Θεσσαλονίκη: Η έκθεση που αποκαλύπτει την κοινή «γλώσσα» των γυναικών στα Βαλκάνια (βίντεο)

Σώματα, μορφές, πρόσωπα, χαρακτηριστικά, όνειρα, τραύματα και ανάμεικτα συναισθήματα. Συναισθήματα γυναικών από διαφορετικές χώρες των Βαλκανίων «συναντιούνται» από τις 4 έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026 στη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης-Casa Bianca, μέσα από έργα τέχνης που, παρά τις διαφορετικές αφετηρίες τους, μοιάζουν πολλές φορές να μιλούν την ίδια γλώσσα.

Μια πολυμεσική έκθεση που δημιουργήθηκε για τη Θεσσαλονίκη επιχειρεί να ενώσει γυναίκες δημιουργούς και καλλιτέχνιδες από τις γειτονικές χώρες, αγκαλιάζοντας τόσο τις διαφορές όσο και τις ομοιότητες των βαλκανικών λαών.

Παρασκευή 28 Αυγ 2026, 17:24

Θεσσαλονίκη: 15 Γυναίκες δημιουργοί από 9 χώρες των Βαλκανίων συναντώνται στη Δημοτική Πινακοθήκη-Casa Bianca

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το emakedonia.gr βρέθηκε στην Casa Bianca λίγο πριν από τα εγκαίνια της έκθεσης «Η τέχνη ως γλώσσα διαλόγου: Γυναίκες ζωγράφοι των Βαλκανίων», περιηγήθηκε ανάμεσα στα έργα και σας μεταφέρει τις πρώτες εικόνες.

Ζωγραφική, σχέδιο, μικτές τεχνικές και κολάζ και βίντεο καταλαμβάνουν τους χώρους της Δημοτικής Πινακοθήκης. Κάθε γυναίκα δημιουργός ακολουθεί τη δική της διαδρομή και χρησιμοποιεί τη δική της εικαστική γλώσσα. Όσο διαφορετικές κι αν είναι, όμως, οι ιστορίες τους καταλήγουν πολλές φορές να συναντιούνται.

«Οι γυναίκες έχουμε τα ίδια προβλήματα, τις ίδιες ανησυχίες»

Πίσω από την έκθεση βρίσκεται μια προσπάθεια που διήρκεσε σχεδόν έναν χρόνο. Την επιμέλειά της έχει η Σταυρούλα Μαυρογένη, ιστορικός Τέχνης, καθηγήτρια του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, αντιπρύτανις του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων της Εταιρείας Διαβαλκανικής Συνεργασίας Γυναικών.

Όπως εξηγεί στο emakedonia.gr, εξαρχής στόχος ήταν να ανοίξει ένας διάλογος με τα Βαλκάνια μέσα από την τέχνη και, κυρίως, να δοθεί στις ίδιες τις γυναίκες ο χώρος να εκφραστούν.

«Είναι μια πολύ μεγάλη προσπάθεια που κράτησε σχεδόν ένα χρόνο. Στόχος μας ήταν να μιλήσουμε με τα Βαλκάνια. Στόχος μας ήταν να μαζέψουμε έργα από όλα τα γειτονικά μας κράτη, ξεκινώντας από την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, τη Βοσνία Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο. Επίσης κοντά μας ως μέλος της Διαβαλκανικής Γυναικών είναι και η Κύπρος και βέβαια η Ελλάδα. Στόχος ήταν οι γυναίκες να εκφραστούν».

Η ίδια στέκεται ιδιαίτερα στην ιστορική διαδρομή της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στις βαλκανικές χώρες, αλλά περισσότερο σε αυτό που αποκαλύπτουν τα έργα για τη σημερινή πραγματικότητα. Οι αφετηρίες μπορεί να είναι διαφορετικές, ωστόσο οι προβληματισμοί και τα συναισθήματα των γυναικών μοιάζουν να συναντώνται.

«Γνωρίζουμε καλά από την ιστορία της τέχνης ότι οι σχολές Καλών Τεχνών στα Βαλκάνια ποικίλουν. Οι πρώτοι που ιδρύουμε σχολή είμαστε εμείς οι Έλληνες και ακολουθούν οι υπόλοιπες βαλκανικές χώρες. Σήμερα θέλουμε να δείξουμε τι συμβαίνει στην επόμενη μέρα στα Βαλκάνια. Αυτό που συμβαίνει είναι ο κοινός τρόπος έκφρασης των γυναικών. Οι γυναίκες έχουμε τα ίδια προβλήματα, τις ίδιες ανησυχίες, ερωτευόμαστε με τον ίδιο τρόπο, πονούμε με τον ίδιο τρόπο, αισθανόμαστε την απομόνωση με τον ίδιο τρόπο κι έτσι μπορούμε να διεκδικούμε με τον ίδιο τρόπο, γιατί δυστυχώς ακόμη διεκδικούμε».

Έρωτας, πάθος, θράσος και πόνος μέσα από τα μάτια των γυναικών

Έρωτας και πάθος, θράσος και διεκδίκηση, πόνος και απώλεια. Η παράδοση, το σώμα, η μνήμη, η ταυτότητα, αλλά και όλες οι διαφορετικές φάσεις της ζωής μιας γυναίκας περνούν μέσα από τα έργα της έκθεσης.

Από τη νεότητα και τον έρωτα μέχρι τη μητρότητα, τη μοναξιά, την απώλεια και τη μετάβαση από τη μία περίοδο της ζωής στην επόμενη, οι καλλιτέχνιδες μεταφέρουν εμπειρίες που μπορεί να ξεκινούν από κάτι βαθιά προσωπικό, καταλήγουν όμως να γίνονται αναγνωρίσιμες σε γυναίκες που μεγαλώνουν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά η μία από την άλλη.

Η γυναίκα βρίσκεται στο επίκεντρο όχι μόνο ως μορφή, αλλά ως άνθρωπος που βιώνει και αισθάνεται έντονα τις αλλαγές γύρω της και μέσα της. Το σώμα αλλάζει, οι ρόλοι μεταβάλλονται, οι σχέσεις δοκιμάζονται, οι κοινωνίες εξελίσσονται και η ίδια καλείται κάθε φορά να βρει ξανά τη θέση της μέσα σε αυτές.

Άλλοτε με ευαισθησία και άλλοτε με τόλμη, θυμό ή ακόμη και θράσος, οι γυναίκες των Βαλκανίων αποτυπώνουν συναισθήματα και εμπειρίες που τελικά μοιάζουν πολύ περισσότερο μεταξύ τους απ’ όσο θα περίμενε κανείς κοιτάζοντας απλώς έναν χάρτη.

«Η τέχνη είναι πολιτική και ιστορία»

Πίσω από κάθε δημιουργία υπάρχει και το κοινωνικό, ιστορικό και πολιτικό περιβάλλον της χώρας από την οποία προέρχεται η καλλιτέχνιδα. Σε αυτό στέκεται και η κ. Μαυρογένη, συνδέοντας την πρωτοβουλία με τη μελέτη των Βαλκανίων και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των λαών της περιοχής.

«Το ΠΑΜΑΚ ασχολείται με τα Βαλκάνια σε τόσο μεγάλο εύρος, κοινωνικό, πολιτικό, και είμαστε οι μοναδικοί στην Ελλάδα που διδάσκουμε τις ιδιομορφίες, την εικόνα των άλλων λαών, των βαλκανικών λαών. Η τέχνη είναι πολιτική και ιστορία. Πρέπει να ξέρουμε ποιος το έκανε, ποια εποχή και ποιους σκοπούς εξυπηρετούσε, συναισθηματικούς και πολιτικούς».

Οι γυναίκες που συμμετέχουν

Στην έκθεση συμμετέχουν συνολικά 15 γυναίκες δημιουργοί από εννέα χώρες των Βαλκανίων, παρουσιάζοντας διαφορετικές, αλλά πολλές φορές συνομιλούσες μεταξύ τους, εικαστικές προσεγγίσεις. Μέσα από ζωγραφική, σχέδιο, μικτές τεχνικές, και άλλες σύγχρονες πρακτικές, κάθε καλλιτέχνιδα φέρνει στην Casa Bianca τη δική της προσωπική αφήγηση. Οι καλλιτέχνιδες: 

• Αλβανία: Blerta Xhomo
• Βόρεια Μακεδονία: Slavica Janešlieva, Monika Moteska, Dijana Tomic Radevska
• Βοσνία και Ερζεγοβίνη: Nina Babić
• Βουλγαρία: Lilyana Russeva, Greta Stoytcheva,
• Ελλάδα: Eirini Kana, Alexia Koudigkeli
• Κύπρος: Paraskevi Giapani (Paskevision)
• Μαυροβούνιο: Ivanka - Vana Prelević
• Ρουμανία: Adriana Badea
• Σερβία: Aleksandra Šaranović, Natalija Simeonović, Nikoleta Radišić.

Γιατί στη Θεσσαλονίκη

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά και η ίδια η πόλη που φιλοξενεί αυτή τη συνάντηση. Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται γεωγραφικά και ιστορικά στην καρδιά των Βαλκανίων, έχοντας διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες από τη συνύπαρξη διαφορετικών λαών, θρησκειών και πολιτισμών.

Σε μια περιοχή όπου τα σύνορα και η Ιστορία έχουν πολλές φορές λειτουργήσει ως γραμμές διαχωρισμού, η τέχνη επιχειρεί εδώ να κάνει ακριβώς το αντίθετο: να δημιουργήσει έναν κοινό χώρο.

Η Casa Bianca γίνεται για λίγες ημέρες το σημείο στο οποίο γυναίκες από διαφορετικές χώρες μπορούν να μιλήσουν χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν την ίδια γλώσσα. Τα έργα αναλαμβάνουν αυτόν τον ρόλο και αποδεικνύουν ότι, παρά τις διαφορετικές πολιτισμικές αφετηρίες, υπάρχουν εμπειρίες που ξεπερνούν τα σύνορα.

Πληροφορίες

Η έκθεση «Η τέχνη ως γλώσσα διαλόγου: Γυναίκες ζωγράφοι των Βαλκανίων» θα φιλοξενείται στη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης – Casa Bianca από τις 4 έως τις 15 Σεπτεμβρίου.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026, στις 20:00, ενώ χαιρετισμό θα απευθύνει ο υφυπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Λοβέρδος.

Η έκθεση αποτελεί πρωτοβουλία της Εταιρείας Διαβαλκανικής Συνεργασίας Γυναικών και πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Με την υποστήριξη

Ελληνική Εθνική Επιτροπή για την UNESCO,
Κέντρο UNESCO για τις Γυναίκες και την Ειρήνη στα Βαλκάνια,
Αντιδημαρχία Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας,
Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης