί να εξηγήσει γιατί. Την ρώτησα αν διαβάζει ακόμα εφημερίδες. Βεβαιώς, απαντάει, πάντα φροντίζει να υπάρχουν μια - δυο εφημερίδες στο σπίτι της, και αυτό παροτρύνει και τους μαθητές της να κάνουν. «Όπως προσπαθώ να είμαι οικολόγος, έτσι προσπαθώ να στηρίζω και τις εφημερίδες» λέει χαρακτηριστικά. Θυμάται τα γραφεία της εφημερίδας στον Σιδηροδρομικό Σταθμό απέναντι από εκεί που γεννήθηκε και για αυτό δηλώνει συνδεδεμένη με την εφημερίδα και την περιοχή. «Αγαπώ πολύ τη Θεσσαλονίκη και ως Θεσσαλονικιά αγωνίζομαι εδώ στην Αθήνα».

«Δεν έφυγα για να κάνω καριέρα, έφυγα απ' τη ζωή που είχα»

Ακόμα και μετά από τόσα χρόνια, δεν νιώθει Αθηναία, απλά στην Αθήνα μπορεί να συμμετέχει πιο ενεργά στον διάλογο μεταξύ των καλλιτεχνών, ο οποίος όμως πιστεύει πως δεν γίνεται ούτε εκεί ουσιαστικά. Μπορεί όμως και επικοινωνεί πολύ καλά με τους ανθρώπους και αυτό είναι το πιο σημαντικό. Έφυγε από τη Θεσσαλονίκη όχι γιατί δεν μπορούσε να κάνει θέατρο εδώ, τουναντίον έπαιζε συνέχεια. Έφυγε γιατί αναζητούσε κάτι διαφορετικό από τη ζωή της.

«Κατά βάθος, γνωρίζω ότι η Θεσσαλονίκη είναι πιο μακριά μου απ’ ό,τι εγώ είμαι κοντά της καλλιτεχνικά. Νομίζω ότι δεν επικοινώνησα με την πόλη μου και ούτε η πόλη επικοινώνησε μαζί μου τελικά. Δεν έφυγα όμως για να κάνω καριέρα, δεν ένιωθα εγώ ότι πρέπει να πάω αλλού για να κάνω θέατρο. Δεν καταλάβαινα γιατί πρέπει να κάνουμε θέατρο στην Αθήνα. Έφυγα όμως από όλα τα άλλα, για υπαρξιακούς λόγους δηλαδή. Υπήρχε το ένστικτο, η ανάγκη έκφρασης, να πω ποια είμαι, να συστηθώ και, κυρίως, να γίνω ανεξάρτητη. Αυτό ήθελα από παιδί, να γίνω ανεξάρτητη: σαν γυναίκα, σαν άνθρωπος, σαν καλλιτέχνιδα. Αυτό ήταν και το πιο δύσκολο από όλα: να πάρω τα πράγματα στα χέρια μου, να κάνω τα δικά μου όνειρα πραγματικότητα, να σκηνοθετήσω, να ανεβάσω έργα που θέλω εγώ, να γράψω. Αυτά όλα μου φάγανε τη ζωή μου. Δεν ήξερα ακριβώς τι θέλω, για μένα είμαι ειλικρινής. Αλλά ήξερα ότι δεν είμαι ευχαριστημένη με αυτά που έχω.»

Η δική της Οδύσσεια

Σήμερα διατηρεί «Μαγαζάκι της Τ3χνης» στα Εξάρχεια όπου ανεβάζει τα έργα της ενώ επίσης κάνει σεμινάρια, γράφει βιβλία και ποιητικές συλλογές. Η τελευταία της με τίτλο «Τα όνειρα αναβάλλονται προσωρινώς» κυκλοφόρησε τον περασμένο Μάιο όπως και το δεύτερο θεατρικό της «Γυάλινος Πόνος» που θα ανεβάσει αυτή τη σεζόν. Και συνεχώς ανακαλύπτει τον εαυτό της: μαγειρεύει, ζωγραφίζει, χορεύει, ασχολείται με τα φυτά της. Δεν αυτοπροσδιορίζεται ως τίποτα συγκεκριμένο, είναι όλα μαζί: ηθοποιός, ποιήτρια, σκηνοθέτρια, συγγραφέας. Τίποτα όμως από αυτά δεν κάνει «επαγγελματικά», όπως το ορίζει η αγορά τουλάχιστον. Αν έχει μια ανικανότητα, όπως λέει, είναι ότι δεν μπορεί να πουλήσει τίποτα, ούτε την Τέχνη της, ούτε τον εαυτό της: δεν την ενδιαφέρει η τιμή τους, ούτε ξέρει πόσο κάνουν. Έτσι έχει φτάσει εδώ που είναι σήμερα: κάνει δηλαδή σχεδόν αυτό που θέλει, με συνείδηση, χαρά, ενθουσιασμό και φυσικά δυσκολίες, όπως πάντα. Αυτή τη διαδρομή χαρακτηρίζει ως τη δική της Οδύσσεια, ένα ταξίδι στα μέτρα της που ακόμα δεν τελείωσε και μάλλον θα τελειώσει μόνο με τον θάνατο.

«Αν έχω το άγχος ότι πρέπει να ζήσω τη στιγμή, θα πεθάνω γρηγορότερα»

Δεν δηλώνει σίγουρη για τίποτα και ξεκαθαρίζει πως όσα λέει είναι η δική της αντίληψη για τον κόσμο. Και εύχεται να ξυπνάει κάθε μέρα ταξιδεύοντας. Δεν πιστεύει στην ευτυχία παρά μόνο στο κυνήγι της. Είναι ένα παιχνίδι που έπαιξε και η ίδια, άλλοτε νικούσε, άλλοτε έχανε, όπως όλοι. Θεωρεί πως ευτυχία είναι κάποιες στιγμές γαλήνης, όχι μια μόνιμη κατάσταση. «Είμαστε σαν τη σελήνη, που έχει μια σκοτεινή και μια φωτεινή πλευρά. Αυτή την υπερβολή στο κυνήγι της ευτυχίας και αυτό το άγχος ότι κάθε στιγμή πρέπει να την αρπάζουμε, εγώ δεν τα ασπάζομαι. Αν έχω το άγχος ότι πρέπει να ζήσω τη στιγμή, θα πεθάνω γρηγορότερα. Επομένως μπαίνω πιο ήρεμα στη ζωή: να δουλέψω, να αγωνιστώ και έχω πάντα το εφηβικό μου όνειρο, να αλλάξω τον κόσμο και τον εαυτό μου. Ε, τον κόσμο δε μπορώ αλλά ίσως να αλλάξω έναν άνθρωπο». Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απαισιόδοξη, ίσα-ίσα.

«Δεν μου αρέσει να λέω ότι στη δική μας μικρή ζωή χάλασε ο κόσμος, γιατί τότε είναι σαν να αγνοώ την ιστορία της ανθρωπότητας. Τόσοι πόλεμοι έγιναν, τόσες καταστροφές. Η ιστορία έχει ακμές και παρακμές. Περνάμε μια κρίση μέχρι να προσαρμοστούμε στο καινούργιο που έρχεται, το οποίο πάντα είναι απρόβλεπτο. Σε κάθε στιγμή της ανθρωπότητας, μπροστά στις μεγάλες ανακαλύψεις, κάποιοι μπορούσαν να ακολουθήσουν, κάποιοι πάθαιναν σύγχυση, κάποιοι τα παρατούσαν. Και νομίζω ότι σε ένα τέτοιο φαινόμενο είμαστε μπροστά τώρα με το διαδίκτυο και την τεχνητή νοημοσύνη. Ανέκαθεν υπήρχαν πολλοί άνθρωποι που ήθελαν να μιλήσουν και δεν μπορούσαν. Τώρα όλοι έχουν αυτή τη δυνατότητα και αυτή η ελευθερία προκαλεί αναταραχές και κραδασμούς. Θα προσαρμοστούμε αργά ή γρήγορα. Η ζωή είναι πάρα πολύ ωραίο δώρο και, μέσα σε αυτό το απίστευτο θαύμα που είναι η γέννηση και ο θάνατος, δεν μπορώ να είμαι απαισιόδοξη».

Δίδυμα πρωτόνια, το πιο συναρπαστικό πράγμα αυτή τη στιγμή στη ζωή της

Το σύμπαν, η επιστήμη, τα αστέρια την ενθουσιάζουν, και ας μην μπορέσει ποτέ να τα καταλάβει ολοκληρωτικά. Μάλιστα, το πιο συναρπαστικό πράγμα αυτή τη στιγμή στη ζωή της είναι ότι συνέλαβε τα δίδυμα πρωτόνια, τον δεσμό τους και τις ιδιότητες τους. Συγκεκριμένα, δηλώνει… ερωτευμένη μαζί τους: τα σκέφτεται το βράδυ πριν κοιμηθεί: τα βλέπει να διασπώνται, να «χορεύουν», να ταξιδεύουν στο κενό, ελεύθερα σε ένα κόσμο γεμάτο πιθανότητες ή να προσγειώνονται στον κόσμο μας και να αποκτούν μια σταθερή ταυτότητα. Τα χαρακτηρίζει «κβαντική μαγεία». Τέλος, φέτος το καλοκαίρι στη Χαλκιδική, είδε τον Κρόνο μέσα από το τηλεσκόπιο του ανιψιού της. «Μετά από αυτό νομίζω είμαι ευχαριστημένη στη ζωή μου» λέει χαρακτηριστικά. «Αυτή η εικόνα υπάρχει στον εγκέφαλό μου μόνιμα, είναι σα να με σφραγίσανε. Έτσι, τίποτα από όλα τα άλλα τα πολύ δυσάρεστα, τα ανήθικα και τα παράξενα που χαρακτηρίζουν την ανθρωπότητα από πριν τον Όμηρο μέχρι σήμερα, δεν μπορεί να με στεναχωρήσει. Είδα τον Κρόνο, το φαντάζεστε;»